II SA/Rz 71/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-05-08
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Maria Piórkowska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, wydana na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomej sprzeczności z przepisami o ochronie środowiska lub miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli te kwestie nie były rażąco naruszone w momencie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Kluczowe było ustalenie, że w momencie wydania decyzji nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ani przepisów o ochronie środowiska, ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie uciążliwości inwestycji, takie jak hałas, powinny być rozpatrywane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Skarżący A. T. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z 2002 r. dotyczącej budowy elektrowni wiatrowych, zarzucając jej rażące naruszenie prawa, w tym przepisów o ochronie środowiska i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-
Sygn. II SA/Rz 71/13
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] maja 2010 roku, nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie urządzeń elektryczno-wiatrowych i sieci kablowych 20kV, telefonicznych i światłowodowych na działkach nr ewid. 1351/1,1234/13, położonych w W. i na działkach nr ewid. 3441, 3461 położonych w M.; sieci kablowych średniego napięcia 20kV, telefonicznych i światłowodowych na działkach ewid. nr 1234/14, 1352/1 1217, położonych w W. i na działkach nr ew. 3460, 328/3, położonych w M.; zjazdów z drogi powiatowej nr ewid. [...] (działka nr ewid. 1217 położona w W. oraz działka nr ewid. 328/3 położona w M.) na działki nr ewid. 1234/14,1351/1, położone w W. i na działkę nr ew. 3441 położoną w M. - wydanej na wniosek Spółki "[...]" Sp. z o.o.
W podstawie prawej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 1, art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm. – zwana dalej ustawą).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 26 czerwca 2009 r. A. T. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie urządzeń elektryczno-wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wydanej na wniosek Spółki A. Sp. z o.o. Wnioskodawca podał, że w dniu 23 listopada 2008 r. będąc na zebraniu w W. dowiedział się, że w sąsiedztwie domu mieszkalnego posadowionego na stanowiącej jego własność nieruchomości ma powstać inwestycja polegająca na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. W ocenie wnioskodawcy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w postępowaniu w sprawie wydania przedmiotowej decyzji Wójt nie wziął pod uwagę rozporządzeń Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, tj. z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko inwestycji nie zaliczonych do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska, obiektów oraz robót zmieniających stosunki wodne (Dz.U z 98 r. Nr 93 poz. 590) oraz z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U. z 98 r. Nr 93. poz. 589).
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r.
Kolegium wskazując na istotę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, dokonało analizy zgodności wydanej przez Wójta Gminy [...] decyzji z postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w oparciu o które nastąpiło jej wydanie i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż nie jest dotknięta wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. SKO podało, że decyzja ta nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), nie narusza także innych przepisów odrębnych oraz spełnia podstawowe wymogi formalne przewidziane przez ustawodawcę (art. 42 ust. 1 ustawy). Kolegium zaznaczyło, że nie zaistniały także inne kwalifikowane wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem organu w takich uwarunkowaniach, mając na uwadze art. 43 ustawy, Wójt Gminy [...] nie mógł odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy w zakresie sprzeczności wydanej decyzji z przepisami rozporządzeń Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych i Leśnych z dnia 14 lipca 1998 r. Kolegium uznało je za nietrafne. Organ podał, że inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowych nie stanowiła inwestycji wymagającej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Kwalifikację tą potwierdza treść załączonego wraz z wnioskiem inwestora opracowania pt. "Ocena oddziaływania na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych lokalizowanego na gruntach wsi W. i M., powiat [...]", gdzie stwierdzono, że "elektrownie wiatrowe nie są zaliczane do obiektów szczególnie szkodliwych ani mogących pogorszyć stan środowiska naturalnego" (str. 10). W opracowaniu tym dostrzeżono, że "obiektami zaliczanymi do mogących pogorszyć stan środowiska zgodnie z rozporządzeniem RM wymienionym w pkt 1.4. poz. 2 jest stacja rozdzielcza 15kV/110KV i linia energetyczna 110 kV", jednakże tej części inwestycji decyzja wydana przez Wójta Gminy [...] nie obejmowała.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. T. wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...]. Decyzji zarzucił rażąco błędną wykładnię art. 43 i art. 46a ustawy poprzez przyjęcie, że decyzja Wójta Gminy [...] nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona zarzuciła błędną interpretację ww. przepisów i podała, że planowana inwestycja, wbrew ustaleniom organu, należy do tych zamierzeń, które znacznie mogą pogorszyć stan środowiska. A. T. wskazał, że Wójt Gminy [...] prowadząc postępowanie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a, co w jego ocenie stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jako rażąco naruszającej prawo.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r.
Kolegium wskazując na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznało, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanego na wstępie zamierzenia inwestycyjnego, oceniana w świetle obowiązującej na dzień jej wydania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz założeń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego: 1) Gminy [...] uchwalonego przez GRN [...] uchwałą Nr [...] z dnia 23 maja 1988 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 10 z dnia 2 sierpnia 1988 r.); 2) Gminy [...], uchwalonego przez GRN [...] uchwałą Nr [...] z dnia 26 sierpnia 1987 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 10, poz. 114 z 1987 r.); 3) Gminy [...], uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 21 lipca 1993 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 1993 r. Nr 7, poz. 84), jest słuszna i zgodna z prawem.
Kolegium podało, że w sprawie istotnym jest to, że podlega ona ocenie na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji. W świetle ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu miała na celu stwierdzenie jedynie zgodności zamierzeń inwestycyjnych z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i stworzenie możliwości ubiegania się
w odrębnym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Istotnym jest fakt, że decyzja ta sama w sobie nie może naruszać uprawnień osób trzecich. Z powyższego wynika, że zasada ochrony interesu właścicieli nieruchomości sąsiednich – osób trzecich, musi mieścić się w granicach dyspozycji ustawowych i podlegać ograniczeniom wynikającym z treści obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie zawarto nakaz wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Natomiast szczegółowe kwestie rozwiązań technicznych, w tym dotyczące ochrony przed niedozwolonymi uciążliwościami inwestycji dla właścicieli nieruchomości sąsiednich winny być rozstrzygane w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kolegium wskazało, że wyrażane przez stronę obawy nadmiernej imisji hałasu na jego nieruchomość, nie mogą dotyczyć fazy ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zagwarantowanie ochrony interesów osób trzecich należy do etapu postępowania
o wydanie pozwolenia na budowę.
W dalszej części Kolegium podało, że o rażącym naruszeniu prawa
w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany z poszanowaniem zasad praworządnego działania. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony.
SKO wskazało, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zakwestionowanej decyzji Wójta Gminy [...] zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ orzekał, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym nie mógł odmówić wydania decyzji, jeżeli zamierzenie inwestycyjne było zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 46a ust. 1 tej ustawy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była nieważna, jeżeli: była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub (pkt 1), nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadkach określonych w art. 13 ust. 1, a decyzja została wydana po powstaniu obowiązku jego sporządzenia. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu stwierdzenia nieważności takiej decyzji organ mógł dokonać w okresie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wyłącznie na zasadach i w trybie określonym w art. 156 § 1 k.p.a.
Kolegium zaznaczyło, że o wadliwości decyzji na dzień jej wydania uzasadniającej nieważność aktu, który wymagał jedynie deklaratoryjnego stwierdzenia decyzją właściwego organu, decydowała sprzeczność inwestycji
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W przedmiotowej sprawie należało dokonać analizy relacji jaka zachodzi pomiędzy decyzją Wójta Gminy [...] a postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego tj. mpzp Gminy [...], uchwalonego przez GRN [...] uchwałą nr [...] z dnia 23 maja 1988 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 10 z dnia 2 sierpnia 1988) - w części dotyczącej działek nr 1351/1, 1234/13, 1234/14, 1352/1 1217, 1352/1 położonych w W., na terenie gminy [...], oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 21 lipca 1993 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 1993 r. Nr 7, poz. 84) - w części dotyczącej działek nr 3441, 3461, 3460, 328/3, położonych w miejscowości M., na terenie gminy [...]. Kolegium wskazało, że dodatkowo Wójt Gminy [...] wziął również pod uwagę element ewentualnego oddziaływania inwestycji w zakresie emisji hałasu jednej z elektrowni wiatrowych, przy jej zlokalizowaniu na terenie Gminy [...] w W., na obszar obejmujący miejscowość C. na terenie Gminy [...]. Skonfrontował zamierzenie inwestycyjne z ustaleniami mpzp Gminy [...] uchwalonego przez GRN [...] uchwałą Nr [...] z dnia 26 sierpnia 1987 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 10, poz. 114 z 1987 r.). Kolegium za słuszne uznało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mogą rozstrzygać wyłącznie o kwestii dopuszczalności lokalizacji danej inwestycji na terenie, który plan ten obejmuje i nie mogą odnosić skutku wobec przedsięwzięć, które mają być lokalizowane poza obszarem planu. Kwestie dotyczące ewentualnego przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu nie mogły stanowić materii podlegającej ocenie co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu Gminy [...], albowiem przedmiotowy plan o kwestiach tych w ogóle nie traktował. Plan ten mógł jedynie wprowadzać ograniczenia dla określonego rodzaju zabudowy, lecz nie dla określonego rodzaju oddziaływań obiektów posadowionych poza obszarem planu.
Kolegium podało, że zgodnie z ustaleniami mpzp Gminy [...] obszar działek objętych zamiarem inwestycyjnym, został oznaczony na części graficznej planu symbolami: B52 i B53, RP, RZ. Dla przedmiotowego obszaru w części tekstowej przewidziano, że są to tereny upraw polowych, użytków zielonych, jarów
i wąwozów wzdłuż i w sąsiedztwie cieków wodnych oraz tereny zabudowy rozproszonej. Są to tereny w większości fizjograficznie niekorzystne i osuwiskowe, nie nadające się pod budownictwo. Plan ustala adaptację istniejącego użytkowania rolniczego. Ponadto sukcesywne przenoszenie istniejącej zabudowy na tereny nowo wyznaczone planem o korzystnych warunkach fizjograficznych i budowlanych, w tym również gospodarowania. Ponadto przedmiotowy plan dla omawianych terenów przewidywał, że w uzasadnionych gospodarczo i czasowo przypadkach utrwalenie rozproszonej zabudowy powinno być poprzedzone odpowiednimi badaniami, m.in.
w zakresie orzeczeń inżyniersko-geologicznych.
Natomiast w mpzp Gminy [...], obszar planowanej inwestycji oznaczono na części graficznej planu symbolem E10R-O, opisując w części tekstowej, że jest to obszar rolno-osadniczy oraz przewidując dla niego następujące uwarunkowania: "podstawową funkcją obszaru jest produkcja rolna. W obszarze dopuszcza się lokalizację zabudowy siedliskowej wraz z zabudową gospodarczą, magazynową
i produkcyjną niezbędną do obsługi funkcji podstawowej. Istniejące w obszarze zainwestowanie jest zachowane. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się lokalizacją nowej zabudowy mieszkaniowej w pobliżu istniejącej i projektowanej zabudowy oraz istniejących i projektowanych dróg pod warunkiem uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze w ramach procedury lokalizacyjnej. Dodatkowo, jak wynika z analizowanego planu przez obszar wyznaczony symbolem E10R-O przebiega granica strefy ekologicznej, granica strefy ekspozycji zabytków i zespołów zabytkowych oraz znajdują się stanowiska archeologiczne i tereny zabytkowych obiektów. Ograniczenia związane z lokalizacją granic wymienionych stref zostały sformułowane w punkcie 3.3.2. Zauważono, że analiza części graficznej planu w zakresie obszaru oznaczonego symbolem E10R-O wskazuje, że żadna z granic wymienionych stref nie przebiega w okolicach zaznaczonego na planie miejsca zlokalizowania inwestycji.
Wskazano, że w kontekście postanowień, poddanych analizie mpzp
w konfrontacji z zamierzeniem inwestycyjnym należało uznać, że lokalizacja inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowych planów.
Z postanowień tych planów nie wynika, aby przewidziane dla tych obszarów zainwestowanie stanowić miało wyłączny rodzaj zabudowy możliwy do realizacji.
Z powyższych przyczyn Kolegium uznało, że decyzja Wójta Gminny [...] nie spełnia przesłanek kwalifikowanej wadliwości, leżącej u podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności nie narusza rażąco prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jak również nie zawiera innych wad mieszczących się w katalogu przesłanek pozytywnych art. 156 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów strony w zakresie sprzeczności wydanej decyzji
z przepisami rozporządzeń Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych
i Leśnych z dnia 14 lipca 1998 r., Kolegium zauważyło, że rozporządzenia te -
w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy [...] - stanowiły akty wykonawcze do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W przepisach tej ustawy przewidziano, dodatkowy obligatoryjny element w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy tj. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Ustawodawca zastrzegł, że jest to integralny element postępowania jedynie w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym kategorię tego rodzaju przedsięwzięć ustawodawca zróżnicował i dokonał ich typizacji na takie, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz na takie dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany. Obie grupy przedsięwzięć, na podstawie delegacji zawartej w art. 51 ust. 8 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska ustalić miała Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, przy czym z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.2001 r. Nr 100 poz. 1085) wynikało, że przepisy wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 2 pkt 1 i 3 (tj. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie
o kształtowaniu środowiska) zachowują moc, o ile nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2003 r., zaś: 1) za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, uważa się inwestycje szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzi, określone w dotychczasowych przepisach, 2) za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, uważa się inwestycje mogące pogorszyć stan środowiska, określone
w dotychczasowych przepisach.
Konfrontując rodzaj planowanej inwestycji z katalogiem zawartym
w przedmiotowych rozporządzeniach, Kolegium stwierdziło, że inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowych nie stanowiła inwestycji wymagającej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem decyzja ta nie mogła uwzględniać elementów wskazywanych przez wnioskodawcę. Elektrownie wiatrowe nie są zaliczane do obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, nie są obiektami zaliczanymi do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.
Końcowo Kolegium odnosząc się do zarzutu strony o niepodjęciu przez SKO badań zmierzających do ustalenia czy w postępowaniu przed Wójtem Gminy [...] prawidłowo ustalono krąg stron postępowania organ zaznaczył, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym niezależnym względem postępowania zwykłego, w którym zapadła decyzji. Niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu zwykłym nie może być brany pod uwagę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Z powyższych przyczyn Kolegium uznało, że decyzja Wójta Gminy [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożył A. T. i wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 43 i art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedoinformowanie stron postępowania
o zagrożeniach i ograniczeniach jakie niesie planowana inwestycja oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich stron postępowania.
Decyzji Wójta Gminy [...] skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, art. 12, art. 35, art. 36 k.p.a. poprzez znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy i nieinformowanie strony o przyczynach zwłoki, art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie wszystkich stron postępowania.
W uzasadnieniu strona nie zgodziła się z argumentacją organu, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podał, że część działek sąsiadujących z inwestycją położona była w terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe (np. działki nr 1352/2, 1349, 1348). W jego ocenie przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływać na tereny wokół planowanej inwestycji poprzez hałas słyszalny.
A. T. podał, że decyzja Wójta Gminy [...] rażąco narusza przepisy k.p.a i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo wskazał, że zarówno Wójt Gminy [...] jak i Kolegium nie ustaliło właściwie wszystkich stron postępowania. Wójt pominął strony mające interes prawny tj. właścicieli nieruchomości znajdujących się w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji, dopuszczając jedynie tych właścicieli, których działki bezpośrednio sąsiadowały z planowaną inwestycją. Natomiast Kolegium ustalając strony nieuwzględniło, że M. W., A. P., W. T. i Z. B. od dawna nie żyją. Końcowo A. T. wskazał na przekroczenie przez Kolegium terminów załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 18 października 2010 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo adwokata M. P. w którym ww. zgłosił swój udział w sprawie – jako pełnomocnik strony skarżącej. W piśmie tym podtrzymał argumentację zawartą w skardze i podniósł argumenty będące jej uzupełnieniem. Dołączył również kserokopię raportu o oddziaływania na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanego na gruntach wsi W. i M.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 744/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowe do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłych stronach.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 744/10 WSA podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozostającej w obiegu prawnym decyzji w oparciu o uregulowanie zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest formalną derogacją wadliwej decyzji skutkującą możliwością ponownego załatwienia sprawy /post. SN z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 1024/00 lex 51874/. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania przesłanki określonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny, a rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne /J. Jędrośka, B. Adamiak, Zagadnienia rażącego naruszenia prawa, s. 69/. Występuje ono wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na oczywistą niezgodność /tak wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26/, a także wówczas, gdy wbrew przesłankom przepisu, nałożono prawa lub obowiązki /wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50/.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r., [...] odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nie naruszają w sposób istotny prawa w zakresie niestwierdzenia przesłanki określonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2002 r., [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie urządzeń elektryczno - wiatrowych i sieci kablowych 20 kV, telefonicznych i światłowodowych na działkach 1351/1, 1234/13 w W. i działkach 3441, 3461 w M., sieci kablowych średniego napięcia 20 kV, telefonicznych i światłowodowych na działkach 1234/14, 1352/1, 1217 w W. i działkach 3460, 328/3 w M. oraz zjazdu z drogi powiatowej nr [...] /działka 121`7 w W., działka 328/3 w M. /na działki 1234/14, 1351/1 w W. i działkę 3441 w M. wydanej dla "[...]" sp. z o.o. orzekający organ wskazał, że stwierdzenie kwalifikowanej wadliwości decyzji może nastąpić jedynie w stanie prawnym na dzień jej wydania. Stosownie więc do uregulowania zawartego w treści art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, a której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2.
Z kolei przepis art 46a w/w ustawy stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /pkt 1/ lub nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadkach określonych w art. 13 ust. 1 albo decyzja została wydana po powstaniu obowiązku jego sporządzenia. Rozpoznając zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] orzekający organ dokonał oceny zgodności pod kątem art. 43 i art. 46a u.p.z.p. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego przez GRN [...] uchwałą nr [...] z dnia 23 maja 1988 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 10 z dnia 2 sierpnia, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego przez GRN [...] uchwałą nr [...] z dnia 26 sierpnia 1987 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 10, poz. 114 oraz z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego uchwałą nr [...] z dnia 21 lipca 1993 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 7, poz. 84.
Dokonując badania zamierzonej inwestycji, dla której została wydana decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. z przywołanymi wyżej planami zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w tamtym okresie organ ustalił, że ich ogólność nie wyklucza tego typu zabudowy. Skoro zatem podstawą stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy uwzględnieniu art. 46a u.z.p. może być jedynie oczywista sprzeczność podjętej decyzji z obowiązującymi ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, a taka oczywista sprzeczność w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła - brak jest przesłanek do zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności. W świetle przytoczonych na wstępie uwag stanowisko to organu zajęte w sprawie zasługuje na aprobatę mając również na uwadze ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne między innymi zawarte w wyrokach NSA z dnia 15 marca 2006 r., II OSK 629/05 http://orzeczenia.nsa.qov.pl, wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1642/94, Prok. I Pr. 1995 r nr 7-8, s.70, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1997 r., III SA 422/96, Glosa 1998 r nr 10, s. 29, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2006 r., I FSK 439/05 OSP 2007, nr 9, poz. 100/. W świetle przytoczonych wyżej orzeczeń wyprowadzić można tezę, że jeżeli plan zagospodarowania przestrzennego nie wprowadza zakazu lokalizacji określonych obiektów to kwestia uciążliwości planowanej inwestycji podlega ocenie na etapie pozwolenia na budowę. Natomiast ogólność planów zagospodarowania prowadzi do konstatacji wynikających z przytoczonych orzeczeń, że nawet zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Bowiem tam, gdzie, tak jak w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumpcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa /M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 § 1 k.p.a. Iex/. Sąd podziela również stanowisko orzekającego organu w zakresie interpretacji przepisów Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz. U. Nr 93, poz. 589/, w świetle którego budowa elektrowni wiatrowej nie stanowiła inwestycji wymagającej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Elektrownie wiatrowe wraz z planowaną infrastrukturą nie były zaliczane do obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, jak również nie mogły być zaliczane do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Nadto wskazać należy, że Rozporządzenie to zostało uchylone § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz. U. Nr 179, poz. 1490/, a które weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia /Dz. U. z dnia 29 października 2002 r. /. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 lit. e tego Rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii planowane na lądzie, o sumarycznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW. Oznacza to, że nawet zmienione przepisy, wprowadzone tym Rozporządzeniem nie przewidują obowiązku sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla instalacji wykorzystujących siłę wiatru do produkcji energii planowanej na lądzie, o sumarycznej sile 8 M , a więc takiej jak w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, a odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż wbrew zarzutom skargi zarówno przepis art. 43, jak i przepis art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zostały w sposób rażący przez orzekający organ naruszone.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania a to art. 7 i art. 9 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, a cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest odmienne od żądanego rozstrzygnięcie w sprawie. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonywana jest tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to więc, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym .
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącego w przedmiocie wadliwego oznaczenia przez organ stron postępowania, a tym samym naruszenia art. 28 k.p.a., gdyż ta okoliczność nie stanowi przesłanki do żądanego przez skarżącego stwierdzenia nieważności decyzji lecz może być przedmiotem postępowania prowadzonego w innym trybie nadzwyczajnym tj. w postępowaniu wznowieniowym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia decyzją, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, prawa własności przywołać należy orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w którym podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzanie nią /wyrok TK z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98 OTK z 1999 r., Nr 4, poz. 78, wyrok TK z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98 OTK z 1999 r., nr 1, poz. 2/. Mając na uwadze tak sformułowaną zasadę naruszenia istoty prawa własności, w realiach rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że żadna z sytuacji wskazanych tymi orzeczeniami nie wystąpiła, a więc zarzut ten, jako niezasadny, nie może zostać uwzględniony.
Rację ma skarżący zarzucając organowi nader opieszałe prowadzenie postępowania w sprawie z przekroczeniem zasad wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak, okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygniecie podjęte w sprawie po myśli art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/, choć mogła stanowić zarzut w postępowaniu w przedmiocie bezczynności.
W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło