II OZ 783/15

Dnia 1 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1525/14 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Powiatu P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z 6 lipca 2015 r., sygnatura akt II SA/Gl 1525/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie, zaś Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. stroną nie jest, gdyż nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżoną decyzję, oraz Sąd postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r. odmówił dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. w zażaleniu na postanowienie z 6 lipca 2015 r., wnosząc o jego uchylenie, zarzuciło naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 33 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. Zdaniem wnoszącego zażalenie z przepisów tych wynika, że użyte w ostatnio powołanym przepisie określenie "strona" dotyczy także podmiotów, które nie wniosły skargi, ale występują o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie istotne jest to, że Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiło dlatego, że zostało wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z 10 kwietnia 2015 r., którym na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówiono dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym. Stowarzyszenie jest więc stroną postępowania incydentalnego dotyczącego zasadności dopuszczenia go do udziału w postępowaniu sądowym. Art. 243 § 1 p.p.s.a. należy zaś wykładać w ten sposób, że użyte w nim określenie "strona" dotyczy także stron postępowania incydentalnego. W przeciwnym razie doszłoby do nielogicznej sytuacji, polegającej na tym, że podmiot, któremu niezasadnie odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym, nie mógłby zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż na skutek tego wadliwego postanowienia nie przysługują mu uprawnienia strony, w tym domagania się przyznania prawa pomocy. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji powinien był wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy ocenić merytorycznie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.