II FZ 997/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 436/15 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 12 lutego 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 436/15) postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 12 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona wskazała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na dochody gospodarstwa domowego składają się dochody skarżącej z tytułu działalności gospodarczej w kwocie ok. 900 zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe PIT-36 za 2013 r. Z zeznania tego wynikało, że osiągnęła z działalności gospodarczej przychody w kwocie 785.478,11 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 599.190,86 zł, co dało dochód w kwocie 186.287,25 zł. W roku 2014 (zeznanie podatkowe PIT-36) skarżąca osiągnęła z działalności gospodarczej przychody w kwocie 752.682,43 zł, koszty wyniosły 730.460,21 zł, co dało dochód w kwocie 22.222,22 zł. Z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7 wynikało, że podstawa opodatkowania w listopadzie 2014 r. wyniosła – 49.856 zł, w grudniu 2014 r. – 57.803 zł, w styczniu 2015 r. – 48.757 zł, w lutym – 43.403 zł, w marcu – 89.640 zł i w kwietniu – 92.318 zł. Skarżąca przekazała także wyciągi z rachunku bankowego w ING Banku Śląskim, który na dzień 25 czerwca 2015 r. wykazywał saldo dostępne: -149.790,99 zł. Suma uznań w poszczególnych miesiącach na rachunku wyniosła odpowiednio: w czerwcu 2015 r. – 199,26 zł, w maju – 4.409,42 zł, w kwietniu – 306,27, w marcu – 5.270,30, w lutym – 5.315,81, w styczniu – 88,56 zł. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie do przekazania informacji o wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania i wyjaśnienia źródeł ich uzyskiwania oraz informacji, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z G. Z. i D. Z.. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji, po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała, że nie jest obecnie zdolna wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych w pełnym zakresie. Przeciwnie, w ocenie Sądu, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że skarżąca taką zdolność posiada. Sąd dokonał analizy złożonych przez stronę dokumentów i uznał, że wynika z nich, że skarżąca prowadzi w dalszym ciągu działalność, która przynosiła i przynosi obecnie dochody. W roku 2013 - 186.287,25 zł, natomiast w roku 2014 - 22.222,22 zł. Istotne jest to w szczególności z punktu widzenia wysokości wpisu w niniejszej sprawie, który wynosi 100 zł. Wojewódzki Sąd uznał, że z analizy przedłożonych wyciągów z kont bankowych skarżącej wynika sprzeczność z danymi dotyczącymi wartości podstawy opodatkowania w podatku VAT. Z jednej bowiem strony wynika, że suma uznań w poszczególnych miesiącach na rachunku bankowym skarżącej - zarejestrowanym jako rachunek firmowy - wyniosła odpowiednio: w czerwcu 2015 r. – 199,26 zł, w maju – 4.409,42 zł, w kwietniu – 306,27, w marcu – 5.270,30, w lutym – 5.315,81, w styczniu – 88,56 zł. z drugiej jednak strony dane z zeznań podatkowych VAT-7 wskazują, iż obroty firmy skarżącej są istotnie wyższe. Z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7 wynikało bowiem, że podstawa opodatkowania w listopadzie 2014 r. wyniosła – 49.856 zł, w grudniu 2014 r. – 57.803 zł, w styczniu 2015 r. – 48.757 zł, w lutym – 43.403 zł, w marcu – 89.640 zł i w kwietniu – 92.318 zł. Z powyższego wnikać może, że skarżąca posiada jeszcze inny rachunek bankowy, którego danych nie ujawniła. Podobnie Sąd ocenił informacje o wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania i wyjaśnienia źródeł ich uzyskiwania, których skarżąca także nie podała. Do sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego również nie załączyła żadnych bliższych danych na temat swojej sytuacji majątkowej, w szczególności o wystawionych na nią tytułach wykonawczych, na które się powołuje. Skarżąca nie podała, na jaką konkretnie kwotę opiewają ciążące na niej zobowiązania. Twierdzenia zawarte w sprzeciwie są lakoniczne i ogólnikowe, nie zostały poparte żadną dokumentacją. Skarżąca nie zawarła również żadnych informacji, obrazujących jej – jak wskazała – tragiczną sytuację finansową oraz rodzinną. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, iż oświadczenie skarżącej o stanie majątkowym i rodzinnym jest wybiórcze i niepełne, a pominięcie tak istotnych dla oceny jej kondycji finansowej okoliczności sprawia, że całość jej twierdzeń została przez Sąd uznana za nie w pełni niewiarygodną. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanek wynikających z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie zaskarżając je w całości i zarzucając mu obrazę przepisów art. 246 § 1 p.p.s.a. W jego uzasadnieniu wskazała, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy precyzyjnie i wyczerpująco wykazała, iż nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wyjaśniła, iż to że jest współwłaścicielką i właścicielką kilku nieruchomości, nie oznacza, że czerpie ona pożytki. Dodała, że jako współwłaścicielka nieruchomości jedynie w części korzysta z dotacji unijnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na udzielenie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, że postępowanie skarżącej uniemożliwiło wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej bowiem wskazała ona wybiórczo informacje o stanie rodzinnym i majątkowym. W rozpoznawanej sprawie brak jest wszystkich dokumentów źródłowych o jakie była wzywana, a złożone przez stronę niespójne oświadczenia i dokumenty, tylko pogłębiły trudności w ocenie jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Również podniesione przez stronę w zażaleniu argumenty zamiast rozwiać wątpliwości jeszcze bardziej je pogłębiły bowiem strona wskazała w nim, że jest właścicielką i współwłaścicielką nieruchomości, na które otrzymuje dotacje unijne – tymczasem w oświadczeniu o stanie majątkowym (PPF) złożonym w dniu 1 czerwca 2015 r. – nie wskazała, że posiada jakiekolwiek nieruchomości – ani jako właścicielka ani jako współwłaścicielka. W związku z tym nie wykazała w jakiej wysokości otrzymuje dopłaty z Unii Europejskiej. Nie wykazała również innego, oprócz rachunku w ING Bank Śląski o nr ..., który niewątpliwe posiada. Nie przedstawiła jakie konkretnie posiada zadłużenie. W konsekwencji zasadnie Sąd Wojewódzki uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest obecnie zdolna wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych w pełnym zakresie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.