II GZ 469/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2713/14 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia działalności S. w G. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2713/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. K. O. K. w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia działalności S. K. O. K. "W." w G. W uzasadnieniu wniosku wskazano na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji zawieszenia działalności S. K. O. K. "W." (dalej: SKOK W.) i złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. W ocenie wnoszącej skargę miałoby to prowadzić do sytuacji kryzysowej w postaci utraty pozycji [...] na rynku usług finansowych, co spowodowałoby utrudnienie w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji i realizacji programu postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając uwzględnienie wniosku przyznał, że niemożność prowadzenia działalności gospodarczej skutkować będzie nie tylko stratami finansowymi, ale spowoduje niewątpliwie odpływ konsumentów do innych instytucji finansowych, a w efekcie utratę pozycji SKOK W. na rynku usług finansowych, co może wywołać trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na to postanowienie wniosła Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez niezasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonalności decyzji, o których mowa w powołanym przepisie (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), - art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, w sytuacji ogłoszenia przez Sąd Rejonowy G. w G. VI Wydział Gospodarczy w dniu [...] listopada 2014 r. postanowienia o ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej SKOK W. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono przede wszystkim okoliczność, że Sąd Rejonowy G. w G. Wydział VI Gospodarczy w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r., o godzinie [...] ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu SKOK W. wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] (sygn. akt [...]). Sąd Rejonowy G. w G. Wydział VI Gospodarczy w postanowieniu z dnia [...] listopada 2014. r., o godzinie [...] zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Dalej, Komisja wnosząca zażalenie wskazała, że objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W ocenie organu, w świetle przedstawionych z zażaleniu okoliczności, wniosek o wstrzymanie wykonania stał się bezprzedmiotowy, a zaskarżone postanowienie, jako wydane wbrew celowi określonemu w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wbrew przepisowi 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. winno zostać uchylone, jako bezzasadne. Ponadto, KNF podtrzymała przedstawione w odpowiedzi na skargę wątpliwości prawne dotyczące legitymacji procesowej K. S. K. O. K. do występowania przed WSA ze skargą na decyzję Komisji z dnia [...] lipca 2014 r., oraz w zakresie zgłoszonego w tej skardze wniosku o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Brzmienie cytowanego przepisu w sposób jednoznaczny determinuje obligatoryjne zawieszenie postępowania w przypadku zaistnienia łącznie obu wymienionych w nim przesłanek, tj. przesłanki podmiotowej (wszczęcie postępowania upadłościowego wobec strony) i przedmiotowej (zaskarżony akt lub czynność muszą dotyczyć przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości) (tak postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 1339/13). Upadłość SKOK W., wobec której zaskarżoną decyzją orzeczono o zawieszeniu jej działalności, nie budzi żadnych wątpliwości - wynika ona z treści nadesłanych wraz z zażaleniem KNF postanowień Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...]. Jednakże nie można uznać, że przedmiot niniejszej sprawy, a więc zawieszenie działalności SKOK W., stanowi "przedmiot" w rozumieniu przepisu art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W tym ostatnim znaczeniu "przedmiot" obejmuje bowiem rzeczy i wierzytelności oraz inne prawa majątkowe (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter i inni: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013; komentarz do art. 124 - teza 6 i powołane tam orzecznictwo), do których nie sposób zaliczyć publicznoprawnego rozstrzygnięcia o zawieszeniu działalności kasy. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Odnośnie zarzutu wadliwego zastosowania w sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należy przypomnieć, że w myśl tego przepisu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Obowiązkiem sądu jest zaś wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez skarżącego, jak również wynikających z akt sprawy. W niniejszej sprawie argumentacja przedstawiona we wniosku o wstrzymanie decyzji, którą Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uwzględnił, zasadzała się na niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania objętej skargą decyzji KNF, w postaci złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej, a w konsekwencji utraty pozycji kasy na rynku usług finansowych. Tymczasem załączone do zażalenia KNF postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] wskazują, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia wobec SKOK "W." prowadzone było postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego. Z powyższego wynika zatem, że w dacie orzekania przez Sąd I instancji w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki - które w ocenie strony wnoszącej skargę uzasadniały uwzględnienie wniosku - straciły na aktualności i nie mogły skutecznie popierać żądania wstrzymania wykonania kwestionowanego aktu. Już z tych względów wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego i odnosząc się do szerokiej argumentacji zawartej w zażaleniu, należy podnieść, że istotnie, z treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że dysponentem uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji jest skarżący. Niewątpliwie legitymacja do złożenia skargi powinna być badana na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzenie niedopuszczalności skargi - stosownie do treści art. 58 § 1 p.p.s.a. - skutkuje jej odrzuceniem. Fakt, że Sąd I instancji nie odrzucił skargi K. S. K. O.K. w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia działalności S. K. O. K. "W." w G. i rozpoznał zgłoszony w tej skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozwala jedynie domniemywać, że legitymacja strony wnoszącej skargę wątpliwości tego sądu nie budziła. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że rozpoznanie zażalenia K. S. K. O. K. w S. kwestii legitymacji skargowej tego podmiotu nie przesądza. Sąd I instancji – ponownie rozpoznając wniosek wskutek uchylenia zaskarżonego postanowienia – rozważy powyższe, szczególnie wobec stanowiska wyrażonego w tym zakresie przez KNF w złożonej odpowiedzi na skargę. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.