I SA/Rz 422/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-11
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie uzyskuje dochodów, ale której małżonka prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje dochody, a rodzina dysponuje oszczędnościami i majątkiem, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest niemożliwe. W sytuacji, gdy łączny dochód rodziny jest znaczący, a rodzina dysponuje oszczędnościami i majątkiem, częściowe zwolnienie może być uzasadnione, zwłaszcza gdy wnioskodawca jest stroną w wielu postępowaniach, a łączna wysokość kosztów stanowiłaby znaczące obciążenie.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący jest bezrobotny, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód jego żony z działalności gospodarczej oraz pracy zarobkowej. Rodzina dysponuje mieszkaniem, nieruchomością rolną i oszczędnościami. Wpis od skargi wynosi 400 zł. Skarżący jest stroną w kilku innych postępowaniach, gdzie łączna wysokość wpisów przekracza 4 000 zł.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w ½ części. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. J. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w ½ części 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnią córką. Aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż jest osobą bezrobotną. W tej sytuacji jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest prowadzona przez żonę skarżącego działalność gospodarcza, z którego to tytułu uzyskuje ona miesięcznie 4 397 zł brutto, a także praca zarobkowa, przynosząca jej dochód w wysokości 218, 75 zł miesięcznie brutto.
Podając składniki zgromadzonego przez siebie i swoich domowników majątku skarżący wymienił jedynie mieszkanie o pow. użytkowej 57 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,64 ha, a także oszczędności w wysokości 1 000 zł.
W uzasadnieniu wniosku zaakcentowano, że prawie cały majątek skarżącego został zajęty przez organy skarbowe, prowadzące wobec niego postępowanie egzekucyjne, w konsekwencji został on zmuszony do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 400 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 grudnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonej regulacji wynika więc, że rozpoznanie każdego wniosku wymaga porównania sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych konkretnego wnioskodawcy, a także jego domowników, z wysokością potencjalnych kosztów postępowania, zwolnienia od których osoba ta się domaga. Jeżeli natomiast, na skutek takiego porównania, okaże się poniesienia całości tychże kosztów, lub jakiejś ich części może wiązać się z pozbawieniem wnioskodawcy lub jego domowników środków koniecznego utrzymania, to wówczas osoba będzie uprawniona do ubiegania się o wsparcie ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych, wśród których najistotniejszą pozycję stanowi wpis od skargi, wynoszący 400 zł. Mając na uwadze, że łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi ok. 4 500 zł miesięcznie brutto, dodatkowo dysponuje on oszczędnościami w kwocie 1 000 zł, a także majątkiem, który nie jest mu niezbędny do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych (nieruchomość rolna) stwierdzić należy, że nie sposób jest przyjąć, iż konieczność poniesienia tychże kosztów może pociągnąć za sobą skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Niemniej jednak zauważyć też należy, że oprócz niniejszej sprawy, skarżący jest także stroną w kilku innych postępowaniach, zawisłych przed tut. Sądem, w których łączna wysokość wpisów od skarg przekracza kwotę 4 000 zł. W tej sytuacji uprawniony jest wniosek, że poniesienie, niemalże jednocześnie, wszystkich tych kosztów byłoby dla skarżącego znacznym obciążeniem, co musiałby się odbić na jego sytuacji bytowej. W tej sytuacji, uwzględniając możliwości płatnicze skarżącego i jego domowników, zwolniono go od uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie w ½ części. Redukcja kosztów sądowych w tej proporcji umożliwi mu sfinansowanie przedmiotowych wydatków, bez uszczerbku dla własnego utrzymania oraz utrzymania jego najbliższych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło