IV SA/Wa 993/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. P. i S. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] września 2014 r. znak [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. solidarnie na rzecz skarżących M. P. i S. P. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 wraz z późn. zm.) – dalej k.p.a.), oraz art. 4 ust 4a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.- 145), po rozpatrzeniu odwołania M. i S.P. oraz J.S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., znak [...] w sprawie udzielenia K.K. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych i trzeciorzędowych otworem Nr 1 położonym na działce o nr. ew. [...] w obrębie ewidencyjnym [...] gm. W. oraz na pobór wód podziemnych do nawodnień pól uprawnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego uprawnionego, położonego w L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., znak [...] udzielono K.K. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych i trzeciorzędowych otworem Nr 1 położonym na działce o nr. ew. [...] w obrębie ewidencyjnym [...] gm. W. oraz na pobór wód podziemnych do nawodnień pól uprawnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego uprawnionego położonego w L. w okresie od 1 kwietnia do 30 września w ustalonej ilości: 25 m3/h, 336 m3/d i 30 250 m3/rok. Odwołane złożyli M. i S.P. oraz J.S. zarzucając decyzji naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 64a ust. 1, 2, 5 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i decyzja dotyczą urządzenia, które zostało już wykonane bez uprzednio wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz naruszenie art. 105 K.p.a. poprzez wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem podczas gdy postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Analizując ponownie sprawę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że prace związane z wykonaniem odwiertu studziennego zrealizowane zostały na podstawie projektu prac geologicznych opracowanego w marcu 2011 r. przez uprawnionego hydrologa. Dokumentacja została zatwierdzona przez Starostę [...] decyzją z [...] marca 2011 r., znak: [...]. Pierwotnie wykonany otwór studzienny został odwiercony ok. 7,5 m od granicy działki nr [...] z naruszeniem warunków określonym w wyżej wskazanym projekcie. Z tego powodu Starostwa W. nakazał jego likwidację decyzją z [...] maja 2012 r. Likwidacja otworu została potwierdzona komisyjnie (sporządzono protokół z 11 czerwca 2011 r.). W okresie 30-31 maja 2012 r. wykonany został nowy odwiert na działce [...] w L. Wykonano pompowania oczyszczające i pomiarowe w maju 2012 r. i maju 2014 r. Stanowiły one podstawę do zatwierdzenia, decyzją z [...] czerwca 2012 r, znak: [...] dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej wydajność eksploatacyjną otworu nr 1 ujęcia wód podziemnych w wysokości Q=25,0 m3, przy depresji s =2,73 m oraz R = 93,0 m. Odwołanie S. i M.P. oraz J.S. zakończyło się wydaniem przez SKO w W. postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Obecnie otwór studzienny jest niezagospodarowany. Nie posiada szachtu (obudowy otworu) oraz uzbrojenia technologicznego studni tj. elementów które są przedmiotem rozstrzygnięcia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ujęcia wody. Organ wskazał, że samo wywiercenie studni nie wymaga decyzji pozwolenie wodnoprawne. Wykonanie otworu regulują przepisy prawa geologicznego i górniczego, które wymagają aby odwiert posiadał jednoznacznie wskazane miejsce jego lokalizacji i warunki jego wykonania. Dopiero po wykonaniu otworu inwestor jest zobligowany do przeprowadzenia pompowania pomiarowego a następnie do wykonania dokumentacji ustalającej zasoby eksploatacyjne studni. Uzgodnienie przedmiotowej dokumentacji która jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co wynika z art. 131 ust. 2b ustawy prawo wodne, poprzedza wniosek o uzyskanie decyzji pozwolenia na wykonanie ujęcia i szczegółowe korzystanie z wód. Organ stwierdził, że ustalanie kwestii związanych z uzbrojeniem otworu wiertniczego i poboru z niego wody przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego były przedmiotem postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez WIOŚ w W., Delegatura w W. Kontrola potwierdziła nieprawidłowości i prowadziła postępowanie karne w stosunku do K.K. Ponadto organ stwierdził brak sprzeczności rozstrzygnięcia z interesem społecznym oraz interesem tron w związku z czym brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Skargę na powyższą decyzję wywiedli M.P. i S.P. zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo wodne poprzez jego zastosowane i udzielenie K.K. pozwolenia wodnoprawnego w wyniku błędnego przyjęcia, że urządzenie wodne służące do ujmowania wód podziemnych otworem nr 1 ma być dopiero wykonane podczas gdy urządzenie to funkcjonuje od 2012 r. i było wykorzystane do 2013 r. do nawadniania pól; - art. 64 a ust. 1, 2 i 5 ustawy prawo wodne poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego; -mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym kwestii powstania i eksploatowania przez K.K. istniejącego od 2012 r. urządzenia wodnego do ujmowania wód podziemnych; -art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo braku do tego podstaw oraz naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której postępowanie było bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymali argumenty podnoszone wcześniej w odwołaniu a związane z korzystaniem do 2013 r z przedmiotowego otworu jako źródła do nawadniania pól a więc faktycznego pobierania wody ze studni głębinowej, co potwierdziły wyniki kontroli WIOŚ. Jednym z elementów tej kontroli był nakaz ustanowiony dla K.K. o zwrócenie się do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody ze studni głębinowej nr 1. Obowiązek ten został wykonany poprzez złożenie wniosku z 7 listopada 2013 r. Świadczy to, w ocenie skarżących, że K.K. wykonał w istocie urządzenie wodne na które nie uzyskał wcześniej pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym do tego rodzaju inwestycji powinno być przeprowadzone postępowanie legalizacyjne o jakim mowa w art. 64 a ust 1, 2 i 5 prawa wodnego a nie postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, które jest prowadzone zanim urządzenie wodne zostanie wykonane. W związku z tym skarżący wnieśli o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy prawo wodne, w tym art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód i wykonanie urządzeń wodnych. Strony nie zaprzeczają co do faktu wykonania, jak pisze organ, "dziury w ziemi". Sporne jest natomiast stan jego uzbrojenia, a co za tym idzie ustalenie, czy spełnia ona definicję urządzenia wodnego na którego wykonanie potrzebne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody nie są wystarczające do dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 9 pkt 19d ustawy prawo wodne urządzenia wodne to m.in. "urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich w szczególności obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych i podziemnych". Z definicji tej wynika więc, że muszą one mieć zdolność spełniania wskazanych wyżej funkcji. Sąd nie ma wiadomości specjalnych (wiedzy technicznej) pozwalających na ustalenie czy rzeczywiście funkcją tę spełnia omawiany przedmiot postępowania ale na podstawie doświadczenia życiowego należy dojść do wniosku, że skoro w związku z dokonywanymi przepompowaniami stwierdzono, że spełnia on kryteria wydolności, uzasadnione jest przypuszczenie, że otwór ten umożliwiał wykonanie tych prób a więc posiadał urządzenia dodatkowe pozwalające na pobór wód. Fakt dokonywania przepompowań wynika z treści decyzji organu I instancji oraz dokumentacji hydrologicznej. Nie przesądzając jednak czy rzeczywiście ta "dziura w ziemi", jak to nazywa; organ, jest lub nie urządzeniem wodnym zdatnym do ujmowania wód powierzchniowych, organ powinien w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności z tym związane ustalić. W ocenie Sądu organ ustalając stan faktyczny nie dokonał tego zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów o jakich mowa w art. 107§ 3 K.p.a., ponieważ nie zawiera wskazania dowodów na których organ się oparł ustalając taki a nie inny stan faktyczny. Na stan faktyczny składają się wszelkiego rodzaju dowody w tym nie tylko dowody z dokumentów ale i z zeznań świadków czy dokumentacja fotograficzna. Na rozprawie skarżący złożyli taką dokumentacją twierdząc, że urządzenie uwidocznione na fotografiach jest tym samym co do którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne. Okoliczność ta powinna być przez organ zweryfikowana. Dopiero zebrany w sposób prawidłowy materiał dowodowy pozwoli organowi na dokonanie prawidłowej oceny prawnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyżej zaprezentowaną ocenę prawną i dokona prawidłowych ustaleń w zakresie ustalenia przedmiotu tego postępowania, a co za tym idzie ustali czy jest to faktycznie wykonane już urządzenie wodne czy też nie. Niezbędne będzie w tym aspekcie zapoznanie się z wynikami kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ z 2 do 9 września 2013, na które zresztą powołuje się organ. Gdyby okazało się iż zostało wykonane urządzenie wodne niniejsze postępowanie, jako bezprzedmiotowe należałoby umorzyć. Sąd bowiem w pełni podziela opinię skarżących, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego możliwe jest tylko i wyłącznie w odniesieniu do nie istniejącego urządzenia wodnego a w innym wypadku możliwe jest co najwyżej zalegalizowanie tego urządzenia, o ile zostaną spełnione warunki o jakich mowa w art. 64 a ustawy prawo wodne. W związku z tym zasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a ponieważ zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, wobec braków postępowania dowodowego, nie mogą być, jako przedwczesne, ocenione. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.