IV SA/Wr 320/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi pełnomocnika A. L. (skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (SKO) z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...], nr [...] o wstrzymaniu z urzędu wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] przyznającej skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono: Na mocy postanowienia z dnia [...] ([...]) organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] ([...]) przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne. Następnie organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia [...] ([...]) o wstrzymaniu z urzędu wykonania tej decyzji. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że do sierpnia 2014 r. była osobą samotnie wychowującą dzieci, i że jej obecny mąż do tego czasu nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego (...). Zgodnie z art. 152 § 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, na mocy postanowienia z dnia [...] ([...]) organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] ([...]), przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne na okres 2014/2015. Jako przesłankę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, czyli fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Ostateczna decyzja, będąca przedmiotem wznowionego postępowania, została wydana w dniu [...], zaś okoliczność istotna dla sprawy, nieznana organowi w chwili wydania tej decyzji zaistniała w dniu [...]. W tym dniu bowiem skarżąca zawarła związek małżeński z M. L. Okoliczność ta doprowadziła do zmiany składu osobowego rodziny skarżącej, mającego istotne znaczenie dla oceny jej uprawnień do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy 2014/2015. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Ponadto, wedle art. 3 pkt 2 i 2a ustawy, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Z kolei, wedle art. 3 pkt 16 ustawy, rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Wobec powyższego, Kolegium uznaje, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z dnia [...] ([...]), dotyczącej uprawnień skarżącej do świadczeń rodzinnych w wyniku wznowienia postępowania, ze względu na zmianę sytuacji rodzinnej i dochodowej rodziny strony. Dlatego też, w ocenie Kolegium istniała podstawa do wydania przez organ pierwszej instancji z urzędu zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji objętej wznowionym postępowaniem. W skardze na postanowienie ostateczne SKO pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 152 § 1 kpa, a w konsekwencji brak podstawy prawnej dla dokonanego rozstrzygnięcia. Wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. przyznanie zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (...). Skarżąca zarzuca naruszenie art. 152 § 1 kpa polegające na błędnej interpretacji przepisu. Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organ był zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie żądania skarżącej ponieważ nie mógł w celu odmowy wstrzymania powołać się na wzmiankowany przepis. Jak wynika z literalnego brzmienia przepisu zastosowanie może on mieć wyłącznie do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Natomiast w przypadku gdy skarżąca wnosiła o wstrzymanie wykonania negatywnej dla niej decyzji (ponieważ jak wynika z uzasadnienia postanowienia SKO uznaje, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji) nie jest możliwe zastosowanie tej podstawy prawnej. Skoro więc w treści orzeczenia nie została podana podstawa prawna rozstrzygnięcia to jest ono obarczone istotną wadą prawną. Wobec braku zastosowania i podania podstawy prawnej do wydania postanowienia musi ono zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone bowiem postanowienie, jak i postanowienie utrzymane nim w mocy, nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a sądowa kontrola tych postanowień obejmuje jedynie ich zgodność z tymi przepisami (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent W. przyznał skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dwójkę dzieci, w okresie od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent W. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wyszły na jaw nowe okoliczności związane z zawarciem przez skarżącą dnia 23 sierpnia 2014 r. związku małżeńskiego. Powyższe spowodowało zmianę składu rodziny oraz sytuacji dochodowej rodziny. W związku z powyższym należało wznowić postępowanie. Tego samego dnia, na podstawie art. 152 kpa, organ I instancji wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła, że zmiana okoliczności faktycznych w sprawie (zawarcie małżeństwa) nastąpiła po wydaniu decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nadto nie ma podstaw by uwzględniać stan majątkowy jej małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego (zażalenie nosi datę: 22 grudnia 2014 r. a do MOPS we W. wpływa 29 grudnia 2014 r.). Decyzją z dnia [...] organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...], nr j.w. i przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2014 r. do 30 listopada 2014 r. i odmówił tych świadczeń na dzieci w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r. Omówionym w części historycznej uzasadnienia wyroku postanowieniem SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt sprawy nadto wynika, że skarżąca i M. L. zawarli związek małżeński w dniu [...] (odpis skrócony aktu małżeństwa). Przepis art. 152 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest zatem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. W-wa 1998, s. 756). Takie prawdopodobieństwo w sprawie istniało. Trafnie bowiem organy orzekające stwierdzają, że małżeństwo skarżącej wywołało zmiany składu osobowego jej rodziny, o czym skarżąca miała obowiązek zawiadomić organ wypłacający świadczenia. Zmianie ulega także konstrukcja dochodu rodziny rzutująca na prawo do tych świadczeń. Znalazło to też swoje odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...], o której była mowa wcześniej. Zawarte w niej rozstrzygnięcie nie pozostawia wątpliwości, że w chwili podejmowania zaskarżonego postanowienia prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania istniało. Zupełnie odmiennie bowiem reguluje kwestię świadczeń dla dzieci. Zarzut skargi zatem, że organy orzekające naruszyły przepis art. 152 § 1 kpa poprzez jego błędną interpretację nie zasługuje na uwzględnienie. Przy tym wyraźnego podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji, o jakim mowa w tym przepisie odnosi się tylko do decyzji ostatecznej weryfikowanej we wznawianym postępowaniu. Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).