II OZ 104/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-04
Skład orzekający: Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może być wstrzymana w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 61 § 3 PPSA z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, jako akt deklaratywny i pierwszy etap procesu inwestycyjnego, nie nadaje się do wykonania i nie może sama w sobie powodować znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, wydawana w odrębnym postępowaniu, może stanowić podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i potencjalnie naruszać prawa skarżących w sposób trudny do odwrócenia. W związku z tym, zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że decyzja ta ma charakter deklaratywny i nie może powodować znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Z. A. i E. G. złożyli zażalenia, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 PPSA i błędne przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy nie może wywoływać trudnych do odwrócenia skutków.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Z. A. oraz E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Po 162/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg [...] Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w K. i E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że przedmiotem ochrony tymczasowej nie są wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, lecz jedynie te, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie należy rozumieć dobrowolne lub przymusowe zrealizowanie stanu zawartego w danym akcie. W ocenie Sądu I. instancji ze swej istoty decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani tym bardziej do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie nadaje się do wykonania, ma charakter wyłącznie deklaratywny. W szczególności decyzja ustalająca warunki zabudowy nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, takie skutki wywiera dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydawana jest w odrębnym postępowaniu i może być wówczas przedmiotem kontroli Sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania Z. A. zarzucił Sądowi I. instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła także E. G. która zarzuciła Sądowi I. instancji błędne przyjęcie, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy nie może powodować trudnych do odwrócenia skutków prawnych, w sytuacji gdy tego rodzaju decyzja może dawać podstawy inwestorowi do rozpoczęcia przygotowawczych prac budowlanych, a nadto do ubiegania się o pozwolenia na budowę dla danej inwestycji - w konsekwencji wywołać pewne trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją jest decyzja ustalająca warunki zabudowy. Decyzja ta jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego o pozwolenie na budowę. Nie stanowi jednak ona aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw skarżących w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W szczególności nie może powodować takich skutków możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę, która to dopiero będzie mogła w określonym w niej zakresie ingerować w bryłę, czy substancję obiektu budowlanego. Podkreślenia wymaga, że inwestor dokonuje realizacji zamierzenia budowlanego na swoje ryzyko. W sytuacji zaś realizacji obiektu budowlanego na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę i zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, a która to następnie zostanie wyeliminowania z obrotu prawnego na skutek kontroli sądowoadministracyjnej, konieczne będzie wszczęcie trybu nadzwyczajnego wobec pozwolenia na budowę (wznowienia postępowania lub stwierdzenia jego nieważności).
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło