I OSK 1720/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 261/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. W. na pismo Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów dowozu dziecka do szkoły postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Łd 261/16), odrzucił skargę M. W. na pismo Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów dowozu dziecka do szkoły. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. M. W. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o dofinansowanie dojazdów jej niepełnosprawnego syna F. W. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] przy ul. T. w Ł. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. poinformował skarżącą o tym, że zadanie związane z dowozem uczniów niepełnosprawnych do szkół i placówek prowadzonych przez Miasto jest realizowane przez dyrektorów jednostek oświatowych. Przepis art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nakłada na gminę obowiązek zapewnienia dowozu ucznia niepełnosprawnego do najbliższej szkoły. Najbliższą szkołą podstawową jest szkoła funkcjonująca w Zespole Szkół Specjalnych nr [...] przy ul. N. Szkoła, do której obecnie uczęszcza dziecko skarżącej z otrzymanej dotacji finansuje dowóz dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., skarżąca oświadczyła, że ponownie wnosi o wydanie pozytywnej decyzji w sprawie przyznania jej zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego syna F. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] przy ul. T. w Ł. W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. powołał się na stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r., zatytułowanym "sprzeciw", skarżąca ponownie wniosła o rozpatrzenie prośby o zwrot kosztów dowozu jej niepełnosprawnego dziecka do Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] przy ul. T. w Ł. W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. podtrzymał stanowisko zajęte w poprzednich pismach z dnia [...] listopada i [...] grudnia 2015 r. W dniu [...] marca M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo z dnia [...] lutego 2016 r. W odpowiedzi na skargę Miasto Ł. wnosiło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Odrzucając skargę - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał ją za niedopuszczalną. Sąd Wojewódzki podkreślił, że czynności organu, podejmowane w zakresie zwrotu kosztów dojazdu dziecka do szkoły, na podstawie art. 17 ustawy o systemie oświaty, stanowią czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w konsekwencji podlegają kognicji sądów administracyjnych. Złożenie zatem w niniejszym przypadku skargi na pismo z dnia [...] lutego 2016 r. jako skargi na czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymagało od skarżącej - stosowanie do art. 52 § 3 p.p.s.a. - uprzedniego skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W niniejszym jednak przypadku skarżąca, przed zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego, nie dokonała tej czynności, co skutkowało odrzuceniem wniesionej przez nią skargi - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki zaznaczył jednocześnie, że nawet gdyby przyjąć, iż zaskarżoną czynność stanowiło pismo z dnia [...] listopada 2015 r., to skargę tę i tak należałoby odrzucić na - podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.- z powodu wniesienia jej po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności. Skarżąca wniosła bowiem skargę po upływie terminów, o których mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zakwalifikowanie pisma skarżącej z dnia [...] listopada 2015 r., zatytułowanego "odwołanie", jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa - w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. - oznacza, że w dniu [...] listopada 2015 r., kiedy to zostało ono doręczone organowi administracji, rozpoczął swój bieg określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. sześćdziesięciodniowy terminy do wniesienia skargi. Odpowiedzi na to pismo organ administracji udzielił w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Odpowiedź ta została doręczona skarżącej w dniu [...] stycznia 2016 r., a więc przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. W związku z tym od dnia doręczenia skarżącej pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. rozpoczął swój bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, który w tej sytuacji upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. Tymczasem skarżąca w terminie tym, zamiast skargi, wniosła do organu administracji w dniu [...] stycznia 2016 r. kolejne pismo zatytułowane "sprzeciw". Dopiero na skutek kolejnego pisma organu administracji z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca wniosła w dniu [...] marca 2016 r., a więc już po terminie określonym w 53 § 2 p.p.s.a., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. M.W., w złożonej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej, zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi naruszenie: - art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowane i przyjęcie, że skarżąca przed wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie skorzystała z środka prawnego przewidzianego w art. 53 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., w sytuacji gdy wniosek taki nie płynie z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego a nadto w sytuacji gdy w dniu [...] stycznia 2016 r. M. W. złożyła do Urzędu Miasta Ł. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; - art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn tj. braków wypełnienia przez skarżącą przesłanek ustawowych z art. 53 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., w sytuacji gdy przesłanki te zostały spełnione. - art. 7 pkt. 1 i 2 Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 roku, ratyfikowanej przez Polskę w dniu 6 września 2012 r. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie skargi M. W. na czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skutkujące brakiem zapewnienia pełnego korzystania przez niepełnosprawnego syna skarżącej F. W. z prawa do nauki na zasadzie równości z innymi dziećmi. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca kasacyjnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podnosił, że brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu niewezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji, gdy skarżąca dopełniła tego obowiązku w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Miasto Ł. wnosiło o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które należało uznać za nieuzasadnione. Ich ocena wymaga podkreślenia, że - zgodnie z art. 134 p.p.s.a - sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, które zakreśla sama strona. W niniejszym zatem przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonywał oceny wniesionej przez M. W. skargi na czynność Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. dotyczącą kosztów dowozu dziecka do szkoły. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W świetle ww. przepisu obowiązkiem skarżącej było zatem poprzedzenie wniesienia skargi wezwaniem do usunięcia na ruszenia prawa, czego jednak nie uczyniła. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie za takie wezwanie nie mogło zostać uznane złożone przez nią w dniu [...] stycznia 2016 r. pismo. Wezwanie do usunięcie naruszenia prawa powinno bowiem nastąpić - w świetle powyższego przepisu - po dokonaniu czynności, której dotyczy. Ww. pismo nie może zatem zostać za takie wezwanie uznane, skoro skarżąca w skardze zaznaczyła, iż dotyczyła ona czynności z dnia [...] lutego 2016 r. Jeżeli zatem skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa po dokonaniu przez organ w dniu [...] lutego 2016 r. czynności, to Sąd Wojewódzki zasadnie odrzucił, jako niedopuszczalną, wniesioną przez nią skargę - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 pkt. 1 i 2 Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 roku, ratyfikowanej przez Polskę w dniu 6 września 2012 r. a polegającego na jego niezastosowaniu i odrzuceniu skargi M. W. na czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co skutkowało brakiem zapewnienia pełnego korzystania przez niepełnosprawnego syna skarżącej F. W. z prawa do nauki na zasadzie równości z innymi dziećmi, należy wskazać, iż dokonanie kontroli sądowej, aktów i czynności organów administracji publicznej następuje według określonych przez ustawodawcę i obowiązujących wszystkich obywateli reguł, które regulują m. in. tryb inicjowania takiego postępowania. Jeżeli zatem skarga nie może zostać rozpoznana z powodu uchybienia przez stronę, która ją wnosi przepisów procedury sądowej, to taki stan rzeczy jest wyłącznie wynikiem działań strony, która ponosi za nie określone konsekwencje. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718).