II SA/Wa 581/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Rady Ministrów, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), w dniu [...] lutego 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] września 2014 r. nr [...] , którą odmówiono S.F. przyznania emerytury specjalnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.). Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że wnioskowane świadczenie może być przyznane osobie posiadającej wybitne i niepowtarzalne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności np. zawodowej, artystycznej, społecznej czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych. Z ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności z informacji przekazanych przez wnioskodawcę, które zostały zweryfikowane w toku postępowania nie stwierdzono zaistnienia okoliczności, o których powyżej. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów nie sa świadczeniami zastępczymi, np. w przypadku odmowy przyznania świadczenia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub, gdy wysokość otrzymywanego świadczenia nie zaspokaja potrzeb świadczeniobiorcy. Świadczenia te nie mają bowiem charakteru roszczeniowego. S.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2015 r., w której podniósł, że jego wniosek został rozpatrzony wnikliwie, jednakże w sposób niezadawalający. Zdaniem skarżącego, niewiele osób będących w jego sytuacji życiowej, podejmuje się działań na rzecz innych. Skarżący podał, że jako strażak uczestniczył w akcjach ratowniczo - gaśniczych, był radnym gminy, członkiem zarządu rady osiedla, trenerem, uczestnikiem zawodów sportowych i warsztatów. Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 512 z późn. zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna lub postanowienie jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej lub postanowienia względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, bądź zachodzenia przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wymienione w art. 156 k.p.a. (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Zgodnie art. 134 powyżej powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Sad nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenia nieważności zaskarzonego aktu. Skarga zasługuje na na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ukształtowane na tle przepisu art. 134 k.p.a. orzecznictwo sądowe wyróżnia dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 235/00, LEX nr 81351). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie, decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2014 r. została doręczona skarżącemu w dniu 22 października 2014 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadał on w urzędzie pocztowym w dniu 6 października 2014 r. a do organu wpłynął w dniu 8 października 2014 r. Rozpoznając przedwcześnie złożony środek zaskarżenia Prezes Rady Ministrów dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro bowiem dzień doręczenia decyzji stanowi jednocześnie moment jej wprowadzenia do obrotu prawnego (art. 110 k.p.a.), to nie jest dopuszczalne kwestionowanie takiej decyzji, która do takiego obrotu prawnego jeszcze nie weszła. Tym samym brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania takiego środka prawnego. Organ odwoławczy w takiej sytuacji winien zaś w myśl art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Pod pojęciem owej niedopuszczalności mieści się bowiem bez wątpienia sytuacja, gdy stanowiąca przedmiot takiego odwołania decyzja nie została jeszcze doręczona stronie, a zatem nie funkcjonuje jeszcze w obrocie prawnym. Stwierdzenie przesłanki nieważności decyzji obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami Działając z kolei na postawie art. 152 powołanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.