I OZ 1390/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Rzeszowa oraz Prezydenta Miasta Rzeszowa wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3174/14 o przywróceniu Z. M. terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3174/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku Z. M., przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że M. M., działając w imieniu Z. M., wniósł skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2014 r. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2014 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie oryginału bądź poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz nadesłanie 3 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Ponadto Sąd wezwał stronę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie po dwukrotnym awizowaniu w dniach 17 i 25 listopada 2014 r., została w dniu 3 grudnia 2014 r. zwrócona do nadawcy i w konsekwencji Sąd uznał ją za doręczoną z dniem 1 grudnia 2014 r. Pismem złożonym w dniu 23 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. Wnioskodawca wskazał, że przez dłuższy okres przebywał poza miejscem zamieszkania i nie mógł osobiście odebrać przesyłki poleconej, w której znajdowało się wezwanie z Sądu. Przesyłka ta nie została wydana jego matce w urzędzie pocztowym, na dowód czego załączył stosowne oświadczenie. Dodał, że zaistniała zwłoka nie wynikała z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając wniosek o przywrócenie terminu stwierdził, że uchybienie terminu nie było przez skarżącą zawinione. Pełnomocnik strony skarżącej, jako okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu, powołał, że w związku z koniecznością wyjazdu, przesyłka z Sądu, kierowana do niego nie została wydana jego matce mimo, iż oboje są zameldowani pod tym samym adresem. Powyższa okoliczność została uprawdopodobniona stosownym oświadczeniem matki pełnomocnika. Podniósł ponadto, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 23 grudnia 2014 r. kiedy uzyskał stosowną informację w Sądzie. W tym samym dniu wniósł o przywrócenie uchybionego terminu. Uzupełnił też braki formalne skargi. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, liczony od ustania przyczyny uchybienia terminu, został więc zachowany. Sąd I instancji podzielił pogląd, że okolicznością wyłączającą winę w uchybieniu terminu było uzasadnione oczekiwanie pełnomocnika skarżącej, że korespondencja - podczas jego nieobecności - zostanie wydana jego matce - jako domownikowi, bowiem jest ona zameldowana pod tym samym adresem. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Prezydent Miasta Rzeszowa oraz Prezydent Miasta Rzeszowa wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1, art., 67 § 5, art. 72 § 1, art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w zw. z § 3 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. W odpowiedzi na zażalenie Z. M. wniosła o jego odrzucenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Podkreślić należy, iż brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, nie można uznać, że przedstawione przez skarżącą okoliczności uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. Na dzień doręczenia korespondencji sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi i wezwanie do uiszczenia wpisu M. M. był prawidłowo umocowanym pełnomocnikiem. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powinien zatem liczyć się z możliwością przesłania mu korespondencji, z której doręczeniem przepisy wiążą określone skutki w sferze praw i obowiązków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik, ustanowiony również do doręczeń, powinien w ramach należytej staranności zadbać o to, aby przesyłki do niego kierowane były wysyłane na adres, który skutecznie umożliwi mu ich odebranie. Nie bez winy jest tu też sama strona, która uczestnicząc w postępowaniu sądowym i ustanawiając pełnomocnika również winna liczyć się z możliwością przesyłania przez Sąd korespondencji. W związku z tym strona należycie dbająca o swoje interesy, powinna zapewnić w takiej sytuacji skuteczne doręczenie jej korespondencji, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. Mając na uwadze, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny materialnych przesłanek przywrócenia terminu, Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do uchylenia zaskarżonego postanowienia i jednoczesnego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów i na podstawie art. 86 § 1 i art. 188 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.