VII SA/Wa 840/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia dokumentów skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiające przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy hali magazynowo-gospodarczej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], dz. ew. nr [...] z obrębu [...], nałożył na R. K. obowiązek przedłożenia organowi czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w/w obiektu, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie jego realizacji oraz w razie potrzeby określającego zakres czynności lub robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem - w terminie 2 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Następnie wskutek niewykonania obowiązku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w której nakazał R. K. doprowadzenie hali magazynowo-gospodarczej na terenie nieruchomości przy ul. [...] do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Dnia 21 grudnia 2012 r. R. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów - tj. wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia dodatkowych dokumentów w niniejszej sprawie jest zgodne z prawem. Organ podkreślił, że wnoszący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy bowiem dokonanie odpowiedniego wyboru pełnomocnika do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym zależy od strony, przy czym podnoszony fakt, iż pełnomocnik nie podejmował żadnych czynności "przepadł bez wieści" - a wobec tego zobowiązany powziął wiadomość o nałożonych na niego obowiązkach kilka miesięcy od ich nałożenia nie świadczy o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponadto organ podniósł, że istnieje w obrocie prawnym (wydana wskutek niewykonania przedmiotowego obowiązku) decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nakazująca R. K. doprowadzenie hali magazynowo-gospodarczej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], dz. ew. nr [...] z obrębu [...] do stanu poprzedniego, (...), a wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w dokumentacji jest bezzasadny. Przywrócenie terminu w niniejszej sprawie miałoby bowiem taki skutek, że doprowadziłoby do konieczności oceny dokumentów w sytuacji, gdy istnieje w obrocie prawnym decyzja będąca skutkiem niewykonania obowiązków zawartych w poprzednim rozstrzygnięciu, a której zgodność z prawem była oceniona w postępowaniu nieważnościowym. W postępowaniu tym [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2012 r. i decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi: - naruszenie prawa procesowego tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć wpływ na treść postanowienia tj. art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę należało uwzględnić. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie orzekające o odmowie przywrócenia terminu do nałożonego na skarżącego - decyzją z dnia [...] marca 2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązku przedłożenia organowi dokumentów koniecznych o postępowaniu naprawczym. Podstawą kontrolowanego postanowienia jest art. 58 kpa. Instytucja przywrócenia terminu o której mowa w w/w przepisie stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia. W świetle art. 58 kpa przesłanki przywrócenia terminu są następujące: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, c) jednocześnie w wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracany (art. 58 § 3 k.p.a.). Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a., w tym dochowania terminu. Przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Ten 7-dniowy termin jest bowiem nieprzywracany (art. 58 § 3 k.p.a.). Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący dowiedział się o nałożonych obowiązkach wynikających z decyzji wydanej przez powiatowy organ nadzoru budowlanego - najpóźniej w dniu [...] października 2012 r., a więc w dniu, w którym złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nakazującej mu przywrócenie hali magazynowo-gospodarczej do stanu poprzedniego, będącej konsekwencją niewykonania obowiązków określonych w decyzji z dnia [...] marca 2013 r. W swoim wniosku o przywrócenie terminu do przedstawienia dokumentów złożonych organowi w dniu 21 grudnia 2012 r. skarżący podał, że dokonał "niewłaściwego" wyboru pełnomocnika , który nie poinformował go o nałożonym obowiązku, nie wykonał w imieniu skarżącego żadnych czynności, w końcu, że pełnomocnik "przepadł bez wieści" - co uzasadnia uznanie, że skarżący bez własnej winy uchybił wyznaczonemu terminowi. Poza powyższym podając, iż powziął wiadomość o nałożeniu obowiązku dopiero po upływie kilku miesięcy od wydania decyzji skarżący podniósł, że niezwłocznie zlecił uprawnionemu projektantowi wykonanie projektu zamiennego. Jednak projektant ten nie był jednak w stanie wykonać w krótkim czasie projektu, bowiem sporządzenie wiązało się z konsultacjami z osobami legitymującymi się stosowanymi uprawnieniami budowlanymi, o których mowa w art. 13 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Dopiero w dniu 19 grudnia br. zostały zakończone prace projektowe nad rozwiązaniami zamiennymi, które okazały się skomplikowane pod względem technicznym, trudne do "przeprojektowania" i zabrały znacznie więcej czasu, niż w przypadku "normalnie" prowadzonych prac projektowych (tj. bez konieczności odniesienia się do wykonanych już robót budowlanych). Co więcej, projektant przez ostatnie miesiące przebywał na terenie Wielkiej Brytanii, co również przełożyło się na wydłużenie prac. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę materiał zebrany w sprawie należy uznać, iż skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki - "braku własnej winy" w uchybieniu terminu do wykonania nałożonego obowiązku. W postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie skarżący był reprezentowany co sam podkreśla przez pełnomocnika R. T., do którego czynności miał zastrzeżenia już wcześniej (o czym świadczy w sposób jednoznaczny pismo skarżącego skierowane do organu z dnia 7 czerwca 2011 r.). Tak więc skarżący wiedząc, iż toczy się postępowanie w jego sprawie (w sytuacji braku pełnego zaufania do ustanowionego pełnomocnika) winien śledzić tok postępowania po to żeby nie można było zarzucić mu niedochowanie staranności w prowadzeniu spraw. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy; o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Biorąc powyższe ustalenia, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki z art. 58 kpa. W tym miejscu należy podkreślić, że uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (E. Iserzon (w.) Komentarz IV, 1970, s. 135). Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowanie należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czasu biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (Postępowanie cywilne, 2000, s. 277). Wniosek o przywrócenie terminu powinien odpowiadać wymaganiom stawianym pismom procesowym (art. 63 § 2). Według E. Iserzona (Komentarz IV, 1970, s. 134) wniosek ten "musi zawierać uzasadnienie, a mianowicie przytoczenie okoliczności świadczących o tym, że uchybienie nastąpiło "bez winy". Brak uzasadnienia nie czyni jednak wniosku niedopuszczalnym, przepisy kodeksu nie ustawiają takiego warunku. Wystarczy zatem, jeżeli wniosek zawiera żądanie przywrócenia terminu. Wskazać należy, że w przedmiotowym wniosku skierowanym do organu skarżący wskazał ma okoliczności, które w jej ocenie usprawiedliwiają uchybienie terminu, nie wykazując ich żadnymi dokumentami. Choć przepis art. 58 § 1 k.p.a., wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, stanowiąc jednocześnie środek zastępczy dowodu, nie zwalnia to jednak organu z obowiązku poszukiwania prawdy i jej oceny pod kątem przesłanek przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu, ocena organu, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu jest zasadna - bowiem twierdzenia wskazane we wniosku były gołosłowne i ogólne. Poza powyższym należy podnieść, iż zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego bieg terminu wskazanego w art. 58 § 2 kpa można liczyć dopiero od dnia zapoznania się z treścią decyzji organu I instancji (w sytuacji odwołania) lub decyzji nakładającej na jej adresata obowiązku w trybie art. 51 §1 ust. 3 Prawa budowlanego, jak w niniejszej sprawie - co miało miejsce najpóźniej w dniu 11 października 2012 r. - w dniu wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 58 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.