II SA/Bk 226/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-06-11
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie ścian, więźby dachowej i poszycia w istniejącym budynku, które doprowadziły do powstania obiektu o innych wymiarach i regularnym rzucie, stanowią remont, czy budowę podlegającą obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę i czy taki obiekt, wybudowany z naruszeniem linii zabudowy i przepisów techniczno-budowlanych, podlega nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na wymianie ścian, więźby dachowej i poszycia, które doprowadziły do powstania obiektu o innych wymiarach i regularnym rzucie, nie stanowią remontu, lecz budowę w rozumieniu Prawa budowlanego. Ponieważ budowa ta została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę i jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (naruszenie linii zabudowy) oraz przepisami techniczno-budowlanymi (nieprawidłowe odległości od granicy działki), brak jest podstaw do jej legalizacji. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając decyzję o nakazie rozbiórki za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych na działce skarżącego. Ustalono, że na działce znajduje się budynek mieszkalny w stanie surowym, który powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu. Decyzję tę utrzymał w mocy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznając, że roboty budowlane nie stanowiły remontu, lecz budowę, która jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (naruszenie linii zabudowy) oraz przepisami techniczno-budowlanymi (nieprawidłowe odległości od granicy działki). Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W dniu 1 grudnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L.
Podczas kontroli przeprowadzonych w dniach 11 lutego 2010 r., 12 września 2012 r. i 6 listopada 2013 r. ustalono, że na ww. działce usytuowany jest budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym bez podpiwniczenia. Wymiary budynku wynoszą ok. 6,00 m x 12,00 m. Obiekt jest w stanie surowym otwartym. Budynek wykonany jest z bloczków gazobetonowych, posiada dwuspadowy drewniany dach pokryty tymczasowo folią. Obecny podczas kontroli w dniu 12 września 2012 r. inwestor – K. M. oświadczył, że fundamenty obecnego budynku od strony południowej, zachodniej i częściowo północnej wykonane zostały w miejscu starych fundamentów istniejącego wcześniej budynku, który podczas próby remontu uległ zawaleniu. W piśmie z dnia 16 lutego 2010 r. inwestor oświadczył m.in., że przez ok. 6 miesięcy zamieszkiwał w budynku przy ul. [...], a następnie rozpoczął jego kompleksowy remont na podstawie zgłoszenia z dnia 3 września 2007 r. dokonanego w Urzędzie Miasta L. przez poprzedniego właściciela nieruchomości – J. Z. Podczas prac remontowych nastąpiły pęknięcia murów, co znacznie pogorszyło stan techniczny obiektu, dlatego inwestor zdecydował się na wymianę niektórych ważnych części konstrukcji budynku.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. stwierdził, że przedmiotowy budynek mieszkalny powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. W piśmie z dnia 28 listopada 2013 r. Prezydent Miasta L. stwierdził, że wybudowany budynek znajduje się w dużej części poza określonymi w obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalnymi liniami zabudowy kubaturowej. Nadto powiatowy inspektor nadzoru budowlanego ustalił, że usytuowanie przedmiotowego obiektu narusza przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie znajdując postaw do zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazał inwestorowi jego rozbiórkę.
Inwestor wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym wskazał, że nie wybudował budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia, ale kompleksowo wyremontował go na podstawie skutecznego zgłoszenia budynku, który został wybudowany w 1933 r. i zmodernizowany w 1955 r. Wykonany remont obejmował wymianę dachu, wymianę elewacji i wymianę komina.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył R. L. pełniącego funkcję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od sprawy dotyczącej przedmiotowego odwołania i wyznaczył do załatwienia tej sprawy P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, inwestor podniósł, że legalizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego jest dopuszczalna, albowiem budynki na działkach sąsiednich zrealizowane są z przekroczeniem linii zabudowy. Zdaniem odwołującego, organ pierwszej instancji winien rozważyć odstępstwo od nieprzekraczalnej linii zabudowy i przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, biorąc pod uwagę warunki specjalne o nieprzekraczaniu linii zabudowy dla budynków usługowych i na działkach o szerokości poniżej 16 m.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane, poprzez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z treści wypisu z rejestru gruntów wydanego w dniu 15 grudnia 2009 r. przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta L. wynika, że na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] znajdował się budynek o jednej kondygnacji nadziemnej bez podpiwniczenia o pow. użytkowej 46 m2 wybudowany w 1933 r. i zmodernizowany w 1955 r. Załączona do wypisu mapa przedstawia rzut tego budynku o wym. ok. 4,00 m x 11,00 m z dobudową po granicy od strony północnej o wym. ok. 2,00 m x 11,00 m. Przedłożona przez inwestora inwentaryzacja powykonawcza z dnia 7 kwietnia 2010 r. przedstawia natomiast inny obiekt o wymiarach 6,00 m x 11,80 m i regularnym prostokątnym rzucie. Ze zdjęć dołączonych do pisma z dnia 16 listopada 2009 r. inicjującego postępowanie, wynika jednoznacznie, że istniejący wcześniej drewniany budynek nie był remontowany, ale wokół niego budowane były ściany zupełnie nowego budynku z bloczków gazobetonowych. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ pierwszej instancji również nie wskazuje, by w wykonanym obiekcie pozostały jakiekolwiek elementy z istniejącego wcześniej budynku. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega zatem wątpliwości, że przeprowadzone roboty budowlane nie stanowiły remontu, gdyż nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego i nie były wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. W wyniku tych robót wybudowany został zupełnie nowy budynek mieszkalny. Inwestycja została przeprowadzona w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podał, że przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu, przewidziana w dalszej treści tego przepisu, uzależniona jest od zgodności tego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także od tego, czy obiekt nie narusza przepisów w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Wskazano, że działka nr ewid. [...] położona przy ul. [...] w L. znajduje się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miasta Lublina z dnia 26 września 2002 r. nr 1688/LW2002. Z rysunku planu wynika, że ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem M 3. Przepis § 26 powyższej uchwały stanowi, że jest to obszar zabudowy mieszkaniowej z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową o mieszanej strukturze oraz usług nieuciążliwych o intensywności zabudowy netto 0,6 - 1,0 liczonej w granicach bilansowanego terenu. Dla tych terenów ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy -zgodnie z rysunkiem planu. Organ odwoławczy podniósł, że z zestawienia mapy, na której zainwentaryzowany został przedmiotowy budynek, z rysunkiem planu, jednoznacznie wynika, że wybudowany obiekt znajduje się w dużej części poza określonymi w planie nieprzekraczalnymi liniami zabudowy kubaturowej. Taki stan rzeczy został potwierdzony w piśmie z dnia 28 listopada 2013 r. przez Prezydenta Miasta L. Zatem, organ odwoławczy, stwierdził, że w niniejszej sprawie legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie jest możliwa, z uwagi na jego niezgodność z przepisami o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do wniosku inwestora dotyczącego tego, że należący do niego budynek winien zostać zalegalizowany, ponieważ zabudowa na sąsiednich nieruchomościach jest również zrealizowana poza ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy organ odwoławczy podał, że stan prawny każdego obiektu budowlanego należy oceniać indywidualnie, z uwzględnieniem treści przepisów obowiązujących w czasie powstania tego obiektu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. Analiza stanu prawnego zabudowy na sąsiednich nieruchomościach w niniejszym postępowaniu nie jest możliwa, aczkolwiek nie jest wykluczone, że w czasie kiedy powstały obiekty budowlane na sąsiednich nieruchomościach, obowiązywały inne przepisy, dopuszczające inne zasady zabudowy. Jak zostało już ustalone powyżej, przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 2009 - 2010 w sposób niezgodny z ustaleniami obowiązującego w tym czasie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nadto podano, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż ściana południowa przedmiotowego budynku z otworem drzwiowym i dwoma otworami okiennymi znajduje się w odległości 0,50 m -1,00 m od ogrodzenia działki, od strony zachodniej budynek posiada otwór okienny na poddaszu i znajduje się w odległości 0,90 m - 1,10 m od ogrodzenia, w ścianie od strony północnej znajdują się dwa otwory okienne, odległość tej ściany od ogrodzenia wynosi 1,10 m - 1,80 m. Organ odwoławczy stwierdził, że takie usytuowanie budynku jest sprzeczne z przepisami techniczno - budowlanymi, które przewidują, że budynek może znajdować się w odległości 4,00 m od granicy działki sąsiedniej, jeżeli w ścianie znajdują się otwory okienne lub drzwiowe. Jeżeli w ścianie nie ma otworów okiennych lub drzwiowych budynek może znajdować się w odległości 3,00 m od granicy sąsiedniej działki. Możliwe jest też usytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,50 m przy granicy albo bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaznaczono przy tym, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym znajduje się przedmiotowy budynek, taka możliwość nie wynika. Ponieważ nie jest możliwa zmiana usytuowania wybudowanego obiektu, organ odwoławczy stwierdził, że narusza on przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do wniosku odwołującego dotyczącego tego, że organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne zawarte w warunkach specjalnych o nieprzekraczaniu linii zabudowy dla budynków usługowych i działkach o szerokości poniżej 16 m wyjaśniono, że przepisy obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie przewidują specjalnych warunków sytuowania dla budynków usługowych. Ponadto, przedmiotowy obiekt budowlany nie był kwalifikowany jako budynek usługowy, ale wyłącznie jako mieszkalny, zgodnie z oświadczeniem właściciela o prowadzonym remoncie. Odnośnie działek budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m, organ podał, że § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia stanowi, iż na takich działkach budynek może być usytuowany ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej lub w odległości nie mniejszej niż 1,50 m. Przedmiotowy budynek mieszkalny nie spełnia powyższych warunków, albowiem żadna z jego ścian zewnętrznych nie jest pozbawiona otworów okiennych lub drzwiowych. Nie jest też możliwe doprowadzenie budynku do zgodności z tym przepisem poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych, gdyż żadna ze ścian zewnętrznych nie znajduje się bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej ani też w całości w odległości większej niż 1,50 m.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że powiatowy organ nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy ustalił, iż w niniejszej sprawie został wybudowany obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Legalizacja tego obiektu była niedopuszczalna z uwagi na jego niezgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z tego powodu, że narusza on przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł K. M. i zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez:
- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania i nie podanie przyczyn z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności;
- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;
- niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, że na terenie objętym ustaleniami przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poza budynkiem skarżącego znajdują się także inne budynki, których zabudowa jest zrealizowana poza ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy;
2. przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w toku postępowania nie zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowego budynku, co w znacznym stopniu ułatwiłoby ustalenie stanu faktycznego w zakresie oceny czy faktycznie skarżący dopuścił się samowoli budowlanej czy przeprowadził tylko kapitalny remont budynku. Nadto ustalono by ponad wszelką wątpliwość czy faktycznie ściany z otworami okiennymi znajdują się w nieprzepisowej odległości od ogrodzenia oraz od granicy sąsiedniej działki, a także ustalono by czy przedmiotowy budynek rzeczywiście nie spełnia wymogów techniczno – budowlanym w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. skarżący oświadczył, że budynek znajduje się od strony północnej ok. 2 m a po przeciwnej stronie ok. 1,5 m. Po okazaniu k. 13-14 akt administracyjnych skarżący oświadczył, że na zdjęciach nie jest to jego budynek i działka. Po okazaniu k. 24-25 akt administracyjnych, oświadczył, że jest to jego budynek. Wyjaśnił, że wymienił stare ściany, ponieważ zaczęły już pękać. Zostały wymienione również więźba dachowa oraz poszycie. Posadowienie i wielkość nowego budynku nie zmieniły się w stosunku do starego. Zostało wymienione również zadaszenie. Ocieplenie budynku polegało na tym, że został stary styropian na ścianach fundamentu oraz dokonano odgrzybienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409; dalej powoływana jako ustawa). Zastosowany został przepis art. 48 ust. 1 ustawy, co oznacza rozbiórkę budynku o konstrukcji murowanej o wymiarach zewnętrznych ok. 6,0 x 11,8 m wybudowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały skarżącemu dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku, w związku z brakiem możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej, określonej w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 prawa budowlanego przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno -budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, w którym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Przenosząc te ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do tego czy organy prawidłowo zakwalifikowały wykonane przez skarżącego roboty budowlane. Jest to bowiem kwestia sporna. Zdaniem organów skarżący wybudował przedmiotowy budynek bez wymaganego pozwolenia na budowę, natomiast zdaniem skarżącego przeprowadzone roboty budowlane stanowiły kompleksowy remont, który został wykonany na podstawie zgłoszenia z dnia 3 września 2007 r. i nie wymagały pozwolenia na budowę.
W myśl art. 3 pkt 6 i 7 ustawy pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast robotami budowlanymi są: budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego ustaliły, że pierwotnie na działce znajdował się budynek o jednej kondygnacji nadziemnej bez podpiwniczenia o pow. użytkowej 46 m2 wybudowany w 1933 r. i zmodernizowany w 1955 r. Miał on wymiary ok. 4,00 m x 11,00 m z dobudową po granicy od strony północnej o wym. ok. 2,00 m x 11,00 m (dowód: wypis z rejestru gruntów wraz z mapą wydany w dniu 15 grudnia 2009 r. przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta L.). Natomiast aktualnie na działce znajduje się obiekt o wymiarach 6,00 m x 11,80 m i regularnym prostokątnym rzucie (dowód: inwentaryzacja powykonawcza z dnia 7 kwietnia 2010 r.). Z dokumentacji fotograficznej dołączonej przy piśmie z dnia 16 listopada 2009 r. inicjującym postępowanie, wynika, że wokół istniejącego wcześniej drewnianego budynku wybudowane zostały ściany zupełnie nowego budynku z bloczków gazobetonowych. Co prawda skarżący na rozprawie zaprzeczył, że są to zdjęcia jego działki i budynku ale potwierdził, że dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli w dniu 11 lutego 2010 dotyczy jego budynku (już same zdjęcia potwierdzają ten fakt, albowiem wynika z nich nazwa ulicy i jej numer). Ze zdjęć wykonanych podczas kontroli nie wynika, aby w aktualnym budynku pozostały jakiekolwiek elementy z wcześniejszego budynku. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowej kwalifikacji wykonanych przez skarżącego robót budowlanych uznając, iż stanowiły one budowę. Robót tych nie można określić mianem remontu, gdyż nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego i nie były wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. W wyniku tych robót wybudowany został zupełnie nowy budynek mieszkalny.
Zakwalifikowanie wykonanych przez skarżącego robót budowlanych jako budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy prowadzi do wniosku, że na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy). W kontrolowanym postępowaniu bezspornym było, że skarżący przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem trafnie organy nadzoru budowlanego potraktowały wykonane roboty - budowę obiektu budowlanego jako samowolę budowlaną. Trafnie również stwierdzono, że nie ma prawnych możliwości legalizacji tej samowoli przede wszystkim z uwagi na brak zgodności wybudowanego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowa działka znajduje się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miasta Lublina z dnia 26 września 2002 r. nr 1688/LW2002. Z rysunku planu wynika, że ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem M 3. Przepis § 26 powyższej uchwały stanowi, że jest to obszar zabudowy mieszkaniowej z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową o mieszanej strukturze oraz usług nieuciążliwych o intensywności zabudowy netto 0,6 - 1,0 liczonej w granicach bilansowanego terenu. Dla tych terenów ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy - zgodnie z rysunkiem planu. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły na podstawie zestawienia mapy, na której zainwentaryzowany został przedmiotowy budynek, z rysunkiem planu, że został on wybudowany w dużej części poza określonymi w planie nieprzekraczalnymi liniami zabudowy kubaturowej. Powyższe znalazło potwierdzenie w piśmie z dnia 28 listopada 2013 r. Prezydenta Miasta L., w którym stwierdzono, że wybudowany budynek znajduje się w dużej części poza określonymi w obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalnymi liniami zabudowy kubaturowej.
Nadto słusznie ustalono, że sporny obiekt budowlany zlokalizowany został w odległościach niezgodnych z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych w budownictwie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Treść tej regulacji stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W przedmiotowym budynku każda ściana zewnętrzna posiada otwór okienny lub drzwiowych. Żadna z tych ścian nie jest usytuowana w wymaganej odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Jak ustalił w toku czynności kontrolnych organ powiatowy ściana południowa przedmiotowego budynku z otworem drzwiowym i dwoma otworami okiennymi znajduje się w odległości 0,50 m -1,00 m od ogrodzenia działki, od strony zachodniej budynek posiada otwór okienny na poddaszu i znajduje się w odległości 0,90 m - 1,10 m od ogrodzenia, w ścianie od strony północnej znajdują się dwa otwory okienne, odległość tej ściany od ogrodzenia wynosi 1,10 m - 1,80 m. Zaznaczono przy tym, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym znajduje się przedmiotowy budynek, taka możliwość nie wynika. Ponieważ nie jest możliwa zmiana usytuowania wybudowanego obiektu, organ odwoławczy stwierdził, że narusza on przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, zasadnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że taka lokalizacja spornego budynku narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem a w konsekwencji uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Nie ma przy tym racji skarżący, że w sprawie niniejszej powinno być przeprowadzone postępowanie legalizacyjne przede wszystkim dlatego, że zabudowa na sąsiednich nieruchomościach jest również zrealizowana poza ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy a jeżeli już nie z tego powodu, to organy powinny rozważyć odstępstwo dotyczące linii zabudowy dla budynków usługowych i na działkach o szerokości poniżej 16 m. Odnosząc się do tego stanowiska podać należy, że słusznie wywiódł organ odwoławczy iż stan prawny każdego obiektu budowlanego należy oceniać indywidualnie, z uwzględnieniem treści przepisów obowiązujących w czasie powstania tego obiektu. Oznacza to, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. Natomiast przedmiotem tego postępowania nie jest analiza stanu prawnego zabudowy na sąsiednich nieruchomościach. Odnośnie odstępstw dotyczących linii zabudowy, stwierdzić należy, że także i w tym zakresie zasadnie organy przyjęły, iż nie mają one w sprawie zastosowania. Po pierwsze dlatego, że przepisy obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie przewidują specjalnych warunków sytuowania dla budynków usługowych (nota bene jak słusznie zauważa organ odwoławczy przedmiotowy obiekt budowlany nie był kwalifikowany jako budynek usługowy, ale wyłącznie jako mieszkalny, zgodnie z oświadczeniem właściciela o prowadzonym remoncie). Działek budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m dotyczy § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, który stanowi w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Jak ustalono w sprawie niniejszej przedmiotowy budynek mieszkalny nie spełnia powyższych warunków, albowiem żadna z jego ścian zewnętrznych nie jest pozbawiona otworów okiennych lub drzwiowych. Nie jest też możliwe doprowadzenie budynku do zgodności z tym przepisem poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych, gdyż żadna ze ścian zewnętrznych nie znajduje się w odległości większej niż 1,50 m.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego rozpoznające niniejszą sprawę trafnie uznały, iż przedmiotowy budynek został wybudowany przez skarżącego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w związku z niemożliwością legalizacji samowoli budowlanej, prawidłowo, stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazały dokonanie rozbiórki tego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu stanowisko organów nadzoru budowlanego, wbrew zarzutom skargi, zostało oparte na prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, że na działce dokonano 3 – krotnie kontroli, podczas których udział brał inwestor lub jego żona i które prowadziły do ustaleń dotyczących parametrów i lokalizacji przedmiotowego budynku. Ustalenia te zostały poparte dokumentacją fotograficzną. Tym samym za całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący braku przeprowadzenia w toku postępowania oględzin, które pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie czy skarżący dopuścił się samowoli budowlanej czy przeprowadził tylko kapitalny remont budynku oraz do ustalenia ponad wszelką wątpliwość czy faktycznie ściany z otworami okiennymi znajdują się w nieprzepisowej odległości od ogrodzenia oraz od granicy sąsiedniej działki. Nadto w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego powołały w uzasadnieniu wszystkie relewantne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania, a organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania.
Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło