I OSK 55/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-08
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Elżbieta Kremer, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny orzekający po wejściu w życie nowelizacji uchylającej art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinien uchylić decyzję wydaną na podstawie tego przepisu przed jego uchyleniem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Skoro decyzje organów administracji zostały wydane przed dniem wejścia w życie nowelizacji uchylającej art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo dokonał kontroli legalności tych decyzji na podstawie obowiązującego wówczas przepisu. Zmiana stanu prawnego po wydaniu zaskarżonego aktu nie podlega uwzględnieniu przez sąd orzekający w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania P. J. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego dzieciom. Decyzje organów administracji zostały wydane na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Po wydaniu decyzji, ale przed wyrokiem WSA, art. 27 ust. 2 został uchylony przez ustawę nowelizującą z dnia 24 lipca 2015 r., która weszła w życie 18 września 2015 r. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie wyroku na nieobowiązującym przepisie prawa i brak uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 422/15 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 422/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy Ś. decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla O. J. i M J. na okres od dnia [...].10.2012 r. do [...].09.2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na każde z nich tj. łącznie [...] zł, na mocy wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...].
Decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Ś. przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] zobowiązano P. J. do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osoby uprawnione O. J. i M. J. w okresie od [...].10.2012r. do [...].09.2013r. w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami wynoszącymi na dzień [...] grudnia 2015r. - [...]zł.
Od wskazanej powyżej decyzji odwołała się w imieniu jej adresata adw. K. P. – kurator ustanowiona z urzędu dla nieznanego z miejsca pobytu P.J., wskazując, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Odwołująca zarzuciła, iż poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego doszło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia zapoznanie się oraz zrozumienie motywów działania organu I instancji, w konsekwencji uniemożliwiając ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. W związku z powyższym odwołujący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2015 r. Kolegium, działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] września 2014 r.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 27 ust. 1, 1a ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 tej ustawy, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z art. 2 pkt 8 ustawy wynika, iż okresem świadczeniowym jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia [...] października do dnia [...] września następnego roku kalendarzowego.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że wydana została ostateczna decyzja o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości po [...] zł miesięcznie (łącznie w kwocie [...] zł miesięcznie) w okresie od miesiąca października 2012 r. do miesiąca września 2013 r. na rzecz O. J. i M. J.. Z uwagi na to, że dłużnik alimentacyjny nie dokonał żadnej wpłaty tytułem wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz swoich dzieci, pozostała do zwrotu kwota wypłaconych przez organ świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosła [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zatem na organ wierzyciela został nałożony obowiązek wydania wobec dłużnika alimentacyjnego decyzji o zwrocie wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, jeżeli wypłata tych świadczeń nastąpiła na podstawie uprzedniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy osobie uprawnionej. Podkreślenia wymaga fakt, iż decyzja o zwrocie należności nie ma charakteru uznaniowego co oznacza, że w przypadku wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wypłacenia tego świadczenia, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot wypłaconych świadczeń przez dłużnika alimentacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. J. - reprezentowany przez kuratora adw. K. P. wniósł o uchylenie wymienionej na wstępie decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2015 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż obowiązkiem kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu przez sąd opiekuńczy na zasadzie art. 184 k.r.i.o. jest działanie tylko i wyłącznie na korzyść oraz w interesie reprezentowanej osoby, koniecznym było wniesienie przedmiotowej skargi. Kuratela bowiem absentis ma przede wszystkim na celu ochronę interesów nieobecnego, a osoba ustanowiona przez sąd staje się jego przedstawicielem ustawowym występując w jego imieniu i oraz interesie.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie doszedł do przekonania, że jest ona nieuzasadniona i wyrokiem z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 422/15 oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie niniejszej – w niespornie ustalonym stanie faktycznym – dokonały prawidłowej subsumcji norm prawnych wynikających z ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U.2015.859 j.t.). W skardze brak jest argumentów, które pozwoliłyby na uznanie zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się podstaw do jej zakwestionowania.
Na powyższy wyrok P. J., reprezentowany przez kuratora adw. K. P., wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a. i 161 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 K.p.a. poprzez niewypełnienie obowiązku dokonania kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o numerze [...]z dnia [...].02.2015r. oraz decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] grudnia 2014r. o numerze [...], co skutkowało brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz brakiem umorzenia postępowania w sytuacji, gdy na mocy art. 1 pkt 6 lit. a ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1302), która weszła w życie w dniu 18.09.2015r., został uchylony art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. (Dz.U. Nr 192, póz. 1378 ze zm.) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów i rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w jej granicach, w sytuacji braku związania organu zarzutami strony winno skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania, z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania,
2. art. 134 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 6 lit. a ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na oparciu wyroku o nieobowiązujący przepis prawa i niezastosowaniu dyspozycji art. 134 p.p.s.a., podczas, gdy prawidłowe jego zastosowanie skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych decyzji i umorzeniem postępowania z uwagi na brak podstawy prawnej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na to, iż zgodnie z art.1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych został uchylony art. 27 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na którym organy administracji opierały zaskarżone decyzje. Przepis ten stanowił, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W związku z powyższym, począwszy od dnia 18 września 2015r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy, przepisy prawa nie przewidują wydania przez wskazany organ decyzji o zwrocie należności z tytuły otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Dalej skarżący argumentował, że mając na uwadze okoliczność, iż Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze złożonej przez legitymowany podmiot, winien z urzędu dostrzec zmianę przepisów prawa. Niezwiązanie granicami skargi oznacza bowiem, że Sąd pierwszej instancji ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, dokonując kontroli zgodności decyzji z obowiązującymi przepisami prawa, nie dostrzegł zmiany przepisów w chwili orzekania (weszły w życie w dniu 18 września 2015r.) i jednocześnie powołał się w treści uzasadnienia wyroku na w/w nieistniejący już art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Zatem konieczne było zdaniem skarżącego wniesienie skargi kasacyjnej by Naczelny Sąd Administracyjny dokonał ostatecznej kontroli zgodności z prawem orzeczenia Sądu I instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowo-administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. oparcia wyroku o nieobowiązujący przepis prawa. Zarzuty te uznać należy za niezasadne.
Na wstępie jednak, ustosunkowując się do tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, przy jednobrzmiących zarzutach skargi kasacyjnej, orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1628/16 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 979/15 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną w powołanym wyroku, w związku z czym poniżej prezentuje stanowisko zbieżne z zawartym w jego uzasadnieniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji orzekającej o zwrocie od P. J. należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowił m.in. art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r., poz. 1228 ze zm.). Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, przepis ten został uchylony na podstawie art. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302). Ustawa ta w zasadniczy sposób zmodyfikowała zasady dochodzenia od dłużnika alimentacyjnego przez organ właściwy wierzyciela zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, w tym wyeliminowała wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu tych należności przez dłużnika alimentacyjnego oraz przekazała prowadzenie egzekucji tych należności do egzekucji sądowej.
Podkreślić należy, że ustawa nowelizująca z dnia 24 lipca 2015 r. nie zawiera przepisów przejściowych regulujących kwestię zakończenia, wszczętych przed wejściem w życie nowych przepisów, postępowań administracyjnych w sprawie orzeczenia o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zatem od momentu wejścia w życie przepisów ustawy nowelizującej brak jest podstawy do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu tych należności przez dłużnika alimentacyjnego. Zmiana stanu prawnego, o którym mowa powyżej, nastąpiła w dniu 18 września 2015 r., tj. z dniem wejścia w życie powołanej ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej.
Wskazać jednakże w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika zaś, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy (zasada aktualności). Sąd ma zatem obowiązek ocenić, czy na dzień orzekania przez organ odwoławczy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonych decyzji, gdyż zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., jak i decyzja organu I instancji zostały wydane przed dniem 18 września 2015 r., a zatem w dacie obowiązywania art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wobec powyższego, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonał kontroli legalności wskazanych decyzji na podstawie powołanego przepisu.
Podnieść również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przyjęcie w powołanym przepisie zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) zasadniczo nie podlega uwzględnieniu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2016r., s. 290, a także A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2009 r., s. 371).
Dlatego też nie sposób podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art.6 i 7 k.p.a. w sytuacji, gdy z w sposób prawidłowy dokonał on kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem obowiązującego w dniu jej wydania stanu prawnego.
Jako całkowicie bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., który ma jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Tymczasem do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.
Podobnie nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, a tylko w części. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot ( por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997/3/104). Okoliczność, że Sąd I instancji przyjął, że organy administracyjne działały w sposób prawidłowy i oddalił skargę nie oznacza, iż naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.
W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzuty kasacyjne naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art.145 § 3 i art.161 p.p.s.a., gdyż przepisy te mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego, regulacji procesowej lub okoliczności faktyczne, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej i ewentualnie umorzenie postępowania. Oznacza to także, że prawidłowo został zastosowany przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a.
Nadto odnośnie zarzutu naruszenia art.161 p.p.s.a. zwrócić należy uwagę, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).
Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło