VIII SA/Wa 1/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]września 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania K. G. (dalej: "skarżąca") od decyzji z dnia [...]września 2014 r. znak: [...] wydanej z up. Prezydenta Miasta R. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej: "organ I instancji") umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia uprawnień do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie zasiłkowym 2013/2014 na dziecko [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek z dnia [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia uprawnień do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie zasiłkowym 2013/2014 na dziecko –[...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie na okres zasiłkowy 2013/2014 prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na córkę [...]. Jednakże - jak ustalono - świadczenie to zostało wcześniej przyznane decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...]. Dlatego, w ocenie organu I instancji, zgodnie z art. 105 k.p.a. postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie z dnia [...] września 2014 r. (data wpływu do MOPS), które uzupełniła w piśmie z dnia [...] października 2014 r. Wniosła o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego celem sprostowania błędów w sentencjach dotychczasowych decyzji administracyjnych wydanych w przedmiocie przyznania jej dodatku z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tj. decyzja MOPS znak: [...] na okres zasiłkowy 2012/2014 w zakresie błędnego ustalenia prawa do tego dodatku tylko na jedno dziecko. Zażądała wypłaty zaległych kwot dodatku za okres od [...] listopada 2012 r. do [...] października 2014 r. - czyli od początku trwania urlopu wychowawczego. Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przedstawiło przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Wyjaśniło, iż decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] organ I instancji przyznał skarżącej, na jej wniosek z dnia [...] września 2013 r., zasiłki rodzinne wraz z dodatkami na troje dzieci, w tym w punkcie 4 rozstrzygnięcia - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu - na [...] i [...] w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2013 r. do [...] października 2014 r. Decyzja ta stała się ostateczna. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o przyznanie na okres zasiłkowy 2013/2014 - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na córkę [...] (ur. [...] marca 2012 r.). W ocenie Kolegium ww. wniosek dotyczył żądania przyznania powyższego dodatku, które to świadczenie przyznane zostało decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2013 r. Dodatek ten przyznany został w wysokości 400 zł na obydwoje dzieci, w tym na córkę [...]. Dlatego też, postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2014 r. o przyznanie omawianego dodatku na córkę [...], stało się bezprzedmiotowe. Kolegium przytoczyło brzmienie art. 105 § 1 k.p.a. wskazując, iż jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania stanowi rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną. Dla stwierdzenia, że sytuacja taka wystąpiła, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego sytuacja taka niewątpliwie wystąpiła. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Ewentualnie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponieważ zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 k.p.a. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez: – błędną interpretację przepisu art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") w związku z art. 10 ust. 1 tej ustawy, która to interpretacja ewidentnie narusza obecną uchwałę 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13 z dnia 26 czerwca 2014 roku, w ten sposób, iż nie uwzględnia, że na każde urodzone dziecko w trakcie jednego porodu przysługują osobne świadczenia; – niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 2, art. 8, art. 18, art. 32, art. 72 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą 7 czerwca 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526); 2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: – poprzez błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 105 k.p.a. i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego; – poprzez błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 31 u.ś.r., podczas gdy wolą strony była zmiana uprzednio wydanej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.; – niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 155 k.p.a. mając na względzie słuszny interes strony oraz interes społeczny poprzez zmianę pierwotnej decyzji w ten sposób, iż zamiast dodatku z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w związku z urodzinami bliźniaków ustalonego w kwocie 400 zł przysługiwać będzie w to miejsce dodatek w kwocie 800 zł, a następnie wypłatę zaległego uzupełniającego dodatku w kwocie 400 zł miesięcznie za okres wsteczny od momentu złożenia pierwotnego wniosku; – niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniło, iż z akt sprawy wynika, iż dwoma decyzjami z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] i [...] organ I instancji przyznał skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na córkę [...] i syna [...] rodz.[...], po 400 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres od [...] listopada 2012 r. do [...] października 2013 r. i na okres od [...] listopada 2013 r. do [...] października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2014 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie zasiłkowym 2013/2014 na dziecko [...]. Przedmiotem sporu, który wyłonił się na gruncie rozpoznawanej sprawy, stała się wykładnia przepisu art. 8 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. i ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Sąd zauważa, że kwestia wykładni ww. przepisów została rozstrzygnięta w dniu 26 czerwca 2014 r. uchwałą Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OPS 15/13 na skutek przedstawienia przez Prokuratora Generalnego wniosku o podjęcie uchwały wyjaśniającej: "Czy w sytuacji urodzenia więcej niż jednego dziecka, podczas jednego porodu przewidziany w art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w związku z art. art. 10 ust. 1 tej ustawy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego na każde z dzieci, czy też w takiej sytuacji przysługuje jeden dodatek ?". Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania tego wniosku podjął uchwałę o treści: "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci". Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia sprowadza się w istocie do wskazania, że dodatek ten jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym na określone dziecko, zaś wydłużenie okresu pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu nie dotyczy przesłanki do przyznania tego dodatku, a jedynie określenia okresu jego przysługiwania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że "Jeżeli osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu i jeżeli każde z tych dzieci pozostaje pod jej faktyczną opieką, a na każde z nich przysługuje jej zasiłek rodzinny, to do każdego z tych zasiłków przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, co wynika z art. 10 ust. 1 ustawy. Skoro ustawodawca, określając w art. 10 ust. 2 wysokość dodatku, nie zastrzegł, że osobie uprawnionej wypłaca się tylko jeden dodatek (analogicznie, jak to przewidywał art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych co do przysługiwania zasiłku wychowawczego), to takie zastrzeżenie nie może być wyprowadzane ani z poprzedzającej obecne unormowania regulacji dotyczącej zasiłków wychowawczych, ani z przepisów regulujących inne dodatki do zasiłku rodzinnego, skoro każdy dodatek regulowany jest autonomicznie, ani też z unormowania dotyczącego okresu pobierania dodatku, który w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przedłużony został do 36 miesięcy. Analiza przepisów dotyczących poszczególnych dodatków do zasiłku rodzinnego (art. 9 – 15 ustawy) nie przemawia przeciwko przyjętemu stanowisku. To, że co do dodatku z tytułu urodzenia dziecka (art. 9 ust. 4) uregulowana została kwestia, iż w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko, oznacza tylko tyle, że kwestia ta została uregulowana wprost, co usuwa możliwość powstania wątpliwości interpretacyjnych. Nie stanowi to jednak podstawy do wnioskowania a contrario, że skoro takiego przepisu nie ma w art. 10 ustawy, to dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje tylko do zasiłku rodzinnego na jedno z tych dzieci". Powyższa uchwała znajduje w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bezspornie, że skarżąca podczas porodu w dniu [...] marca 2012 r. urodziła dwoje dzieci, tj. [...] oraz [...]. Poza sporem jest także, że decyzją ostateczną Prezydenta Miasta R. dnia [...] października 2013 r. znak: [...] przyznano skarżącej świadczenia w formie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na troje dzieci, w tym w punkcie 4 rozstrzygnięcia - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu - na [...] i [...] w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2013 r. do [...] października 2014 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wykładnia wskazana w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13, którą niniejszy skład w pełni podziela, jak również treść wniosku skarżącej z dnia [...] września 2014 r. oraz całokształt materiału dowodowego w sprawie wymagały dokonania przez organy zmiany wskazanej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2013 r., bowiem wnioskowany dodatek winien być skarżącej przyznany na każde dziecko urodzone w trakcie jednego porodu, po 400 zł miesięcznie. W konsekwencji organy dopuściły się naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a. stwierdzając, iż postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej z dnia [...] września 2014 r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Powyższe skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.