II FZ 775/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Go 250/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 15 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 1 lipca 2015 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie P. K. Jednocześnie oświadczył, że nie ma majątku, oszczędności, pracy ani źródła dochodów i zadeklarował, że pozostaje na utrzymaniu ojca. Oświadczył, że z końcem maja 2015 r. formalnie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, lecz już 6 miesięcy wcześniej faktycznie jej nie wykonywał. Przedstawił jednocześnie wyciągi z dwóch rachunków bankowych z sumą sald 880,43 zł. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia strona skarżąca wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt I SA/Go 250/15 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w złożonym zeznaniu podatkowym za 2009 r., a więc za okres którego dotyczy złożona skarga, wykazał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 2.860.822,33 zł. przy kosztach opiewających na kwotę 2.794.347,15 zł. Pismem z dnia 24 sierpnia 2015r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, w którym zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne należało oddalić. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności drogi sądowej. Jednak jej realizacja nie powinna uniemożliwić realizacji prawa obywateli do sądu. Z tej przyczyny powstała instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, której realizację stanowią przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy. W myśl art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje skarżący niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Trudno przyjąć, uwzględniając zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że skarżący który uzyskał przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.860.822,33 zł jednocześnie wykazując poniesione koszty w wysokości 2.794,347, 15 zł nie jest w stanie z takiej kwoty wygospodarować środków koniecznych do opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto skarżący pomimo wezwania do zestawienia przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie 6 miesięcy ograniczył się jedynie do oświadczenia, że działalność gospodarcza, którą prowadził została zamknięta 1 maja 2015r., a faktycznie nie była wykonywana od ponad 6 miesięcy. Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym polegająca na tym, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie została w kontrolowanej sprawie spełniona. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobligowany był oddalić wniosek skarżącego, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.