II GSK 1526/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-16

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Ludmiła Jajkiewicz, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, polegające na rozpoczęciu kursu z niewłaściwego przystanku, może być usprawiedliwione okolicznościami, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć, zgodnie z art. 20a ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, polegające na rozpoczęciu kursu z niewłaściwego przystanku, nie może być usprawiedliwione okolicznościami, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć, jeśli nie mają one charakteru nadzwyczajnego i niezależnego od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców obejmuje nie tylko szkolenia, ale przede wszystkim dobór kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. W przypadku, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, przedsiębiorca nie może uniknąć sankcji.
Stan faktyczny
Pracownicy Urzędu Marszałkowskiego skontrolowali autobus należący do przedsiębiorcy M.P., który podjechał na przystanek w celu zabrania pasażerów, mimo że wcześniej oczekiwał na przystanku dla kierunku przeciwnego. Stwierdzono, że kierowca rozpoczął kurs z niewłaściwego przystanku, naruszając warunki zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. Organ nałożył karę pieniężną. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA z powodu zmiany stanu prawnego, organ ponownie utrzymał decyzję w mocy, stosując przepisy po nowelizacji. WSA oddalił skargę, uznając, że zakup leków w aptece nie stanowił okoliczności uniemożliwiającej wykonanie przewozu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1102/13 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję S. K. O. w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1102/13 oddalił skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Sąd rozpoznawał sprawę w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] r. pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. na przystanku "K. – D. G. Z. G." przeprowadzili kontrolę autobusu marki M. o numerach rejestracyjnych M. z tablicą kierunkową "M.", należącego do skarżącego - przedsiębiorcy M.P., który podjechał na przystanek celem zabrania pasażerów. Wcześniej, tj. od godz. 10:38 wymieniony wyżej autobus oczekiwał na przystanku "K. – D. G. Z. G." dla kierunku przeciwnego, gdzie około godziny 10:46 odjechał w stronę ul. W.. Wobec powyższych ustaleń, organ decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej: u.t.d., nałożył na skarżącego - M.P. karę pieniężną w wysokości [...]zł, wobec naruszenia zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej M. – K.. Z obowiązującego rozkładu jazdy (dołączonego do zezwolenia) wynikało, że kierowca autobusu powinien rozpocząć kurs do M. z przystanku początkowego "K. Parking przy ul. K." o godz. 10:49. Z wyjaśnień kierowcy, na podstawie których został sporządzony protokół, podpisany przez niego wynika, że powodem braku rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego był zakup lekarstw w aptece znajdującej się w Galerii Handlowej. Z przedstawionego przez kierowcę paragonu wynikało, że zakup został dokonany o godz. 10:28. Organ I instancji uznał zatem, że przez brak rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego "K. Parking przy ul. K." kierowca autobusu naruszył warunki udzielonego zezwolenia nr [...] w zakresie ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków, co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 i 1a oraz art. 22 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując odwołanie utrzymało w mocy powyższą decyzję, w całości podzielają zarówno ustalenia faktyczne jak i prawne poczynione w sprawie. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 579/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga jest uzasadniona, chociaż z innych względów. Sąd zauważył, że w chwili orzekania przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny. W dniu 1 stycznia 2012 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), dalej: ustawa nowelizująca, na mocy której zmieniono brzmienie art. 92, art. 92a, art. 93-95 u.t.d., dodano do treści ustawy art. 92b i art. 92c, a ponadto uchylono dotychczasowy załącznik nr 1 do ustawy oraz dodano załączniki nr 1-3. Zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej, przepisy u.t.d, w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Tymczasem organ odwoławczy mimo orzekania po zmianie przepisów u.t.d. zastosował przepisy tej ustawy, które obowiązywały w dniu kontroli i w dacie orzekania przez organ I instancji. W związku z powyższym Sąd nakazał przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalenie, które przepisy starej czy nowej ustawy należy stosować w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie: art. 18b ust. 1 i 2, art. 20a ust. 1, art. 92a, art. 92c, art. 93 ust. 1-7, art. 94 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 3 (Ip. 2.2.3) do znowelizowanej u.t.d. (tj: Dz. U. 2012 r. Nr 1265, ze zm.); § 4 i n. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. 2009 r. Nr 145 poz. 1184); art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. Nr 2012 r. poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a.; art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. w mocy. Mając powyższe na uwadze, a także wskazania zawarte w w/w wyroku WSA w K. z dnia [...] r., organ wskazał, że prawidłowe rozpoznanie sprawy wymaga zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy w brzmieniu nadanym im nowelizacją z dnia 16 września 2011 r. Organ podniósł, że w niniejszej sprawie skarżącemu udzielono zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej M.-K. przez J. - K. - B. - G. - W. - M. - G. - G.. Zgodnie z art. 20 ust. 1a u.t.d., załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy. Z dołączonego do akt sprawy rozkładu jazdy wynika, że przystankami końcowymi i początkowymi w zależności od kierunku jazdy są: K. Parking przy ul. K. i M. ul. P. [...]. Ze sporządzonego protokołu nr [...] wynika, że kierowca autobusu M., nr rej. M., K.G. rozpoczął kurs o godz. 10.52 na przystanku "D. G. G. Z.", a nie z przystanku "K. parking ul. K.", co stanowi naruszenie w/w zezwolenia. Kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli. Organ stwierdził zatem, że jest niewątpliwe, iż w dniu kontroli przewoźnik rozpoczął kurs z niewłaściwego przystanku autobusowego, a okoliczności sprawy nie pozwalają na stwierdzenie, że zaistniała przesłanka wskazana w art. 92 c ust. 1 u.t.d. pozywająca na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Ponadto wskazał, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zmianę wysokości wymierzonej kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. rozpatrując skargę na powyższą decyzję Kolegium wskazał, że kwestią zasadniczą dla rozpoznania sprawy jest wykładnia art. 20a ust. 1 u.t.d. Wskazał, że okolicznością, która uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary jest każda okoliczność, jeżeli tylko występuje ona niezależnie od przedsiębiorcy i jednocześnie uniemożliwia wykonywanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Analizując materiał dowodowy w sprawie Sąd I instancji doszedł do przekonania, że fakt zakupu leku w aptece miał miejsce i być może był on związany z okresowym gorszym samopoczuciem kierowcy, jednakże nie może być on uznany za okoliczność, która uniemożliwiła wykonanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. W ocenie Sądu treść powyżej przywołanego przepisu dotyczy wyłącznie sytuacji nadzwyczajnych, które uniemożliwiają zachowanie przebiegu trasy, a więc nie może być on zastosowany do sytuacji, w której kierowca, mając niezbyt poważne dolegliwości, samowolnie podejmuje decyzję o pominięciu danego przystanku. Wobec powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał złożoną przez skarżącego skargę za bezzasadną i oddalił ją. Skargę kasacyjną złożył skarżący, zarzucając: Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20a ust. 1 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ww. przepis ma zastosowanie tylko i wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, podczas gdy powyższego wniosku nie można wyprowadzić z literalnego brzmienia przedmiotowego przepisu. W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 92c § 1 pkt 1 u.t.d. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I i II instancji w całości, pomimo że okoliczności sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazują na to, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I i II instancji w całości, pomimo że postępowania poprzedzające wydanie przedmiotowych decyzji były dotknięte naruszeniem art. 7 k.p.a. polegającym na zaniechaniu przeprowadzenia przez organy administracyjne z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w tym przede wszystkim zaniechaniu dopuszczenia z urzędu dowodu w postaci zeznań świadków K.G. i wyjaśnień skarżącego i zaniechaniu przeprowadzenia w tym celu rozprawy, co w konsekwencji skutkowało brakiem wyjaśnienia okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia przepisów art. 20a ust. 1 i art. 92c § 1 pkt. 1 u.t.d. i oddaleniem skargi; W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 10 noweli u.t.d. poprzez zaniechanie uchylenia przez Sąd decyzji organu I i II instancji, pomimo że została ona wydana w oparciu o przepisy u.t.d. w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r., która weszła w życie po zaistnieniu zdarzenia, w związku z którym nałożono na skarżącego karę pieniężną co z uwagi na wprowadzenie ww. ustawą surowszej regulacji w zakresie umorzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej stanowi naruszenie wypływającego z zasady demokratycznego państwa prawnego zakazu działania prawa wstecz. Wobec powyższego skarżący wniósł, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał wyrok, ewentualnie, w przypadku podzielenia zarzutu naruszenia prawa materialnego i braku podzielenia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wniósł na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości rozpoznanie skargi oraz uchylenie decyzji organów z dnia [...] r. i [...] r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed WSA w K., w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych od organu na rzecz skarżącego. Nadto na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) i naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Przechodząc do rozważenia zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wypada wskazać, że stosownie do art. 10 ustawy nowelizującej przepisy u.t.d. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia jej w życie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. P 36/12 orzekł, że "Art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) w zakresie, w jakim - w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia tej ustawy w życie - nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.) w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z dnia 16 września 2011 r., przewidujących wyższe kary pieniężne niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." (OTK-A 2013/6/81, Dz.U.2013/928"). Powyższe oznacza, że art. 10 ustawy nowelizującej, nakazujący stosowanie przepisów materialnoprawnych u.t.d. w brzmieniu określonym tą ustawą, także do stanów faktycznych mających miejsce przed jej uchwaleniem i wejściem w życie, należy rozumieć w ten sposób, że pozwala on na zastosowanie kary pieniężnej w wysokości nie wyższej niż przewidywały przepisy sprzed nowelizacji. Odnosząc to do stanu sprawy wypada zauważyć, że za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, przepisy u.t.d. zarówno w brzmieniu przed nowelizacją (poz. 2.2.3. zał. do u.t.d.) jak i po nowelizacji (poz. 2.2.3. zał. nr 3 do u.t.d.) przewidują tożsamą karę pieniężną ([...] zł). Z powyższych względów, mając na uwadze fakt, że naruszenie przepisów u.t.d. stwierdzono w dniu [...] r., a do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. do dnia 1 stycznia 2012 r., nie została wydana ostateczna decyzja, należało uznać za prawidłowe zastosowanie przez organ II instancji przepisów ustawy w brzmieniu nadanym jej nowelizacją z dnia 16 września 2011 r. Oznacza to, że nie doszło do naruszenia ani przepisów u.t.d., ani art. 2 Konstytucji RP. Przystępując do oceny pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej podkreślenia wymaga fakt, że w niniejszej sprawie niekwestionowane jest, że do obowiązków przewoźnika należy, wykonywanie przewozu zgodnie z zezwoleniem przewidzianym w art. 18 u.t.d., określającym m.in. przebieg trasy przewozu (art. 20 ust. 1 pkt 2) i zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy, stanowiącym załącznik do zezwolenia (art. 20 ust. 1a u.t.d.). Stosownie do powołanego w skardze kasacyjnej art. 20a u.t.d., warunków określonych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18 u.t.d., nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych (ust. 1). Powyższym przepisem wprowadzono więc odstępstwo od reguły wykonywania przewozów na warunkach określonych w udzielonym zezwoleniu. Odstępstwo to dopuszczalne jest jednak wyłącznie w razie zaistnienia okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i które uniemożliwiły mu wykonanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Zatem powinny one mieć charakter nadzwyczajny, nagły, który nie dał się przewidzieć. Co wskazuje, że muszą one wystąpić niezależnie od zachowania przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do przyjęcia, że zaszły okoliczności, które uniemożliwiałyby przedsiębiorcy wykonanie przewozu zgodnie z wydanym mu zezwoleniem, tj. by została wyczerpana norma art. 20a u.t.d. Z dołączonego do akt rozkładu jazdy, stanowiącego załącznik do zezwolenia nr [...] na wykonanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej M. – K. przez J. - K. – B. – G. – W.- M. – G. - G. wynikało, że przystankami końcowymi i początkowymi w zależności od kierunku jazdy są: K. Parking przy ul. K. i M. ul. P. [...]. Ze sporządzonego w toku kontroli protokołu kontroli pojazdu należącego do skarżącego – autobusu marki M. nr rej. M., którym kierował K.G., wynika, że kierowca rozpoczął kurs o godz.10:52 z przystanku "D. G. G. Z.", a nie z przystanku "K. parking ul. K.", co stanowiło naruszenie wydanego skarżącemu zezwolenia. Pominięcie początkowego przystanku nie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, w rozumieniu art. 20a u.t.d., lecz wynikało z podjętej przez kierowcę decyzji. Nie stanowi to kwestii spornej. Kierowca autobusu w trakcie kontroli potwierdził fakt nie rozpoczęcia kursu z przystanku początkowego, zgodnie z zezwoleniem nr [...] oraz podpisał protokół kontroli z załącznikiem, nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń. Zatem należało uznać, iż sporządzony i podpisany przez K.G. w dniu kontroli protokół odzwierciedla w całości ustalenia poczynione podczas kontroli. Natomiast pozostały materiał dowodowy nie wskazywał na istnienie w tym względzie jakichkolwiek rozbieżności, co ewentualnie nakazywałoby podjęcie czynności procesowych mających na celu ich wyjaśnienie. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 i w zw. z art. 77 § 1 i 3 k.p.a. Przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań K.G. – kierowcy oraz wyjaśnień skarżącego prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego, naruszającego prawo przedłużenia postępowania. Wprawdzie stosowne do przepisów k.p.a. organ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), lecz z drugiej strony, jest on zobowiązany do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (ar. 12 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że przedmiotem postępowania dowodowego powinny być okoliczności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zostały ustalone przez organ. Notabene, z okoliczności sprawy wynika, że strona wnioskując przeprowadzenie dowodu nie tyle dąży do ustalenia stanu fatycznego sprawy w sposób odmienny niż to uczynił organ, ale do odmiennej jego oceny. Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu natury materialnej należy wskazać, że w myśl art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.; 2. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Analiza motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji prawidłowo wyłożył zakwestionowany przepis, wskazując, że przedsiębiorca wykonujący przewozy może uwolnić się od sankcji administracyjnej jedynie wówczas, gdy wykaże okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a uchybienie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. W kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, należy też wskazać, że użyte w art. 92c u.t.d. sformułowanie "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia" stanowi powtórzenie dotychczasowego art. 92a ust. 4 u.t.d. Natomiast element warunkowy – "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć" stanowi treść dotychczasowego art. 93 ust. 7 u.t.d. Mimo że w obecnym stanie prawnym dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest zaistnienie obydwu przesłanek łącznie, to nie miało to istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Na tle stanu prawnego sprzed nowelizacji w orzecznictwie sądów administracyjnych został ukształtowany pogląd, że przepisy te odnoszą się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie zapobiec. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 967/09 opubl. LEX 746376 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008r. w sprawie SK 75/06 opubl. OTK-A 2008/2/30). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby – przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru – nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. Dlatego też należy zgodzić się z wyrażonym przez organ stanowiskiem, że wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby w istocie do każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Za prawidłową należy więc przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców przezeń zatrudnionych nie polega tylko na prowadzeniu szkoleń, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń tych nie dochodziło. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.z dnia 11 lipca 2013r. sygn. akt II SA/Gl 104/13 dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela ustalenia zarówno faktyczne jak i prawne dokonane przez organy jak i Sąd I instancji. Uznając tym samym, że zaskarżone orzeczenie w całości odpowiada prawu, a zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty, jako oparte na nieusprawiedliwionych podstawach. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło