II GZ 668/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "F." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1968/15 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1968/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia, w punkcie pierwszym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] grudnia 2014 r., a w punkcie drugim, zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. 2.235 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia o kosztach postępowania Sąd I instancji powołał się na art. 200 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że z urzędu uwzględnił okoliczność, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. zawisło ogółem ok. 67 spraw ze skarg spółki w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Są to sprawy tożsame w swoim stanie faktycznym, objęte jednolitą regulacją prawną, tj. ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zarzuty i ich argumentacja są zbieżne w poszczególnych skargach przygotowanych przez jeden zespół prawników. Powyższe dało asumpt do miarkowania kosztów zastępstwa prawnego. Sąd I instancji wyjaśnił, że zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawiera zwrot całego wpisu sądowego, jednolitą stawkę wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów wniosła skarżąca. Orzeczenie zaskarżyła w części, co do zasądzenia przez Sąd I instancji jednolitej stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 200 i art. 206 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że tożsamość wnoszonych do rozpoznania przez WSA skarg uzasadnia możliwość zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, podczas gdy Sąd nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych przemawiających za przyznaniem kosztów w pełnej wysokości. Wobec powyższego spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zasądzony zostanie zwrot całości poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu zażalenia spółka podała, że dopiero uznanie za bezzasadne zarzutów skargi przy jednoczesnym uchyleniu zaskarżonej decyzji mogłoby ewentualnie uzasadniać zasądzenie zwrotu wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł. Tymczasem w sprawie uchylenie decyzji nastąpiło częściowo w wyniku uwzględnienia zarzutów skargi. Poza tym, zdaniem wnoszącej zażalenie, WSA nie wyjaśnił samej wysokości zasądzonej jednolitej stawki wynagrodzenia oraz nie wziął pod uwagę obecności pełnomocnika na rozprawie, która to obecność miała wpływ na wysokość poniesionych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego została określona w art. 200 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 p.p.s.a. Przepis ten wyraża zasadę miarkowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis art. 206 p.p.s.a. w przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W nowym stanie prawnym uznanie, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest - wbrew twierdzeniom zażalenia - uzależnione od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, doszedł do przekonania, że w sprawie zachodził "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że skarżąca wywiodła ok. 67 skarg na decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Są to sprawy tożsame w swoim stanie faktycznym, objęte jednolitą regulacją prawną, tj. ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zarzuty i ich argumentacja są zbieżne w poszczególnych skargach przygotowanych przez jeden zespół prawników, a zatem uprawnione stało się miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika. Z taką oceną - dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy - należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, NSA w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, również stanął na stanowisku, że wielość analogicznych spraw tego samego skarżącego, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a. Powyższego nie wyklucza – niekwestionowany zresztą przez Sąd I instancji – fakt przyczynienia się autora skargi do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez Sąd I instancji okoliczności, takie jak ilość spraw (67), zbieżne zarzuty i argumentacja skarg, jednolita regulacja prawna, a także prowadzenie spraw przez jeden zespół prawników uzasadniały w stopniu wystarczającym miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na poziomie 240 zł. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.