II FSK 2701/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 793/15 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną. I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 793/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Podatnik pismem z 2 lutego 2014 r. złożył wniosek do SKO o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z 11 stycznia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 17 września 2009 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2009 r. z uwagi na nowe istotne okoliczności faktyczne. Decyzją z 19 maja 2014 r. SKO odmówiło uchylenia decyzji SKO 11 stycznia 2010 r. Zdaniem SKO w sprawie tej nie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Nie ujawniły się bowiem w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy. W szczególności nie jest nową okolicznością faktyczną wyrok NSA z 18 października 2013 r., sygn. akt II FSK 325/12, na mocy którego oddalona została skarga kasacyjna Podatnika od wyroku WSA w Krakowie z 19 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 679/10. SKO stwierdziło, że Podatnik nie wykazał istnienia dowodów pozwalających we wznowionym postępowaniu na podważenie danych z ewidencji pojazdów, z których wynika, że w 2009 r. był on właścicielem autobusów marki [...]. Podnoszone przez podatnika okoliczności dotyczące zbycia przedmiotowych pojazdów nie doprowadziły bowiem do przerejestrowania tych pojazdów na osobę nabywcy. SKO zauważyło, że kwestia uwidocznienia w ewidencji pojazdów faktu zbycia autobusów została prawomocnie rozstrzygnięta przez WSA w Krakowie, który wyrokami z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1093/12 i III SA/Kr 1094/12 oddalił skargi Podatnika na decyzje SKO z 18 maja 2012 r. utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. z 27 stycznia 2012 r. w sprawie odmowy przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdów. Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z 9 lutego 2015 r. utrzymało w mocy decyzję z 19 maja 2014 r. I.3. W skardze na decyzję ostateczną Skarżący podniósł, że SKO nie odniosło się do kwestii wznowienia postępowania. I.4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym, bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ani też żadna inna z pozostałych przesłanek wznowieniowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji wskazywane przez Stronę we wniosku wyroki WSA i NSA nie spełniają przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wszystkie wymogi przesłanki zawartej w tym przepisie muszą być spełnione kumulatywnie. Orzeczenia sądów administracyjnych, na które powołuje się Skarżący, nie kwalifikują się zaś jako nowe, istotne dla sprawy okoliczności lub dowody, pozwalające na wzruszenie decyzji. WSA uznał, że co prawda organ działając w pierwszej instancji naruszył art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zapewniając Stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niewyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Tym bardziej, że SKO działając w drugiej instancji dopełniło tego o obowiązku. II. W skardze kasacyjnej Podatnik zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.): 1) naruszenie prawa materialnego - art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej u.p.o.l.) poprzez błędną interpretację, a to przyjęcie, że podatek od środków transportu ciąży na osobie, na którą pojazd jest zarejestrowany, podczas gdy z powyższego przepisu wynika wprost, że obowiązek podatkowy obciąża właściciela pojazdu; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez wadliwie przeprowadzoną kontrolę działalności administracji publicznej, której wynikiem było oddalenie skargi Strony bez pełnego rozważenia zarzutów skargi, poprzez przyjęcie, że orzekające w sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie wymaganego prawem postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co miało wpływ na wynik sprawy, a także bez prawidłowego uchwycenia istoty sporu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu, albowiem nie zostały one uiszczone w całości ani w części. III. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie udzielono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. IV.1. Ze względu na zakres mankamentów w sposobie sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia przypomnieć trzeba na wstępie, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie także, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja skargi kasacyjnej w zasadzie wyznacza zakres kontroli sprawowanej przez sąd kasacyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności, które w tej sprawie nie zachodzą (art. 183 § 1 p.p.s.a.), oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Powyższe obliguje zatem stronę wnoszącą skargę kasacyjną do prawidłowego konstruowania tak zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd kasacyjny, nie został bowiem wyposażony w kompetencje do konkretyzowania, uściślania, czy też korygowania zarzutów strony skarżącej. W celu zachowania wysokich standardów skargi kasacyjnej, skarga ta jest obarczona tzw. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 p.p.s.a.) przenoszącym wymogi skargi kasacyjnej ze strony postępowania na profesjonalistę. IV.2. W sprawie tej skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 9 ust. 3 u.p.o.l. autor skargi kasacyjnej wskazał, że chodzi o jego błędną interpretację. Nie zauważył jednak, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonywał interpretacji tego przepisu. W żadnym miejscu uzasadnienia wyroku WSA nawet nie odwołał się do treści tego przepisu. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej, podlegającym kontroli pod kątem legalności, było bowiem wznowienie postępowania podatkowego, a zatem badaniu podlegały przesłanki tego wznowienia zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, co do których autor skargi kasacyjnej nie podnosił żadnych zarzutów. Zarzut naruszenia prawa materialnego należy więc uznać za niezasadny. IV.3. Niezasadny jest też zarzut naruszenia przepisów postępowania. W tej mierze autor skargi kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. W świetle przepisów p.u.s.a.: "art. 1. § 1. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. § 2. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej." Z kolei stosownie do przepisów p.p.s.a.: "art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne [...]." Nie ulega wątpliwości, że przepisy te mają charakter ustrojowy, regulują bowiem charakter spraw, którymi zajmują się sądy administracyjny oraz określają, według jakiego kryterium sądy te dokonują kontroli działania organów administracji publicznej. Sąd administracyjny może naruszyć te przepisy, o ile orzeknie w sprawie niepodlegającej kontroli sądowoadministracyjnej lub jeśli orzeknie w sprawie sądowoadministracyjnej, ale stosując środki nieznane ustawie p.p.s.a. lub też według innego niż legalność kryterium, np. dokona kontroli pod kątem słuszności. W sprawie tej żadna taka okoliczność nie miała miejsca, więc zarzut naruszenia tych przepisów nie ma usprawiedliwionej podstawy. IV.4. Podobnie nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c czy art. 151 p.p.s.a., które są tzw. przepisami wynikowymi, co oznacza, że sąd administracyjny po rozważeniu sprawy podejmuje na ich podstawie rozstrzygnięcie, czy – tak jak na gruncie niniejszej sprawy – oddalić skargę czy też ją uwzględnić. Zarzut naruszenia tych przepisów winien się więc wiązać z zarzutem naruszenia tych przepisów, których zastosowanie przed organami WSA kontrolował, bądź sam przed podjęciem rozstrzygnięcia wykładał, stosował bądź winien był zastosować. Autor skargi kasacyjnej nie stawiał jednak takiego zarzutu. IV.5. Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać trzeba, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym składzie żaden ze wskazanych wymogów uzasadnienia nie został pominięty przez WSA, ale też w skardze kasacyjnej nie wskazano, aby któryś z nich nie był spełniony i to w takim w stopniu, aby mogło mieć to jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Sam fakt, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną sprawy zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Podobnie nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania fakt, że WSA zajmował się aspektem wznowienia postępowania podatkowego, a nie – jak oczekiwał Skarżący – oceną sprawy podatkowej w przedmiocie podatku od środków transportowych. Ta została już bowiem prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z 18 października 2013 r., sygn. akt II FSK 325/12. IV.6. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.