II GZ 806/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt III SA/GI 1091/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier a automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt III SA/GI 1091/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez P.C. (dalej: skarżący) decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z uzasadnieniem. Wnioskodawca powołując się na postanowienie z dnia 20 lipca 2015 r. którym zawieszono postępowanie sądowe z uwagi na przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o grach hazardowych uznał, że w związku z powyższymi wątpliwościami konstytucyjnymi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, wskutek wyegzekwowania nałożonej kary, pozostaje realne i dalece prawdopodobne. Skarżący podniósł również, że pozyskanie 12.000 zł celem zapłaty nałożonej kary pieniężnej jest dla niego praktycznie niemożliwe, albowiem nie prowadzi już działalności gospodarczej, jako że ta została zamknięta w marcu 2013 r. Podkreślił również, że o ile w przypadku potwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów oraz uwzględnienia skargi przez WSA skarżący będzie w stanie odzyskać wyegzekwowane kwoty o tyle skutki dotyczące jego aktualnej sytuacji majątkowej będą niemożliwe do odwrócenia. W związku z powyższym zdaniem skarżącego brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sad Administracyjny w G. wstrzymując wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji zaznaczył, że Firma E. P.C. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców 4 marca 2013 r. (vide: wydruk z CEIDG), co potwierdza podnoszoną we wniosku argumentację, stąd uiszczenie nałożonej kary pieniężnej stanowi dla skarżącego, który nie prowadzi już działalności gospodarczej, znaczną dolegliwość finansową, gdyż jak sam wskazał nie jest w posiadaniu tak znacznej kwoty, a jej pozyskanie jest praktycznie niemożliwe. W związku z powyższym zdaniem Sądu I instancji brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, albowiem postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. Sąd zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na przedstawione w innej sprawie o sygn. III SA/Gl 1979/11 Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r., nr 111, poz. 765 ze zm.) są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej". Dyrektor Izby Celnej w K. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Organ w uzasadnieniu wskazał, że Sąd I instancji rozpatrując wniosek strony nie zbadał w sposób wystarczający sytuacji majątkowej skarżącego bowiem w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów poświadczających stan rodzinny i majątkowy strony. Ponadto brak jest również dokumentów dotyczących dochodów strony i płaconych podatków czy zaświadczenia o statusie bezrobotnego. Nie wiadomo też , jakim majątkiem skarżący dysponuje (np. papiery wartościowe, obligacje, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach, nieruchomości) i czy nie posiada z tego tytułu dodatkowych źródeł dochodów. Ponadto Organ zaznaczył, że strona wskazując na fakt wyrejestrowania działalności gospodarczej prowadzonej jako osoba fizyczna, nie wskazuje swojej obecnej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, więc to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać, że zastosowanie ochrony tymczasowej jest zasadne. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący przedstawił okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, ż powodem takiej oceny były: brak prowadzenia przez skarżącego działalności, która została wykreślona z rejestru przedsiębiorców dnia 4 marca 2013 r. oraz zawieszenie postępowania przez Sąd I instancji ze względu na zadanie pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Jednocześnie nie powołał się na żadne dokumenty, które uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena nie jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie decyzji (czyli zapłata kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną kondycję finansową, co zasadnie podniósł organ w uzasadnieniu zażalenia. Uniemożliwiło to ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Ponadto należy podkreślić, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji, że wykreślenie działalności gospodarczej skarżącego przesądza o spowodowaniu znacznej dolegliwości finansowej jest bezzasadna, bowiem jak słusznie wskazał Organ w zażaleniu nie wiadomo jaka jest obecna sytuacja materialna skarżącego. NSA zauważa również, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej kwestii wpadkowej okoliczność zawisłości przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zainicjowanej pytaniem prawnym WSA w G, jak również zawieszenie postępowania głównego w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. z uwagi na wspomniane pytanie prawne. Okoliczności stanowiące podstawę wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w żadnym zakresie nie odnoszą się do przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.