II GZ 782/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 289/15 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 289/15, orzekając na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) odrzucił zażalenie A. G. na postanowienie Sądu z dnia 7 września 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...[ stycznia 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 7 września 2015 r. wraz z uzasadnieniem wynika, iż przesyłka została doręczona 29 września 2015 r. Niemniej jednak skoro przesyłkę awizowano po raz pierwszy 14 września 2015 r., a po raz drugi 22 września 2015 r., to skutek doręczenia nastąpił, stosownie do art. 73 p.p.s.a., z dniem 28 września 2015 r., czyli z upływem okresu 14 dni od dnia pierwszego awizo. Okoliczność, że przesyłkę wydano adresatowi w terminie późniejszym nie ma znaczenia dla obliczania terminu wskazanego w art. 73 p.p.s.a., a odbiór przesyłki po tym okresie w urzędzie pocztowym nie ma wpływu na zaistnienie skutku doręczenia. Wobec tego Sąd uznał, że termin 7 dni do wniesienia zażalenia na wyżej wymienione postanowienie upłynął 5 października 2015 r. Skarżący wniósł zażalenie 6 października 2015 r., co oznacza, że czynności dokonał po upływie terminu. WSA zaznaczył również, że konsekwencje uchybienia terminowi znosi jedynie przywrócenie terminu, zaś termin może zostać ewentualnie przywrócony na wniosek strony. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) A. G. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 8 lutego 2016 r. Składający zażalenie argumentował, że stosowanie fikcji doręczenia w myśl art. 73 p.p.s.a. nie jest godne Sędziego, wprowadza bowiem nieprawdziwe informacje, które niejako mają wpasować się w cytowane i poparte orzeczenia. W ocenie skarżącego nie jest prawdą, że przesyłkę awizowano 14 września 2015 r., gdyż pierwsze awizo było 17 września 2015 r., natomiast drugie, nie jak wskazał Sąd 22 września 2015 r., tylko 25 września 2015 r., czego dowodzi załączona do zażalenia koperta opatrzona właściwymi stemplami pocztowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ kontrolowane postanowienie Sądu z dnia 8 lutego 2016 r. nie narusza prawa. Sąd przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a. skutek doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 7 września 2015 r. z uzasadnieniem wystąpił w dniu 28 czerwca 2016 r. Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a. termin siedmiu dni do wniesienia zażalenia na to postanowienie bezskutecznie upłynął 5 lipca 2016 r. A. G. wniósł zażalenie 6 lipca 2016 r., więc uchybił terminowi i z tego powodu zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał ponadto, że faktyczne wydanie przesyłki skarżącemu na poczcie dnia 29 czerwca 2016 r. nie obaliło skutku doręczenia w rozumieniu art. 73 p.p.s.a. i nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie NSA stanowisko Sądu jest prawidłowe. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Sąd nie może przyjąć na podstawie formularza potwierdzenia odbioru, że doręczenie pisma sądowego na podstawie art. 73 było skuteczne, jeżeli doręczyciel nie wskazał w tym formularzu przyczyny uniemożliwiającej doręczenie właściwe lub zastępcze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999 r. o sygn. akt III CKN 621/99, publik. OSNC z 2000 r. nr 3, poz. 52). Ponadto należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy (k. 71 akt sądowych) znajdują się wystarczające wyjaśnienia Poczty Polskiej, iż przesyłka o nr [...] (zawierająca odpis postanowienia z dnia 7.09.2015 r. z uzasadnieniem) została po raz pierwszy awizowana 14 września 2015 r., natomiast po raz drugi 22 września 2015 r., a faktyczne jej wydanie skarżącemu nastąpiło w dniu 29 września 2015 r. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw aby uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 28 września 2015 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (14 września 2015 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 28 września 2015 r. i bezskutecznie upłynął z dniem 5 października 2015 r. Skarżący złożył zażalenie dzień później, czyli 6 października 2015 r., a zatem po terminie, co obligowało Sąd do odrzucenia tego środka odwoławczego stosownie do wskazywanych już art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA skarżący nie obalił domniemania doręczenia w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. Faktyczne wydanie przesyłki po okresie 14 dni, a więc 29 września 2015 r., pomimo że jest uchybieniem poczty (przesyłka nie powinna być wydana adresatowi, tylko wrócić do akt sprawy z właściwymi adnotacjami), nie obala domniemania doręczenia w rozumieniu art. 73 § 4 p.p.s.a., natomiast skarżący nie uprawdopodobnił, że nie dotarło do niego pierwsze ani drugie awizo (odpowiednio z 14 września i 22 września 2015 r.). Niezbędne jest jeszcze wyjaśnienie, że skarżący wskazuje w zażaleniu inne daty awizo – pierwsze 17.09.2015 r., drugie 25.09.2015 r. i ma oczywiście rację, jednak daty te dotyczą przesyłki o numerze [...], a nie tej o podanym wyżej numerze [...], w której WSA przesłał skarżącemu odpis objętego odrzuconym zażaleniem postanowienia, więc nie mają związku z niniejszą sprawą. Jedynie na marginesie sąd kasacyjny informuje skarżącego A. G., że od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego kończącego tę sprawę skarżącemu nie przysługuje środek odwoławczy. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.