I OSK 2913/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 711/15 odrzucającego skargę A. M. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 711/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. M. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 30 marca 2015 A. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy O. i udzielenia bonifikaty od ceny lokalu. W treści skargi wskazano, że zgodnie z dyspozycją art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skarżąca przed wniesieniem powyższej skargi wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) Nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej u.s.g), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć taki akt do sądu administracyjnego. Uchwałą podjętą w dniu 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83) w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że taka skarga powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przy czym w sytuacji udzielenia przez organ na nie odpowiedzi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia natomiast w przypadku braku jej udzielenia, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Zatem, z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. Termin ten staje się bezprzedmiotowy gdy przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, w przeciwnym przypadku biegnie on nieprzerwanie od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przy czym udzielenie odpowiedzi przez organ po tym terminie jest bezskuteczne. Zdaniem sądu I instancji A. M. wniosła skargę do Sądu bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazane przez skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 lutego 2015 r. dotyczyło w istocie uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] zmieniającej uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], a nie uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013r. Znajdujące się w aktach sprawy wezwanie skarżącej z dnia 26 listopada 2014 r. dotyczyło również uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] zmieniającej uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Tymczasem, w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy O. i udzielenia bonifikaty od ceny lokalu. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] nie wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i nie wyczerpała trybu określonego w art. 101 u.s.g., co czyni skargę niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyła skarżąca i zaskarżając je w całości zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 101 u.s.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi na uchwałę Rady Miasta O. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. i tym samym odmowę przez Sąd kontroli administracji publicznej tj. uchwały organu gminy z zakresu administracji publicznej pod kątem naruszenia przez nią interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej ochrony jej interesu prawnego i/lub uprawnienia; - naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 101 u.s.g., poprzez odrzucenie skargi z powodu przyjęcia, że skarżąca nie wystąpiła do organu z uprzednim wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przez co nie wyczerpała trybu określonego w art. 101 u.s.g., w sytuacji gdy wezwanie z dnia 16 lutego 2015 r. do Rady Miasta O. dotyczyło uchwały nr [...] z [...] maja 2015 r. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W treści wezwania skarżąca jednoznacznie wskazała, że niezgodny z prawem jest przepis uchwały z [...] maja 2013 r., który nową uchwałę nakazał stosować do złożonych przed jej podjęciem wniosków o wykup lokalu. Przepis ten stanowi podstawę zaskarżenia całej uchwały i to nie on powinien być stosowany przez Radę Miasta. W treści wezwania zagrożono, że w przypadku nieusunięcia przez organ gminy naruszeń wynikających z tej uchwały zostanie przez skarżącą zaskarżona do sądu. W żadnym wypadku nie można utożsamiać wskazania przez skarżącą sposobu usunięcia naruszenia jej praw- domagania się przez nią udzielenia bonifikaty wynikających z uchwały z 2007 r., z wezwaniem do usunięcia naruszeń tych właśnie uchwał. Taki wniosek pozostaje sprzeczny z treścią całego wezwania. To nie uchwały 2007r. naruszają interes prawny skarżącej ale uchwała z [...] maja 2013 r. co zostało wskazane wprost przez skarżącą w treści wezwania. Ponadto, należy wyraźnie podkreślić , ze w odniesieniu do formy i treści wezwania z art. 101 u.s.g. przepisy prawa nie stawiają szczególnych wymogów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie sporną była kwestia czy rzeczywiście skarżąca wezwała pismem z dnia 16 lutego 2015 r. organ do usunięcia naruszenia prawa, wywołanego uchwałą z dnia [...] maja 2013r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ze wskazywanego przez skarżącą pisma wynika, że stanowi ono w istocie wezwanie A. M. do usunięcia naruszenia prawa, wywołanego w jej ocenie postanowieniami uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy O. i udzielenia bonifikaty od ceny lokalu. W piśmie tym zawarto jednocześnie stwierdzenie o planowanym wniesieniu skargi z żądaniem stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...]. W świetle powyższych rozważań stanowisko Sądu I instancji, iż badane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczyło innych uchwał, niż zaskarżona, nie mają doniosłości prawnej. W wezwaniu skarżąca prezentuje w sposób sobie właściwy opis przedmiotowej sprawy, formułuje i uzasadnia swój interes prawny w kwestionowaniu uchwały zaskarżonej do sądu. W tej sytuacji nie można zgodzić się Sądem I instancji, że skarżąca składając wezwanie tej treści nie wyczerpała trybu zaskarżenia aktu. Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się w przedmiocie treści wezwania i jego formułowania przez strony wskazując, że żaden z przepisów nie nakłada żadnych formalnych rygorów w tym względzie. Przyjęcie, że skarżąca przed złożeniem skargi wyczerpała tryb zaskarżenia obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie przesądzając zasadności skargi. Skarga powinna zostać rozpoznana w sposób merytoryczny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.