II FZ 162/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-12

Skład orzekający: Jerzy Rypina

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które nie zawiera zwięzłego uzasadnienia i nie spełnia wymogów formalnych, powinno zostać oddalone?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 194 § 3 PPSA, w szczególności nie zawiera zwięzłego uzasadnienia. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, a ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej. Skoro strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej pomimo wezwania, sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że spółka nie udokumentowała swojej trudnej sytuacji majątkowej, ograniczając się jedynie do podania kapitału zakładowego, środków trwałych i poniesionej straty. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i zwolnienia z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia i. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1408/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi i. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 20 lutego 2017 r., III SA/Wa 1408/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił i. sp. z o.o. z siedzibą w G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd pierwszej instancji z uwagi na przepis art. 260 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a) odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie sądu pierwszej instancji, skarżąca ograniczyła się jedynie do podania wartości kapitału zakładowego i środków trwałych oraz wysokości poniesionej straty. Jednakże złożonych przez siebie oświadczeń nie potwierdziła żadnymi oświadczeniami, które uprawdopodobniłyby jej trudną sytuację majątkową. Pomimo skierowanego do niej wezwania skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Żadnych dodatkowych informacji nie zawiera także sprzeciw wniesiony przez skarżącą, do którego nie dołączono też żadnych dokumentów. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji nie miał zatem materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby ocenić stan finansowy i możliwości płatnicze skarżącej. Złożone zaś przez nią oświadczenia nie są wystarczające, aby orzec o przyznaniu jej prawa pomocy. W zażaleniu skarżąca spółka zaskarżyła postanowienie sądu pierwszej instancji oraz wniosła o jego uchylenie i zwolnienie jej z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważa, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że wymogi formalne zażalenia sprowadzają się do obowiązku uczynienia zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto do: a) wskazania zaskarżonego postanowienia; b) zawarcia wniosku o zmianę lub uchylenie tego postanowienia; c) zawarcia zwięzłego uzasadnienia (art. 194 § 3). Wszystkie braki zażalenia, o ile uniemożliwiają mu nadanie prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.ps.a. (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitrayjnymi. Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2009, Wolters Kluwer Polska, s. 580). Brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia albo zarządzenia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można się domyślić intencji jej autora. To samo dotyczy wymogu zwięzłego uzasadnienia. Przedmiotowe zażalenie nie zawiera żadnego, choćby zwięzłego, uzasadnienia. Poza ogólnym spostrzeżeniem, że jego autor podważa treść przedmiotowego postanowienia, nie sposób też jednoznacznie domyślić się intencji wnoszącego środek odwoławczy. Przedmiotowe zażalenie nie spełnia, więc wymogów formalnych określonych w art. 194 § 3 p.p.s.a. W świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, podejmowanym na wniosek strony, w której interesie jest wypełnienie przesłanek przyznania prawa ubogich. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skoro natomiast w świetle art. 246 § 2 p.p.s.a. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy, to brak wykazania konkretnych okoliczności wiąże się z ryzykiem strony, że prawo pomocy nie będzie jej przyznane i to strona decyduje, czy dołoży starań i wykaże wymaganą przesłankę czy nie. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został niczym poparty, udokumentowany. W sprawie wiadomym jest tylko jaki jest kapitał zakładowy spółki i wielkość środków trwałych oraz wysokość poniesionej straty. Konsekwentnie spółka odmawia przedstawienia dokumentów, o jakie była wezwana. Skoro spółka nie przedstawiła w sposób rzetelny i pełny całokształtu swojej sytuacji majątkowej, to prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, wobec niestwierdzenia, aby sąd pierwszej instancji naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło