II SA/Ol 632/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-07-14
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadając stały dochód i zaspokojone potrzeby związane z leczeniem, mogła poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych, które w sprawie o wymeldowanie są niskie (100 zł wpisu od skargi). Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca Z. L. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o wymeldowaniu. Wskazała na skromne dochody i wysokie wydatki związane z leczeniem, a także wykazała córkę jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd ocenił, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – Z. L. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W rubrykach nr 5 i 11 podniosła, iż osiąga bardzo skromny dochód w wysokości ok. "[...]" netto, a ponosi bardzo wysokie wydatki związane z leczeniem. Miesięcznie na wyżywienie, lekarstwa, dojazdy do lekarzy i wizyty lekarskie wydaje ok. "[...]". W rubryce nr 6 skarżąca jako osobę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wykazała córkę. W rubryce nr 8 wskazała, iż córka prowadzi gospodarstwo rolne wspólnie z mężem. Skarżąca nie wykazała żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wykazała dochód własny z tytułu emerytury w kwocie "[...]" i dochód córki z tytułu "gospodarstwa rolnego" w kwocie "[...]".
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
W warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż skarżąca mieszka u córki, którą wykazała w rubryce nr 6. We wniosku skarżąca nie wskazała, aby ponosiła z tego tytułu jakiekolwiek koszty. W rubryce nr 11 podniosła, iż miesięcznie na wyżywienie, lekarstwa, dojazdy do lekarzy i wizyty lekarskie wydaje ok. "[...]". Powyższe oznacza natomiast, że skarżąca, której najniezbędniejsze potrzeby są zabezpieczone, może – dysponując stałym miesięcznym dochodem w kwocie ok. "[...]" – poczynić pewne oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić jednocześnie należy, iż koszty sądowe w sprawie, której przedmiotem jest wymeldowanie należą do najniższych spośród kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych i na obecnym etapie postępowania sądowego ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
Uzasadniając swój wniosek, skarżąca nie podniosła, że jej wydatki niezbędne pochłaniają jej dochód w całości, uniemożliwiając jej tym samym poniesienie przedmiotowego wpisu i ewentualnych dalszych kosztów sądowych, które mogą, lecz nie muszą, pojawić się na dalszym etapie postępowania. Nie wykazała zatem, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na pokrycie tych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dodać należy, iż we wniosku skarżąca jako osobę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wykazała wyłącznie córkę (mąż córki, z którym córka prowadzi działalność rolniczą nie został wykazany w rubryce nr 6). Skarżąca wykazała również dochód córki w kwocie "[...]". Nie wskazała jednak, aby dochód ten nie był wystarczający na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb. Przyjąć tym samym należy, że sytuacja finansowa córki nie ma istotnego znaczenia dla oceny zdolności płatniczych skarżącej.
W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło