I OZ 1021/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1115/15 o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.N. na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 stycznia 2015 r., znak [...] w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1115/15, odmówił K.N. przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi K.N. na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 stycznia 2015 r., znak [...]w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w piśmie z dnia 1 marca 2015 r. K.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 stycznia 2015 r., znak [...], którym ustosunkowano się do skargi z dnia 1 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu rozstrzygnięcia przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]zarzutów zawartych we wcześniejszych pismach skarżącego dotyczących m.in. utrudnień w korzystaniu z aparatu telefonicznego, niewłaściwe sprawowanej opieki medycznej. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd I instancji odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazał, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Jednakże stosownie do art. 247 cyt. ustawy prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Następnie Sąd I instancji podkreślił, że żaden przepis prawa regulujący zasady postępowania w przypadku wniesienia przez osadzonego skargi czy wniosku dotyczącego naruszenia prawa przez funkcjonariuszy służby więziennej czy aresztu śledczego nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego, jak również czynności sądu penitencjarnego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a. Sąd I instancji uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest oczywiście bezzasadny, bowiem skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K.N., wnosząc o jego zmianę poprzez wyznaczenie dla skarżącego adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem skargi K.N. jest pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 stycznia 2015 r., znak [...], którym ustosunkowano się do skargi z dnia 1 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu rozstrzygnięcia przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]zarzutów zawartych we wcześniejszych pismach skarżącego dotyczących m.in. utrudnień w korzystaniu z aparatu telefonicznego, niewłaściwe sprawowanej opieki medycznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone do Sądu I instancji pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Należy podkreślić, że czynności Dyrektora Zakładu Karnego w zakresie wniosków, skarg i próśb do organów wykonujących orzeczenie (art. 6 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego), nie są żadnym z aktów lub czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a., a tylko w sprawach wskazanych w tym przepisie dopuszczalna jest kontrola sądów administracyjnych. Kontrola i nadzór nad działalnością Zakładów Karnych oraz czynnościami funkcjonariuszy w nich zatrudnionych sprawują organy określone przepisami Kodeksu karnego wykonawczego, na co wyraźnie – i zasadnie – zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny. Będą to więc odpowiednie organy Służby Więziennej, Minister Sprawiedliwości oraz sądy powszechne, których odpowiednie wydziały powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w tym zakresie. Żaden z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego nie daje sądom administracyjnym uprawnień do dokonywania kontroli działalności wskazanych organów w przedmiocie funkcjonowania więziennictwa, nie istnieje także przepis szczególny, który przewidywałby w sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności kognicję sądu administracyjnego (art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.). Należy zaznaczyć, że rzeczone postępowanie ujęte w Kodeksie postępowania wykonawczego ma charakter autonomicznej procedury, względem postępowania administracyjnego, nawet ujmowanego sensu largo. Z tych względów art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowiący, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi – znajdował zastosowanie w sprawie, a zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Godzi się przy tym zauważyć, że o oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewłaściwość sądów może być mowa tylko w sytuacji, gdy nie ma w danej kwestii choćby najmniejszych rozbieżności w aktualnym orzecznictwie lub jeśli kwestia braku kognicji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości doktryny. Analiza orzecznictwa i literatury wskazuje jednak, że w analizowanej w sprawie kwestii takie okoliczności wyłączające zastosowanie art. 247 P.p.s.a. nie zachodzą. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.