II GSK 2764/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-08
Skład orzekający: Maria Jagielska, Zbigniew Czarnik, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 75 § 1 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków) może być skutecznie podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku, ponieważ zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 75 § 1 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków) został podniesiony w ramach niewłaściwej podstawy kasacyjnej, tj. naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma charakter kontradyktoryjny i wnioskowy, a sąd drugiej instancji jest związany granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi przez stronę. Zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych powinny być podnoszone w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki G P T C "R" Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła ostateczną decyzję o wpisie spółki do rejestru grup producentów rolnych. Powodem uchylenia było niespełnienie warunku posiadania trzody chlewnej i zarejestrowanego stada w dacie wydania decyzji o wpisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi WSA naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 75 § 1 i 77 k.p.a. i zaniechanie przesłuchania świadków, co uniemożliwiło wykazanie, że w chwili rejestracji spółki jeden ze wspólników był producentem trzody chlewnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Beata Kozicka Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G P T C "R" Spółki z o.o. w K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 929/15 w sprawie ze skargi G P T C "R " Spółki z o.o. w K na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy stwierdzenia spełnienia warunków i dokonania wpisu do rejestru grupy producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G P T C "R" Spółki z o.o. w K na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę G P T C "R " Sp. z o.o. w K (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy stwierdzenia spełnienia warunków i dokonania wpisu do rejestru grupy producentów rolnych.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., po wznowieniu postępowania, uchylił własną decyzję ostateczną z [...] września 2013 r. oraz odmówił stwierdzenia spełniania przez skarżącą określonych w ustawie warunków wpisu do rejestru grup producentów rolnych i odmówił dokonania wpisu spółki do rejestru grup producentów rolnych. Powodem takiego rozstrzygnięcia była okoliczność, że w dacie wydania decyzji o wpisie spółki do rejestru, w spółce było czterech wspólników, a tym samym nie spełniony został warunek określony w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 983 ze zm.), dalej: ustawa o grupach.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
WSA w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję wyjaśnił, że bezspornie w dacie wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia warunków ustawowych dla utworzenia grupy producentów rolnych było to, że P L nie miał trzody chlewnej i zarejestrowanego stada (co wymagane jest przez art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281 ze zm.), dalej: ustawa o systemie identyfikacji, gdyż dopiero przygotowywał się do produkcji.
Bezzasadne jest powoływanie się przez spółkę na definicję producenta rolnego zawartą w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jednolity: Dz.U.2012.86), dalej: ustawa o krajowym systemie. Ustawa o grupach nie odwołuje się do powyższej ustawy w zakresie definicji producenta rolnego i tym samym nie uzależnia członkostwa w grupie producentów rolnych od posiadania statusu producenta rolnego w rozumieniu tej regulacji. Ponadto ustawa o grupach nie posługuje się terminem producent rolny, tylko producent jednego produktu rolnego (np. trzody chlewnej), a więc nie są to terminy tożsame i już tylko z literalnego brzmienia wynika, że termin producent jednego produktu rolnego jest definicją węższą od definicji producent rolny i się w tej definicji zawiera. Organy nie kwestionowały, że członek grupy jest producentem rolnym, kwestionowały natomiast, że jest producentem trzody chlewnej, czyli jednego produktu rolnego, gdyż dopiero planował rozpoczęcie chowu trzody chlewnej (rozpoczął dostosowywanie budynków do chowu trzody chlewnej).
W ocenie Sądu I instancji nieusprawiedliwione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 75 § 1 i 77 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie P L, ponieważ był dwukrotnie wzywany do złożenia wyjaśnień i nadesłania dowodów potwierdzających, że w dniu 13 września 2013 r. posiadał on status producenta trzody chlewnej. W odpowiedzi na powyższe osoba ta złożyła wyjaśnienia, które organ ocenił. Jednakże nie nadesłała żadnych dowodów potwierdzających, że był on producentem trzody chlewnej. Zatem brak było powodu do przesłuchania P L, skoro organ wszystkie okoliczności wyjaśnił za pomocą innych dowodów (uzyskał informację od Kierownika Biura Powiatowego ARiMR). Skarżąca zapoznała się z aktami sprawy i nie wnosiła żadnych uwag ani też nie składała wniosków dowodowych. Dopiero w odwołaniu podniesiono zarzut braku przesłuchania, jednakże nie wskazano, co ten dowód miałby wyjaśnić, skoro bezsporne było, że P L nie posiadał trzody chlewnej (3 strona odwołania) w dacie wydania decyzji przez Marszałka. Na etapie skargi Strona wskazuje, że P L zakupił 3 sztuki warchlaków, jednakże jest to sprzeczne z treścią odwołania, jak również samej skargi, gdzie skarżąca ponowiła twierdzenie, że P Lnie posiadał trzody chlewnej.
G P zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art. 75 § 1 i 77 k.p.a, w następstwie czego nie przesłuchano w charakterze świadków P Li T R- co uniemożliwiło wykazanie, że w chwili rejestracji skarżącej spółki P L był producentem trzody chlewnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwienia prawnego, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.
Sąd II instancji stwierdza, że skarga kasacyjna wadliwie stawia zarzut, gdyż czyni to w ramach niewłaściwej podstawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna to profesjonalny i sformalizowany środek prawny. Także jej ukształtowanie musi być brane pod uwagę przy ocenie jej skuteczności. Art. 176 § 1 p.p.s.a. określa wymogi formalne skargi kasacyjnej. Pośród nich wskazuje na konieczność sformułowania w tej skardze zarzutów naruszenia prawa oraz ich uzasadnienie. Wskazane elementy skargi kasacyjnej są pierwotnymi warunkami jej skuteczności, dlatego że wyznaczają granice rozpoznania sprawy kasacyjnej. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że kontrola skarżonego wyroku może być dokonywana tylko w granicach, które zarzutami wyznacza strona w poprawnie ujętej podstawie kasacyjnej. Sąd II instancji nie może z urzędu modyfikować treści zarzutów lub ich uzasadnienia, gdyż nie może za stronę wyznaczać zakresu i kierunku weryfikacji wyroku. Postępowanie kasacyjne ma w pełni charakter kontradyktoryjny i wnioskowy, co oznacza, że strony są jego dysponentami, a Sąd II instancji może dokonywać oceny wyroku tylko z perspektywy wskazanej przez stronę.
Jedynym odstępstwem w tym zakresie jest modyfikacja skargi kasacyjnej jakiej można dokonać z punktu widzenia uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010 r., poz. 1, to konieczność odniesienia się do zarzutów kasacyjnych pomimo ich wadliwości, jeżeli na podstawie uzasadnienia tej skargi można ustalić charakter kwestionowanych przepisów i istotę ich naruszenia.
W rozpoznawanej sprawie spółka opiera skargę kasacyjną na treści art. 174 pkt 1, zatem naruszeniu prawa materialnego. NSA przypomina, że naruszenie w tej podstawie może polegać na błędnej wykładni przepisu materialnego lub jego niewłaściwym zastosowaniu. Tak więc w ramach tej podstawy kasacyjnej nie można kwestionować ustaleń faktycznych sprawy. Uchybienia w tym zakresie jakich może dopuścić się Sąd I instancji i organ należy podnosić w ramach prawidłowej podstawy, zatem art. 174 pkt 2 i zgodnie z nakazem płynącym z treści tego przepisu należy wskazywać na ich wpływ na rozstrzygnięcie, czyli wyrok. Rozpoznawana skarga kasacyjna tego warunku nie spełnia. W podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. kwestionuje niezastosowanie art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. i przez to wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy przez pominięcie przesłuchania świadków: P L i T R . Uzasadnienie tak postawionego zarzutu odnosi się tylko do tej kwestii, zatem w żaden sposób niezwiązanej ze stosowaniem prawa materialnego.
Z tego powodu Sąd II instancji mając na uwadze treść art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło