I OZ 1119/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 616/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. R.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 1 października 2012 r. znak [...] orzekającą o zatrzymaniu mu prawa jazdy. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który jednak nie został uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 616/15, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie brakuje argumentacji na temat wysokości ewentualnej szkody wyrządzonej wykonaniem zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danej decyzji musi być realna i poparta konkretnymi dowodami. To strona na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązana jest do skonkretyzowania rodzaju szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast brak wskazania tej szkody i jej uprawdopodobnienia uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu, wniósł zażalenie zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, tj. wskazanie, że strona wnosząca o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji obowiązania jest do jej uzasadnienia poprzez wykazanie wysokości ewentualnej szkody wyrządzonej wykonaniem tej decyzji oraz możliwości jej wystąpienia i trudnych do odwrócenia skutków oraz skonkretyzowania rodzaju szkody oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez nieodniesienie się do okoliczności sprawy i sytuacji majątkowej i zawodowej oraz rodzinnej skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów postępowania zażaleniowego. W obszernym uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący nieformalnie jest zatrudniony jako kierowca, do czego musi posiadać prawo jazdy. Ponadto wskazano, że na skarżącym ciążą zaległe zobowiązania alimentacyjne, jak również inne zaległe zobowiązania. Zatrzymanie zatem prawa jazdy uderza w materialne podstawy bytu skarżącego. Podkreślono ponadto, że skarżący jest osobą bezdomną i nie ma środków na własne utrzymanie, zatem wykonanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazy będzie prowadziło do zwiększania się stanu jego zadłużenia. Skarżący zaznaczył, że uzyskując dochody z nielegalnego zatrudnienia w charakterze kierowcy z uzyskiwanych dochodów przynajmniej w jakiejś części spłaca ciążące na nim zobowiązania, z pozostałego dochodu pokrywając w podstawowym zakresie własne potrzeby bytowe. Te okoliczności – w ocenie skarżącego – wypełniają przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w złożonym zażaleniu – mimo jego profesjonalnego skonstruowania – skarżący nie wykazał, że zastosowanie wobec niego instytucji ochrony tymczasowej, o której mowa w cytowanym przepisie, jest zasadne. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogło bowiem przemawiać jedynie zadeklarowanie przez skarżącego, że nieformalnie wykonuje zawód kierowcy, mający być jego jedynym źródłem utrzymania. Taką deklarację może bowiem złożyć każdy skarżący, w stosunku do którego wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Gdyby zatem przyjąć – jak chce skarżący – że implikuje ona sama przez się obowiązek wstrzymania tej decyzji, to sąd musiałby każdorazowo niejako automatycznie wstrzymywać wykonanie decyzji, spotykając się z tego rodzaju argumentacją, co stanowiłoby nadużycie instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a., zarazem w sposób nieproporcjonalny podważając zasadę ostateczności decyzji administracyjnych z art. 16 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącego, że sąd analizując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może ograniczyć się tylko do okoliczności w nim podanych, lecz do całokształtu akt sprawy (por. postanowienie NSA z 3 czerwca 2015 r., I OSK 1476/15). Niemniej, ani w treści wniosku, ani w zażaleniu, ani w pozostałych aktach sprawy (zarówno sądowych, jak i administracyjnych) nie ma materiałów, które uprawdopodobniałyby twierdzenie skarżącego, że wykonuje nieformalnie zawód kierowcy oraz że stanowi on dla niego jedyne źródło określonych dochodów. Poza samymi oświadczeniami skarżącego brak w aktach materiałów, które pozwalałyby to twierdzenie skarżącego zweryfikować. Nie zostało nawet określone to, kiedy, na czyją rzecz i jakiego rodzaju świadczy usługi kierowcy. W takiej sytuacji należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż wykonanie decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy R.O. nie wywoła skutków uzasadniających wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.