II FZ 1009/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 264/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 marca 2015 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 23 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W związku z wniesionym przez skarżącego sprzeciwem od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r., oddalił zażalenie strony na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Pismem z dnia 4 września 2015 r. skarżący wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazując na skomplikowany przedmiot sprawy, brak wiedzy specjalistycznej oraz środków do powołania pełnomocnika z wyboru. Stwierdził, że pojawiły się nowe okoliczności, gdyż pogorszył się stan jego zdrowia, co uniemożliwia mu wykonywanie prac zarobkowych. Od postanowienia z dnia 7 października 2015 r., w którym Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy skarżący wniósł sprzeciw. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Ol 264/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazano, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Analizując bowiem treść oświadczeń skarżącego we wnioskach z dnia 11 maja i 21 września 2015 r., a także identycznych w swym brzmieniu sprzeciwów z dnia 29 czerwca i 22 października 2015 r., należy uznać, iż przedstawiona w nich sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy jest zasadniczo tożsama, a tym samym nie ma podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu jedynie w oparciu o niepotwierdzoną stosownymi dowodami okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego, która uniemożliwia mu dodatkowe zatrudnienie. W zażaleniu z dnia 16 listopada 2015r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne należało oddalić. Zgodnie z art.165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżący w złożonym powtórnie wniosku z dnia 4 września 2015r. nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu we wcześniejszym postanowieniu sądu. Słusznie stwierdził sąd pierwszej instancji, że "wobec istniejących w dalszym ciągu wątpliwości co do istnienia i wysokości dochodów z tytułu umów zlecenia oraz braku informacji na temat partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania i mediów przez małżonkę, należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania." Przy stwierdzeniu braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd pierwszej instancji nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczyniono to we wskazanym postanowieniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił