I OSK 2962/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-14
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Roman Ciąglewicz, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu choroby, w połączeniu z nieprawidłowościami w kierowanym przez niego wydziale, może stanowić uzasadnioną podstawę do zwolnienia go z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu choroby, w połączeniu z ujawnionymi nieprawidłowościami w kierowanym przez niego wydziale, stanowi uzasadnioną przesłankę do zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego. Sąd podkreślił, że decyzja ta mieści się w ramach uznania administracyjnego, które nie było dowolne, a pozytywne opinie czy odznaczenia policjanta nie wykluczają takiej możliwości.Stan faktyczny
Skarżący, podinsp. M.A., został zwolniony ze stanowiska Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa i przeniesiony do dyspozycji przełożonego. Jako powody wskazano nieprawidłowości w pracy wydziału (m.in. brak opinii służbowych, kart opisu stanowiska, dokumentacji szkoleniowej) oraz długotrwałą nieobecność skarżącego w służbie z powodu choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.A. na rozkaz personalny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego, uznając rozstrzygnięcie WSA za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1788/14 w sprawie ze skargi M.A. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia 29 lipca 2014 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska i przeniesienie do dyspozycji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.A. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1788/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M.A. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia 29 lipca 2014 r. nr [..]w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska i przeniesienia do dyspozycji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Rejonowy Policji Warszawa [..]rozkazem personalnym z dnia 5 maja 2014 r. nr [..], działając na podstawie art. 32 ust. 1, art. 37a pkt 1 i art. 121 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z dniem 20 maja 2014 r. zwolnił skarżącego podinsp. M.A. z zajmowanego stanowiska [..]Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa [..]i z dniem 21 maja 2014 r. przeniósł do swojej dyspozycji na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, bez zmiany składników uposażenia. Ponadto w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a., powyższemu rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podano, że konieczna była zmiana kadrowa na wskazanym stanowisku z uwagi na potrzeby służby w celu efektywniejszego wykonywania obowiązków ustawowych zadań Policji.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł M.A..
W uzasadnieniu podał, że stosownie do treści art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Dalej podkreślono, że podstawą sprawnego funkcjonowania komórek organizacyjnych Policji jest nie tylko fachowość i doświadczenie osoby pełniącej funkcję kierowniczą, ale również dyspozycyjność i pełne zaufanie organu mianującego. Istotą bowiem służby w Policji jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, zaś osoba zgłaszająca się do służby w Policji wyraża dobrowolnie gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w Policji, a następnie składa ślubowanie, zobowiązując się do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania poleceń służbowych. Zwalnianie zatem ze stanowisk służbowych i przenoszenie policjantów do dyspozycji właściwego przełożonego mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych, składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant winien się podporządkować. Zatem z tych powodów Komendant Rejonowy Policji Warszawa [..]jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji Warszawa [..], ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej jednostce organizacyjnej Policji i działał w ramach posiadanych kompetencji, wynikających z art. 32 ust. 1 ustawy, bowiem jako organ administracji rządowej odpowiedzialny za ochronę ładu i porządku publicznego na terenie podległego mu rejonu służbowego, zobowiązany jest do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, uwzględniającej interes społeczny, tożsamy z interesem służby w Policji, w tym również poprzez odpowiednie kształtowanie struktury organizacyjnej podległych jednostek i komórek organizacyjnych Policji oraz obsady stanowisk służbowych w sposób najbardziej odpowiadający potrzebom służby, wynikającym z konieczności zapewnienia właściwej realizacji ustawowych zadań Policji. Natomiast z akt postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że w dniu 27 marca 2014 r. dokonano przejrzenia akt osobowych policjantów Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa [..], w których ujawniono brak aktualnych opinii służbowych w przypadku 26 policjantów, a także brak aktualnych kart opisu stanowiska pracy w przypadku 15 pełniących służbę funkcjonariuszy, a właściwym do sporządzenia opinii służbowych oraz kart opisu stanowiska pracy w tym okresie był skarżący. Bezspornym również jest, iż podczas weryfikacji dokumentacji z obszaru doskonalenia zawodowego odbywającego się w Wydziale Prewencji wskazanej komendy stwierdzono brak list obecności i ankiet ewaluacyjnych w dokumentacji szkolenia zawodowego. Ponadto nie zrealizowano zaplanowanych zajęć z tematyki: legitymowanie (zaplanowane dla dzielnicowych od dnia 26 do dnia 28 czerwca 2013 r.), zatrzymanie osób (zaplanowane dla dzielnicowych od dnia 18 do dnia 21 lutego 2013 r.), ustawa o cudzoziemcach – wybrane aspekty (zaplanowane dla policjantów Zespołu do spraw Wykroczeń i Postępowań Administracyjnych na I kwartał 2013 r.), postępowanie mandatowe (zaplanowane dla policjantów Zespołu do spraw Wykroczeń i Postępowań Administracyjnych na III kwartał 2013 r.), ochrona praw człowieka (zaplanowane dla Wydziału Prewencji na III kwartał 2013 r.) i za całość zagadnień w zakresie doskonalenia lokalnego w Wydziale Prewencji odpowiedzialny jest Naczelnik tegoż wydziału, a we wskazanych okresach skarżący. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że podległym i pozostającym pod nadzorem służbowym skarżącego policjantom przedstawiono zarzuty karne oraz dyscyplinarne, pozostające w bezpośrednim związku ze służbą oraz wykonywaniem zadań i czynności służbowych. Dalej podkreślono, że wskazane wyżej czynności w postaci przede wszystkim opiniowania służbowego, mają na celu między innymi ustalanie przydatności policjanta na zajmowanym stanowisku służbowym oraz przydatność do służby w ogóle, a także motywować policjanta do sprawnego wykonywania zadań i czynności służbowych. Brak natomiast odpowiedniego czynnika ocennego oraz motywacyjnego może w dłuższej perspektywie wpłynąć na rozluźnienie dyscypliny służbowej, co jak ustalono miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego zaskarżony rozkaz personalny organ II instancji uznał za decyzję prawidłową. Skoro bowiem Komendant Rejonowy Policji Warszawa [..]utracił zaufanie do skarżącego i uznał, że nie sprostał on obowiązkom służbowym na zajmowanym stanowisku służbowym, to w ramach szczególnych uprawnień przełożonego mógł zwolnić wymienionego z zajmowanego stanowiska służbowego i przenieść do swojej dyspozycji na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. W dalszej części podano, że faktem jest, iż skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego kwitując odbiór pisma w tej sprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r., a w dniu 8 kwietnia 2014 r. zapoznał się osobiście z materiałami postępowania administracyjnego. Natomiast od dnia 9 kwietnia 2014 r. skarżący nie pełni służby, usprawiedliwiając nieobecność w służbie zaświadczeniami lekarskimi o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. W ocenie organu odwoławczego, nieobecność w służbie skarżącego trwająca ponad trzy miesiące, uniemożliwia wymienionemu policjantowi realizację podstawowych zadań związanych z zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania i kierowania Wydziałem. Trudno bowiem przypuszczać, aby po uchyleniu zaskarżonej decyzji nagle powrócił do służby, pomimo nadal trwającej choroby. O powyższym świadczą zarówno przedkładane zwolnienia lekarskie, jak również same twierdzenia strony oraz jej pełnomocnika, zawarte w odwołaniach. Zdaniem organu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty pełnomocnika oraz strony w kwestii naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Skoro bowiem strona zapoznała się z materiałami sprawy w dniu 8 kwietnia 2014 r. a pełnomocnik w dniu 29 kwietnia 2014 r., a decyzja została wydana w dniu 5 maja 2014 r., to zarówno strona jak i jej pełnomocnik mogli wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Próżno zatem w tym miejscu doszukać się winy w działaniu organu, gdy profesjonalny pełnomocnik strony, który zapoznał się z materiałami sprawy, mogąc wypowiedzieć się co do zebranego materiału oraz ewentualnie zgłaszać żądania przez okres ponad siedmiu dni, nie podjął żadnej czynności, występując w dniu 6 maja 2014 r. (wpływ do organu w dniu 8 maja 2014 r., a więc po wydaniu decyzji w sprawie) z wnioskiem o wykonanie i przesłanie odpisu akt sprawy, z którymi de facto się zapoznał, a także o zawieszenie postępowania administracyjnego.
Dalej wskazano, że argumenty w zakresie dotychczasowej dobrej opinii, posiadanych odznaczeń czy też awansów w stopniu służbowym, nie były i nie są kwestionowane przez organy Policji, pozostając jednocześnie bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Organ l instancji posiadając bowiem wskazane wyżej uprawnienia, dał pierwszeństwo argumentom przemawiającym za celowością zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska i przeniesieniem do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych przed argumentami uzasadniającymi pozostawienie go na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym ze względu na posiadaną opinię służbową. Ponadto w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przeniesienie skarżącego do dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji Warszawa [..]następuje na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy co oznacza, że przeniesienie to następuje na czas do dnia powołania lub mianowania na inne stanowisko służbowe, albo zwolnienia ze służby w Policji, który nie jest równoznaczny z okresem 12 miesięcy, ale wiąże się z wystąpieniem określonej możliwości mianowania na inne stanowisko służbowe, bądź też zaistnienia przesłanek wymaganych do zwolnienia policjanta ze służby.
Skarżący na powyższe rozstrzygnięcie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że przyczyną przeniesienia do dyspozycji było długotrwałe zwolnienie lekarskie.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego. Z kolei z myśl art. 37a pkt 1) ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Brzmienie art. 37a ustawy, a przede wszystkim użycie w nim sformułowania "można" wskazuje, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. To z kolei oznacza, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowości nie można jednak utożsamiać z zupełną dowolnością i swobodą organu w tym zakresie. Z drugiej strony sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Zatem powszechnie akceptowane jest stanowisko, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia, tzn. czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Reasumując, stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji.
Dalej Sąd I instancji stwierdził, że organ w sposób przekonujący wykazał istnienie w sprawie interesu służby, związanego z polityką kadrową, wykonywaniem obowiązków i zadań ustawowych, poprzez podanie powodów i przyczyn, dla których zwalniając skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego przeniósł go do swojej dyspozycji. Jak wskazano i to w sposób szczegółowy, powodem podjęcia decyzji w trybie art. 37a pkt 1 ustawy, były problemy związane z organizacją pracy przez skarżącego podinsp. M.A. Mianowicie po przejrzeniu w dniu 27 marca 2014 r. akt osobowych policjantów Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa [..], którego wymieniony był Naczelnikiem, ujawniono brak aktualnych opinii służbowych w przypadku 26 policjantów oraz brak aktualnych kart opisu stanowiska pracy w przypadku 15 pełniących służbę funkcjonariuszy. Zaakcentować w tym miejscu należy, że to właśnie skarżący był zobowiązany do sporządzania opinii służbowych oraz kart opisu stanowiska pracy w tym okresie. Bezspornym również jest, iż podczas weryfikacji dokumentacji z obszaru doskonalenia zawodowego odbywającego się w Wydziale kierowanym przez skarżącego, stwierdzono brak list obecności i ankiet ewaluacyjnych w dokumentacji szkolenia zawodowego. Ponadto nie zrealizowano zaplanowanych zajęć z tematyki: legitymowanie (zaplanowane dla dzielnicowych od dnia 26 do dnia 28 czerwca 2013 r.), zatrzymanie osób (zaplanowane dla dzielnicowych od dnia 18 do dnia 21 lutego 2013 r.), ustawa o cudzoziemcach – wybrane aspekty (zaplanowane dla policjantów Zespołu do spraw Wykroczeń i Postępowań Administracyjnych na I kwartał 2013 r.), postępowanie mandatowe (zaplanowane dla policjantów Zespołu do spraw Wykroczeń i Postępowań Administracyjnych na III kwartał 2013 r.), ochrona praw człowieka (zaplanowane dla Wydziału Prewencji na III kwartał 2013 r.) w kierowanym przez skarżącego Wydziale Prewencji.
Nie bez znaczenia jest też fakt, że skarżący od dnia 9 kwietnia 2014 r. nie pełni służby, korzystając ze zwolnień lekarskich i stan ten trwał aż do 25 lipca 2014 r. Rację zatem należy przyznać organowi, że nieobecność w służbie, mimo jej usprawiedliwienia, uniemożliwia skarżącemu realizację podstawowych zadań związanych z zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania i kierowania Wydziałem, a zatem brak jest gwarancji co do dalszego, prawidłowego funkcjonowania Wydziału kierowanego przez skarżącego. Innymi słowy, długotrwała absencja skarżącego w służbie w pełni uzasadniała podjęcie przez przełożonego działań, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań przez podległych naczelnikowi wydziału funkcjonariuszy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M.A., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 37a pkt. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres przebywania na zwolnieniu jest okresem, o którym mowa w art. 37a pkt 1 ustawy, oraz, że uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i przekazaniu do dyspozycji przełożonego jest tożsame z podniesieniem i rozpatrzeniem jedynie negatywnych argumentów uzasadniających zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, bez konieczność rozpatrywania przesłanek pozytywnych, przemawiających za pozostawieniem funkcjonariusza na zajmowanym stanowisku.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo nierozstrzygnięcia przez Komendanta Stołecznego Policji wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. bez rozważenia, czy długotrwała nieobecność w pracy skarżącego rzeczywiście będzie przeszkodą w prawidłowym funkcjonowaniu Wydziału kierowanego przez skarżącego, pominięcie odznaczeń i wyróżnień przyznawanych skarżącemu, pominięciem okoliczności, że skarżący w dniu 23 kwietnia 2014 r., a więc po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego, a tuż przed wydaniem rozkazu personalnego przez Komendanta Rejonowego Policji Warszawa [..], został pozytywnie oceniony przez zastępcę Komendanta Rejonowego Policji Warszawa [..] (opinia służbowa wydana na podstawie art. 35 ust. 1 u.p.), wszczęte przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarne zostało umorzone, podczas gdy, dopiero rozpatrzenie całości materiału dowodowego, skutkowałoby dokonaniem jego swobodnej, a nie dowolnej oceny;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo wyjścia na jaw okoliczności, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wyniku postępowania dyscyplinarnego o sygn. akt l.dz. K-I- [..] oraz okoliczności, że funkcjonariusz, który prowadził postępowania, podinsp. M.T., po pozytywnym zakończeniu postępowania dla skarżącego, także został przez Komendanta Rejonowego Policji Warszawa [..]zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji przełożonego;
3) Art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie wniosków dowodowych, co skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy okoliczności na jakie zostały powołane dowody miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna, której granicami Naczelny Sąd Administracyjny jest związany – art. 183 § 1 Ppsa , nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok nie narusza żadnego z przepisów wymienionych w pkt. 2 lit. a- c skargi kasacyjnej.
Jak wynika z akt sprawy skarżący został zwolniony ze stanowiska kierowniczego – [..]Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa [..]przede wszystkim z uwagi na ujawnione nieprawidłowości w pracy Wydziału. Dodatkowym powodem zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia skarżącego do dyspozycji była długotrwała absencja chorobowa skarżącego. Skarga kasacyjna stawiając zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zwraca uwagę na pozytywne opinie dotyczące skarżącego, posiadane przez niego wyróżnienia i odznaczenia, fakt umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Twierdzi także, że nie rozważono, czy nieobecność skarżącego związana z jego chorobą rzeczywiście była przeszkodą w prawidłowym funkcjonowaniu Wydziału.
W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że wszystkie przytoczone okoliczności nie mają znaczenia w sprawie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ww. ustawy, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Brzmienie art. 32 ust. 1 może wskazywać, iż jest to przepis wyłącznie o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, nie określono natomiast żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach. Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1118/10, LEX nr 951934, wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1736/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów o Administracyjnych ).
Zgodnie z art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia ze stanowiska można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Przyjąć należy, że instytucja określona w przepisie art. 37 a pkt 1 ustawy służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37 a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Natomiast sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Osiągnięcie tego celu w realiach służby mundurowej jaką jest Policja wymaga niekiedy podejmowania decyzji personalnych o niezwłocznym skutku. Zastosowanie art. 37 a ustawy nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, na konstrukcji uznania administracyjnego.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie owo uznanie administracyjne nie miało charakteru dowolnego. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustalenia co do ujawnionych licznych nieprawidłowości w pracy Wydziału którym kierował skarżący. Nie podważono też faktu nieobecności skarżącego w służbie w związku z chorobą. Okoliczności te należy więc uznać za bezsporne i jako takie poddać ocenie co do tego czy mogły uzasadniać zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska i to bez względu na opinię służbową jaką posiadał skarżący, czy fakt jego wcześniejszego odznaczania, czy nagradzania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności są uzasadnioną przesłanką do zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji organu. To przecież właściwy organ decyduje o tym komu powierzyć określone stanowisko, ma też wyłączne prawo do zdecydowania jak długo dana osoba pozostanie na tym stanowisku. Funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje w dyspozycji przełożonych, którzy w zależności od potrzeb mogą kształtować warunki służby. O ile wystąpią rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu określonego funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie można przypisać cechy dowolności. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności danego funkcjonariusza do służby i z tych względów jeżeli ocena ta znajduje uzasadnienie faktyczne organ może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji. Tak jak stwierdzono to wyżej uprawnienia tego nie pozbawia okoliczność iż wcześniej policjant właściwie wypełniał obowiązki służbowe i z tego tytułu był wyróżniany i odznaczany.
Dlatego podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności, których miał nie wyjaśnić Sąd I instancji słusznie zostały ocenione jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych samych przyczyn prawidłowo Sąd I instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego. Nie było też potrzeby czynienia rozważań odnośnie tego czy długotrwała nieobecność skarżącego w służbie będzie przeszkodą w prawidłowym funkcjonowaniu Wydziału, którym kierował. Jest to fakt oczywisty i jako taki nie wymagający przeprowadzania dowodów, czy pogłębionych rozważań. Także fakt umorzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu nie stanowi okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. Nowe fakty i dowody o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa muszą bowiem istnieć w chwili wydawania decyzji.
Nietrafne są również zarzuty przedstawione w pkt. 1 lit a-b skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że Sąd I instancji utożsamiał okres przebywania funkcjonariusza w dyspozycji z okresem przebywania na zwolnieniu lekarskim. Sposób sformułowania tego zarzutu wydaje się niezrozumiały. Ponieważ jednak skarga kasacyjna nie rozwija tej kwestii niemożliwe staje się odniesienie do niej. Można jedynie stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał poprawnej wykładni art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji i postawić tezę, że długotrwała nieobecność policjanta w służbie związana z chorobą uzasadnia zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji organu, szczególnie w sytuacji gdy funkcjonariusz zajmuje stanowisko kierownicze. Długotrwała choroba policjanta może uzasadniać zwolnienie ze służby w Policji ( art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy o Policji ), a więc tym bardziej może stanowić powód do przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa i art. 204 pkt. 1 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło