IV SA/Wa 925/15

WyrokWSA w Warszawie2015-07-03

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący kwestionuje sposób określenia obszaru ograniczenia korzystania z nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.) ma charakter subsydiarny wobec decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.). Kwestie dotyczące precyzyjnego określenia obszaru ograniczenia korzystania z nieruchomości należą do zakresu postępowania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., a nie postępowania w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. W związku z tym, zarzuty dotyczące sposobu określenia obszaru ograniczenia nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jeśli zostały one już uwidocznione na mapach stanowiących załącznik do decyzji ograniczającej.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą P. S.A. na niezwłoczne zajęcie części jego nieruchomości w celu przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucił organom wadliwe przyjęcie spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 2a u.g.n. w zw. z art. 108 § 1 K.p.a. oraz nieprecyzyjne określenie obszaru zajęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2014., poz. 518 z późn. zm.), dalej u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania M.K., dalej zwanego skarżącym, od decyzji Starosty M. z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] orzekającej o zezwoleniu P. S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie R. gm. J. , w pasie o szerokości 70 m i powierzchni 2523 m2 w działce [...], 1255 m2 w działce [...] i 1246 m2 w działce nr [...], stanowiących własność M.K.. w celu założenia i przeprowadzenia przez ww działki przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 KV [...] oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał tę decyzję w mocy. Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i ocen prawnych organów. Starosta M. decyzją z [...] października 2014 r. zezwolił P., dalej P., na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie R., gmina J. , oznaczonej w ewidencji gruntów nr. nr [...] i [...] – o pow. wskazanej wyżej., w pasie technologicznym o szerokości 2 x 35 m od osi linii – w granicach oznaczonych zieloną szrafurą na załączonej mapie. Prace polegać miały na przeprowadzeniu 3 przewodów roboczych wiązkowych trójprzewodowych i 2 odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem stanowiącym własność skarżącego. M.K., dalej zwany Skarżącym złożył odwołanie zarzucając, iż organ wadliwie przyjął spełnienie przesłanek z art. 124 ust 2a U.g.n. w zw. z art. 108 § 1 zd. 1 K.p.a. "czyli gdy jest to niezbędne". Ponieważ nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest możliwe tylko w określonych w art. 108 §1 K.p.a. sytuacjach stwierdził nie spełnienie ich w tej sprawie, danie prymatu przeznaczeniu nieruchomości na przeprowadzenie linii napowietrznej w sytuacji w której zgodnie z planem równorzędnym przeznaczeniem podstawowym jest przeznaczenie na tereny górnicze (teren oznaczony symbolem E-E7). Za gołosłowne uznał twierdzenia wnioskującego P. o mogących powstać stratach finansowych oraz zapewnienia o zakończeniu inwestycji do marca 2015 r. W ocenie skarżącego bak jest gwarancji wykonania robót w terminie skoro wydana decyzja ograniczająca korzystanie z nieruchomości przez M.K. rozpoczyna dopiero proces inwestycyjny w którym konieczne jest m. in. wydanie pozwolenia na budowę i decyzji środowiskowej. Organ II instancji rozpoznając odwołanie, powołując art. 124 ust. 1 a u.g.n. wskazał, że dla wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości muszą być spełnione przesłanki: decyzja może zostać wydana po złożeniu wniosku przez podmiot, który będzie realizował celu publiczny, uprzednio musi zostać wydana decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n tj. decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, musi wystąpić jeden z przypadków o jakich mowa w art. 108 K.p.a. tj. musi istnieć konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony względnie konieczność tę musi uzasadniać ważny interes gospodarczy. Starosta M. decyzją z [...] września 2014 ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości R. oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 1,2000 ha nr [...] o pow. 0,5900 ha i [...] o pow. 0,5900 ha stanowiącej własność M.K. poprzez udzielenie P. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] w tym na podwieszenie nad tymi działkami przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5m w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70m (35 m od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosi odpowiednio dla działki nr [...] – 2523m2 dla działki [...] – 1255 m2 i dla działki nr [...] – 1246 m2. Przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto jest inwestycją w oznaczeniu międzynarodowym, państwowym oraz ważnym dla wspólnoty samorządowej. P. uzasadniło wydanie decyzji ważnym interesem społecznym oraz wyjątkowym ważnym interesem własnym jak również ważnych interesem gospodarczym. Planowana inwestycja wchodzi w skład projektu "połączenie elektroenergetyczne [...]" współfinansowanego z funduszy unijnych, która ma zostać zrealizowana w pierwszym kwartale 2015 r. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnym konieczności wykorzystania środków budżetowych UE uznawana jest za przesłankę zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Pokrycie kosztów ze środków unijnych leży w interesie społecznym, stanowi ważny interes strony i ważny interes gospodarczy nie tylko spółki P. Jest ważny dla kraju, dla członków wspólnoty państwowej i samorządowej. Zakończenie inwestycji w terminie umożliwia sfinansowanie znacznej części kosztów ze środków unijnych, co odciąży budżet spółki interes społeczny dla członków wspólnoty samorządowej gminy polega na zapewnieniu lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, co bezpośrednio wpływa na potencjalną lokalizację przyszłych inwestycji gospodarczych. Czyni to niezasadnymi zarzuty odwołania dot. kwestionowania interesu społecznego. Pozostałe zarzuty odwołania dotyczą postępowania administracyjnego, stosowania zapisów planu miejscowego, do których organ odniósł się w decyzji nr. [...] uznając je za nieuzasadnione w przedstawionym faktycznym i prawnym organ II instancji stwierdził że decyzja starosty [...] z [...] października 2014 nie narusza art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym na podstawie artykułu 138 paragraf 1 punkt 1 kpa utrzyma ją w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postepowania. Zarzucił jej naruszenie art. 124 ust. 1 w związku z ust 1a u.g.n. poprzez zaniechania określenia niezbędnego dla realizacji inwestycji obszaru i tym samym zaniechania zachowania wymogu ścisłego określania z zakresu ograniczenia władztwa właściciela nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że starosta określił jedynie powierzchnię i szerokość pasa zajęcia ale nie określił, gdzie pas ma przebiegać. Na poparcie zarzutów powołał wyrok NSA z 23 listopada 2009r., sygn.. I OSK 197/2009. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując że określenie obszaru ograniczenia prawa własności nie było przedmiotem niniejszego postępowania ponieważ został on uwidoczniony na mapach stanowiących załącznik do decyzji starosty [...] z [...] września 2014r. ograniczającej prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Uczestnik postepowania P. wniósł o oddalenia skargi, wskazując że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 a nie ma samodzielnego bytu prawnego. Jest związana z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, w której określono zakres tego ograniczenia. Załącznik graficzny w postaci mapy ewidencyjnej z naniesioną na niej zakresem ograniczenia określa w sposób precyzyjny obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając zgodność z prawem decyzji Wojewody [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować koniecznością jej uchylenia. W ocenie Sądu organ w sposób rzetelny przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał niewadliwych ustaleń, istotnych z punktu widzenia, mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podstawą prawną do wydania rozstrzygnięcia był art. 124 ust. 1a U.g.n., który w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym zezwala na udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, po wydaniu decyzji o której mowa w ust. 1. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Analiza treści tego przepisu wskazuje na to, że jest ona wydawana gdy wcześniej została wydana decyzja w trybie art. 124 ust. 1 U.g.n, i gdy wymaga tego ważny interes gospodarczy lub jest t niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami albo ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (przesłanki z art. 108 § 1 K.p.a.). W ocenie Sądu powołane przez P. i ocenione przez organ okoliczności związane z korzystaniem z funduszy unijnych i koniecznością ich wykorzystania do określonej daty, ogólne względy ekonomiczne spółki w powiązaniu z racjami społecznymi wynikającymi z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego gminy uzasadniają w świetle art. 124 § 1a u.g.n. wydanie decyzji na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Został także spełniony warunek uprzedniego wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. (decyzja z [...] września 2014 r. Starosty [...] o ograniczeniu korzystania z nieruchomości). Sąd w pełni podziela ustalenia i wywody organu w zakresie istnienia przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n, przyjmując je jak własne. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Zarzut dotyczący naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. nie mógł być skutecznie podniesiony w tym postępowaniu, gdyż przepis ten nie stanowił on podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Kwestie związane z określeniem zakresu ograniczenia władztwa objęte były postępowaniem prowadzonym w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa i służy wyłącznie wcześniejszemu rozpoczęciu procedury mającej na celu przeprowadzenie prac o jakich mowa w decyzji o ograniczeniu (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. akt OZ 8/15). Kwestie związane z określeniem terenu ograniczenia władztwa właściciela wynikają z decyzji ograniczającej a nie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości. Analiza decyzji ograniczającej, której częścią składową są mapowe załączniki 1-3, pozwala na ustalenie pasa gruntu na którym będą wykonywanie przez inwestora prace. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło