II SA/Lu 970/14

WyrokWSA w Lublinie2015-07-07

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy projekt podziału nieruchomości, której działki nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, może zostać zaopiniowany pozytywnie, jeśli istnieje faktyczny dojazd do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną?
Ratio decidendi
Projekt podziału nieruchomości nie może zostać zaopiniowany pozytywnie, jeśli projektowane do wydzielenia działki nie mają zapewnionego dostępu do drogi publicznej, zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sam fakt istnienia faktycznego dojazdu przez teren niebędący drogą wewnętrzną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych nie jest wystarczający do spełnienia tego wymogu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. K. złożył wniosek o podział nieruchomości w celu wydzielenia działek na cele budowlane. Organ pierwszej instancji zaopiniował projekt negatywnie z powodu braku zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na sprzeczność projektu z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że istnieje droga wewnętrzna zapewniająca dostęp do drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki oddala skargę. T. K. wystąpił z wnioskiem o podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w M. P., stanowiącej jego własność, dołączając do wniosku mapę ze wstępnym projektem podziału. Wskazał, że celem podziału jest wydzielenie działek na cele budowlane. W toku postępowania organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do wskazania, w jaki sposób projektowane do wydzielenia działki będą miały zapewniony dostęp do drogi publicznej, zwracając uwagę, że działka nr [...] takiego dostępu nie ma. Odpowiadając na wezwanie, wnioskodawca wyjaśniał, że działka nr [...] ma dostęp do drogi dojazdowej wykorzystywanej od 65 lat, widocznej na mapach z lat dziewięćdziesiątych. Proponowany przez niego podział przebiega prostopadle do tej drogi, zatem każda z nowo wydzielanych działek będzie miała zapewniony dostęp do drogi dojazdowej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., wydanym z upoważnienia Burmistrza Miasta M. P. na podstawie art. 93 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm., zwanej dalej: u.g.n.) oraz na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej M. P. z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. P. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr [...], poz. 490 z późn. zm.), przedstawiony projekt podziału nieruchomości został zaopiniowany negatywnie z powodu niezapewnienia wydzielanym działkom dostępu do drogi publicznej. Organ pierwszej instancji stwierdził, że już w obecnym stanie działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, jaką jest ulica [...]. Wnioskodawca - pomimo wezwania - nie wykazał, w jaki sposób projektowane do wydzielenia działki miałyby mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej, a opisywane przez niego rozwiązanie nie odpowiada wymogom art. 93 ust.3 u.g.n. W ocenie organu, działka nr [...] mogłaby mieć dostęp do drogi publicznej poprzez działki nr [...], [...] i [...], ale wnioskodawca nie wykazał, aby miał możliwość dojazdu przez te nieruchomości. Po rozpoznaniu zażalenia T. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Kolegium, powołując się na treść art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n., podniosło, że postanowienie opiniujące jest pierwszym etapem postępowania o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Pozytywna opinia wyrażona w formie postanowienia stanowi podstawę do opracowania przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe, projektu podziału nieruchomości, który podlega zatwierdzeniu decyzją właściwego organu. Podział polega na wydzieleniu z jednej nieruchomości jednej lub więcej działek gruntu wraz z ich nowym oznaczeniem i powierzchnią. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie części tekstowej i wyrysu z planu miejscowego (uchwały Nr [...] Rady Miejskiej M. P. z dnia [...] stycznia 2002 r.), działka będąca przedmiotem postępowania położona jest w dwóch obszarach - jednostce oznaczonej symbolem Cl ZŁ, która wchodzi w skład strefy SP-1 oraz w jednostce oznaczonej symbolem C2 MN. Obszar ZŁ to, według planu, teren o ograniczonej dostępności, "zieleń łęgowa nieurządzona i zieleń towarzysząca ciekom wodnym - otwarta /łącznie z zagospodarowaniem cieku/", natomiast obszar oznaczony symbolem C2 MN to "obszar mieszkaniowy MN", którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z urządzeniami towarzyszącymi, o wysokości maksymalnej 8 m do najwyższego gzymsu. Plan określa też minimalne powierzchnie działek wydzielanych na cele mieszkaniowe (szeregowe – 250 m˛, bliźniacze - 350 m˛ i wolnostojące - 500 m˛), a także wprowadza wymóg opracowania koncepcji zagospodarowania terenu w sytuacji, gdy w wyniku podziału miałyby powstać co najmniej trzy działki budowlane albo wydzielane byłyby dojścia, dojazdy, drogi lub ulice. Zdaniem Kolegium, projekt podziału nie narusza postanowień planu miejscowego ani w tej części obszaru, który leży w strefie zabudowy MN, ani tej objętej symbolem ZŁ, zaś powierzchnia działki jest na tyle duża, że koncepcja podzielenia jej na dwie mniejsze działki nie narusza warunku minimalnej powierzchni dla każdego rodzaju zabudowy. Skoro zaś projekt podziału zakłada wydzielenie tylko dwóch działek, to nie wchodzi w grę wymóg przedłożenia koncepcji zagospodarowania terenu opracowanej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Kolegium podkreśliło jednak, że przeszkodą, i to o zasadniczym znaczeniu, w pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału jest sprzeczność tego projektu z art. 93 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. W myśl tego przepisu, za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeśli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej w takim rozumieniu, jak to ujmuje art. 93 ust. 3 u.g.n., jest warunkiem koniecznym prawnej dopuszczalności podziału, toteż jego niespełnienie przesądza o negatywnej opinii co do zgodności podziału z prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, ani bezpośredniego, ani pośredniego, a projekt jej podziału również nie zawiera żadnej koncepcji rozwiązania tego problemu. Skarżący wprawdzie twierdzi, że od lat dojeżdża na działkę drogą istniejącą faktycznie na gruncie, ale taki stan faktyczny nie odpowiada kryteriom wymaganym przez art. 93 ust. 3 u.g.n. Organ podkreślił, że nie ma wątpliwości, iż jedyna droga publiczna w pobliżu działki nr [...] to ulica [...], która jest drogą gminną (symbol w planie miejscowym – KL). Działka nr [...] nie ma do niej bezpośredniego dostępu, a skarżący nie wykazał, by były dla tej działki ustanowione jakiekolwiek służebności (drogi koniecznej, przejazdu), z których ewentualnie mogłyby korzystać nowo wydzielone działki. Podnoszone przez niego argumenty, łącznie z przedłożonymi dokumentami, tylko potwierdzają, że rzeczywiście działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, a starania, jakie skarżący i inni podejmowali na etapie uchwalania planu, nie przyniosły rezultatu, skoro w planie miejscowym nie ma drogi zapewniającej działce nr [...] obsługę komunikacyjną. Kolegium zaznaczyło, że o tym, czy określony ciąg komunikacyjny jest drogą publiczną, przesądzają przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260, z późn. zm.). Nawet zatem wieloletnie użytkowanie gruntu jako faktycznego dojazdu nie czyni z niego dojazdu do drogi publicznej, ani nie pozwala przyjąć, że jest to służebność na drodze wewnętrznej. Oceny tej nie zmienia również argument skarżącego, że za część gruntu opłaca inną stawkę podatkową, bowiem to nie sposób opodatkowania przesądza o przeznaczeniu gruntu. W sytuacji, gdy sposób zagospodarowania terenu zamierzony przez właściciela wyraźnie koliduje z normą prawną wyrażoną w przepisie ustawowym lub przepisie gminnym, prymat ma przepis prawa, a nie wola właściciela. Zasadę pierwszeństwa przepisu nad wykonywaniem władztwa nad rzeczą reguluje art. 93 ust. 1 i 3 u.g.n., stanowiąc, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, ale podział nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki nie mają dostępu do drogi publicznej. Ponieważ w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że proponowany podział jest sprzeczny z art. 93 ust. 3 u.g.n., gdyż nie zapewnia każdej z działek dostępu do drogi publicznej, należało zaopiniować go negatywnie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł T. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 93 ust. 3 u.g.n. poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy interpretacji tego przepisu instytucji zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a w szczególności jej art. 7 ust. 1 wprowadzającego do obrotu prawnego tzw. "drogę wewnętrzną", a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 85 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin warunków dojazdu tzw. drogi wewnętrznej do drogi, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W skardze podniesiono, że jak wynika ze składanych przez skarżącego wyjaśnień i załączonej dokumentacji geodezyjnej i fotograficznej, dojazd do wydzielanych działek byłby zapewniony poprzez funkcjonującą od czasów sprzed drugiej wojny światowej drogę wewnętrzną. Skarżący zauważył, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera legalnej definicji "drogi publicznej", w związku z tym należy posługiwać się definicją zawartą w ustawie o drogach publicznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, do dróg gminnych (gdyż tylko takie wchodzą w grę w przedmiotowej sprawie) zalicza się drogi w znaczeniu lokalnym niezaliczone do dróg innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Na bazie powyższej definicji drogą publiczną o charakterze gminnym jest ulica [...], natomiast droga wskazywana przez skarżącego jest drogą wewnętrzną posiadającą dostęp do drogi publicznej. Wydzielane działki będą miały tym samym pośredni dostęp do drogi publicznej, a zatem należałoby przyjąć, że strona dopełniła warunków z ust. 3 art. 93 u.g.n. Skarżący powołał się ponadto na treść art. 99 u.g.n., zgodnie, z którym, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 99 tej ustawy, to podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Zatem, według skarżącego, powyższy przepis statuuje dwa zasadniczo różne podziały nieruchomości. Jeden czysto ewidencyjny, w odniesieniu do którego podział ma charakter geodezyjno-administracyjny (tak jak w niniejszej sprawie) i drugi podział o charakterze prawnym, czyli wiążącym się ze zmianą podmiotu właścicielskiego w wyniku dokonanej czynności prawnej, z którego nastąpieniem wiąże się konieczność ustanowienia stosownych służebności drogowych w celu uzyskania bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, wystarczającym jest pośredni dostęp do drogi publicznej, zatem rozstrzygnięcie odmawiające pozytywnego zaopiniowania jest ze swej istoty niezgodne z charakterem prawnym przedmiotowego postępowania, zważywszy, że organy obu instancji, nie kwestionując istnienia drogi wewnętrznej, przyznały posiadanie przez działki podlegające wydzieleniu pośredniego dostępu do drogi publicznej. Ponadto w ocenie skarżącego, zasadniczym dowodem, który należało przeprowadzić, były oględziny, które pozwoliłyby na ocenę, czy droga wewnętrzna posiadająca uzbrojenie i przez którą następuje faktyczny dojazd do działki [...], daje dostęp do drogi publicznej w kontekście art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Skarżący podkreślił, że niewątpliwie drogi wewnętrzne stanowią część składową sieci dróg gminnych, gdyż poprzez bezpośrednie połączenie z ulicami (drogami publicznymi) niejednokrotnie zapewniają możliwość dojazdu, czyli łączność z wszystkimi nieruchomości położonymi w danym obrębie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że podział zamierzony przez skarżącego jest niedopuszczalny, ponieważ nie określono sposobu, w jaki wydzielane działki miałyby dostęp do drogi publicznej w sytuacji, kiedy jest oczywiste, że bezpośredni dostęp nie jest możliwy. W ocenie Kolegium, to skarżący błędnie interpretuje definicję "drogi publicznej" oraz błędnie rozumie pojęcie dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.g.n. Po pierwsze, droga wewnętrzna nie jest drogą publiczną, po wtóre - to dzielone działki, a nie droga wewnętrzna mają mieć dostęp do drogi publicznej. Zatem cały wywód skarżącego, że jego działka ma dostęp do drogi, którą on nazywa wewnętrzną, a ta droga wewnętrzna ma dostęp do drogi publicznej, jest całkowicie chybiony, bo nie w tym tkwi istota problemu, jaki jest uregulowany w art. 93 ust. 3 u.g.n. Zdaniem organu, chybiony jest zarzut skarżącego, że Kolegium naruszyło przepisy o postępowaniu, nie przeprowadzając oględzin, bowiem nie ma znaczenia, czy droga, po której on jeździ jest w ogóle drogą w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, czyli budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym, czy jest to grunt w stanie rodzimym, po którym przemieszczają się osoby i pojazdy, bo jest poza wszelkim sporem, że ów pas ziemi nie jest drogą publiczną. Tego nie kwestionuje też sam skarżący. Skoro zaś nie jest drogą publiczną, to warunkiem dopuszczalności podziału jest wskazanie innego - spośród wymienionych w art. 93 ust. 3 u.g.n. - sposobu zapewnienia każdej z wydzielanych działek dostępu do drogi publicznej. Tego skarżący - mimo wyraźnego wezwania ze strony organu pierwszej instancji - nie uczynił. Tej oceny nie zmienia ani wzgląd na to, że przez tę wewnętrzną drogę biegnie uzbrojenie terenu, ani to, że ta droga służy jako faktyczny dojazd. Poza istotą zagadnienia pozostają - zdaniem Kolegium - rozważania skarżącego na temat podziału geodezyjnego i podziału prawnego, bowiem pomijając już ich nietrafność i raczej publicystyczną niż prawną wymowę, podział nieruchomości uregulowany przepisami omawianej ustawy (poza jednym wyjątkiem) jest podziałem geodezyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie organu wykonawczego gminy w przedmiocie negatywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w M. P., stanowiącej własność T. K.. Materialnoprawną podstawę tego postanowienia stanowi art. 93 ust. 1 i 3 u.g.n. oraz uchwała Nr [...] Rady Miejskiej M. P. z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. P.. W myśl art. 93 ust. 1 zd. 1 i 3 zd. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Stosownie zaś do treści art. 93 ust. 4 zd. 1 u.g.n., opinię w przedmiocie proponowanego podziału nieruchomości, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z treści wyżej powołanych przepisów wynika, że wydanie pozytywnej opinii do projektu podziału działki położonej na obszarze, na którym obowiązuje plan miejscowy, następuje jedynie w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek: zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym oraz zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek do drogi publicznej. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że projekt podziału działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami obowiązującego na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uchwale Nr [...] Rady Miejskiej M. P. z dnia [...] stycznia 2002 r. działka będąca przedmiotem postępowania położona jest w dwóch obszarach – na terenie oznaczonym symbolem Cl ZŁ, przeznaczonym pod zieleń łęgową nieurządzoną i zieleń towarzyszącą ciekom wodnym łącznie z zagospodarowaniem cieku oraz na terenie oznaczonym symbolem C2 MN, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z urządzeniami towarzyszącymi, o wysokości maksymalnej 8 m do najwyższego gzymsu, przy czym minimalne powierzchnie działek wydzielanych na cele mieszkaniowe to, w przypadku budownictwa szeregowego – 250 m˛, bliźniaczego - 350 m˛ i wolnostającego - 500 m˛ (wypis i wyrys z planu miejscowego – k. 18-20 i k. 16 akt organu pierwszej instancji). Zarówno określone w projekcie podziału działki [...] przeznaczenie dwóch nowo wydzielonych działek (pod budownictwo), jak i ich powierzchnia (odpowiednio: 0,8593 ha oraz 0,8594 ha), odpowiadają ustaleniom zawartym w planie miejscowym. Skoro projekt podziału nie dotyczy wydzielenia dojść, dojazdów, dróg lub ulic, a ponadto projekt zakłada wydzielenie dwóch działek, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania wynikający z planu wymóg przedłożenia koncepcji zagospodarowania terenu opracowanej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, który obowiązuje, gdy w wyniku podziału miałyby powstać co najmniej trzy działki budowlane albo wydzielane byłyby dojścia, dojazdy, drogi lub ulice. Projektowany podział działki nr [...] nie spełnia jednak drugiego z niezbędnych warunków pozytywnego zaopiniowania przez organ wykonawczy gminy. Nie zapewnia bowiem nowo wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej. Należy podzielić ustalenia organów obu instancji, że jedynym rozwiązaniem komunikacyjnym dla działki nr [...] jest dostęp do ulicy [...], która jest drogą gminną, a biegnie na południe od działki nr [...]. Od północy teren przecina linia kolejowa, od zachodu kanał Wieprz-Krzna, będący zarazem granicą jednostki administracyjnej, a od wschodu leży zwarty kompleks terenu, którego nie przecinają żadne drogi publiczne. Działka nr [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej – ulicy [...]. Jedyny dostęp do tej drogi mógłby odbywać się przez działki nr [...] i nr [...]. Przez te działki nie przebiega jednak żadna droga wewnętrzna. Projekt podziału również nie zawiera propozycji rozwiązania dotyczącego zapewnienia dostępu nowo wydzielanych działek do drogi publicznej. Skoro zatem przeznaczona do podziału działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, to nie może być mowy o spełnieniu warunku zapewnienia dostępu do tej drogi dla nowo wydzielanych działek. Wprawdzie skarżący podniósł, że od ponad 65 lat istnieje droga dojazdowa z tej działki do drogi publicznej, jednak nie może być ona uznana za drogę wewnętrzną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych oraz art. 93 ust. 3 u.g.n. W art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (aktualnie tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.), zdefiniowano drogę wewnętrzną jako drogę niezaliczoną do kategorii dróg publicznych. Zatem definicja drogi wyrażona w art. 4 pkt 2 w związku z pkt 1 ustawy o drogach publicznych ma zastosowanie również do drogi wewnętrznej. W świetle definicji ustawy o drogach publicznych droga wewnętrzna to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, zlokalizowanymi w pasie drogowym. Z kolei pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt. Obszar, który skarżący wskazał jako wykorzystywany od 65 lat jako dojazd do drogi publicznej, nie został wydzielony geodezyjnie pod pas drogowy. W związku z tym nie można uznać, że jest pasem drogowym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji obszar wskazywany przez skarżącego nie może być uznany za drogę wewnętrzną w myśl ustawy o drogach publicznych, a tym samym w ustalonych okolicznościach nie było podstaw do przyjęcia, że stanowi on drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., II OSK 1742/11, LEX nr 975371, Rzeczpospospolita PCD 2011, nr [...], s.1, wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2011 r., I SA/Kr 270/11, LEX nr 785966). Należy w związku z tym podzielić stanowisko organu odwoławczego, że nawet wieloletnie użytkowanie określonego obszaru jako faktycznego dojazdu do drogi publicznej nie czyni z niego dojazdu do drogi publicznej, ani nie pozwala przyjąć, że jest to służebność na drodze wewnętrznej. Oceny tej nie zmienia również argument skarżącego, że za część gruntu opłaca inną stawkę podatkową, bowiem sposób opodatkowania nie przesądza o przeznaczeniu gruntu. Na uwzględnienie nie zasługują zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania polegającego na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w tym nieprzeprowadzeniu oględzin działki nr [...]. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego poprzedzone zostało wnikliwą analizą stanu faktycznego i prawnego. Przeprowadzenie oględzin było zbędne, gdyż materiał dowodowy, którym dysponowały organy obu instancji, był wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia braku dostępu nowo wydzielanych działek do drogi publicznej. Innymi słowy, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, poczyniły ustalenia, które – jako spójne i logiczne - zasługują na akceptację, a tym samym postępowanie dowodowe uznać należy za odpowiadające standardom określonym w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło