III SA/Lu 123/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miasta na rzecz J. P. [...] zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Sygn. [...] UZASADNIENIE Uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Rada Miasta stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta J. P.. W uzasadnieniu Rada podała, że do organu wpłynął wniosek mieszańców R. P. o wygaszenie mandatu radnego J. P. z uwagi na nieposiadanie przez radnego prawa wybieralności w dniu wyborów. We wniosku wskazano, że radny od ponad 2 lat stale zamieszkuje w domu jednorodzinnym w Białce, gmina wiejska R. P. . W mieszkaniu, w którym radny jest zameldowany mieszka syn z synową i wnukiem. Rada Miasta, przywołując przepis art. 11 § 1 pkt 5 i art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.), dalej: Kodeks wyborczy, podniosła, że jedną z przyczyn wygaśnięcia mandatu radnego jest brak prawa wybieralności w dniu wyborów. Stwierdziła, że prawo wybierania i wybieralności uzależnione jest od miejsca zamieszkania a nie od miejsca zameldowania na pobyt stały. W myśl art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego, ilekroć w kodeksie jest mowa o stałym zamieszkaniu, należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej w miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. J. P. nie przebywa i nie przebywał w dniu wyborów w R. P. z zamiarem stałego pobytu, lecz jedynie jest tam zameldowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. P. zaskarżył powyższą uchwałę w całości i wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 18 § 5, art. 10 § 1 pkt 3a w związku z art. 11 § 1 pkt 5 w związku z art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stale zamieszkuje w R. P. przy ulicy [...]. Tam też znajduje się centrum życia i główny ośrodek działalności skarżącego. Skarżący podniósł, że fakt stałego zamieszkania w R. P. potwierdzają zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej "D.", Klubu Żeglarskiego "K." i klubu sportowego L. O.-S. R. P. oraz oświadczenia mieszkańców R. P. . Skarżący wskazał również, że na okoliczność stałego zamieszkania przy ulicy [...] w R. P. wskazują rachunki z media opłacane z konta skarżącego. Skarżący podkreślił, ze nie jest zameldowany w B.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], którą Rada stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta J. P.. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił przepis art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. W myśl art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 - z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Stosownie do przepisu art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze), w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, ma osoba mająca prawo wybierania tych organów. Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego). Art. 18 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi, że stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania. Rejestr wyborców stanowi zbiór danych osobowych z ewidencji ludności, o których mowa w § 7. W zbiorze tym uwzględnia się również dane wyborców, o których mowa w § 9 i art. 19 § 2 i 3 (art. 18 § 2). Zgodnie z art. 18 § 3, można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców. Rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania oraz prawo wybieralności (art. 18 § 5). W niniejszej sprawie Rada Miasta stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego J. P.. Rada oparła swoje rozstrzygnięcie na piśmie mieszkańców R. P. , z którego wynikało, że radny od 2 lat stale zamieszkuje w domu jednorodzinnym w miejscowości B. w gminie wiejskiej R. P. . W ocenie Rady, prawo wybierania i wybieralności uzależnione jest od miejsca zamieszkania a nie od miejsca zameldowania na pobyt stały. J. P. nie przebywa i nie przebywał w dniu wyborów w mieście R. P. z zamiarem stałego pobytu, jest tam jedynie zameldowany. Z uzasadnienia uchwały wynika, że Rada swoje rozstrzygnięcie oparła na oświadczeniu mieszkańców R. P. z dnia [...] grudnia 2014 r. w piśmie tym mieszkańcy wnieśli o wygaszenie mandatu radnego J. P., uzasadniając swoje stanowisko tym, że radny nie zamieszkuje stale w R. P. przy ul. [...] i w związku z tym nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego. Z akt sprawy wynika, że skarżący w piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. oświadczył, że jego miejscem zamieszkania jest lokal mieszkalny przy ulicy [...] [...] w R. P. . Skarżący jest również zameldowany w wyżej wymienionym lokalu, ponosi koszty utrzymania tego lokalu, na dowód czego dołączył wyciągi bankowe opłat. Skarżący załączył również oświadczenia mieszkańców ulicy [...], że przebywa pod wyżej wymienionym adresem w R. P. . Z akt sprawy wynika, że rada miasta dysponowała powyższym oświadczeniem radnego i oświadczeniami mieszkańców ulicy [...] [...] na sesji w dniu [...] grudnia 2014 r., jednak nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Analiza powyższych pism prowadzi do wniosku, że nie było w niniejszej sprawie przesądzającego dowodu, bezspornie potwierdzającego stałe miejsce zamieszkania J. P.. Aby stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego musi istnieć pewność, że radny nie posiada lub nie posiadał w dniu wyborów biernego prawa wyborczego. W niniejszej sprawie takiej pewności nie było, ponieważ nie było pewności co do zmiany miejsca zamieszkania przez J. P.. Podkreślić w tym miejscu należy, że w świetle art. 18 § 5 Kodeksu wyborczego, rejestr wyborców potwierdza prawo wybieralności. J. P. ujęty jest w stałym rejestrze wyborców miasta R. P. . Z akt sprawy wynika, że prawo wybieralności J. P. potwierdził Sąd Rejonowy w R. P. I Wydział Cywilny w postanowieniu z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I Ns 670/14, oddalającym skargę M. M. T. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] o odmowie wykreślenia J. P. ze stałego rejestru wyborców miasta R. P. . Postanowienie jest prawomocne. Rada miasta powinna była uwzględnić wyżej wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w B. P. oraz dane ujęte w rejestrze wyborców miasta R. P. i ustosunkować się do tych dokumentów w uzasadnieniu uchwały. Tymczasem, jak podkreślono wyżej, Rada stwierdziła wygaśnięcie mandatu skarżącego tylko i wyłącznie w oparciu o opisane wyżej oświadczenie grupy mieszkańców z dnia [...] grudnia 2014 r. Oświadczenie to nie dawało podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Nie był to bowiem jedyny dowód w sprawie miejsca zamieszkania radnego J. P.. W chwili podejmowania przez Radę zaskarżonej uchwały istniało oświadczenie innej grupy mieszkańców, potwierdzające zamieszkanie skarżącego przy ul. [...] w R. P. , a ponadto prawo wybieralności skarżącego zostało potwierdzone postanowieniem sądu powszechnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).