II GZ 1307/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-13

Skład orzekający: Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny, jeśli uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, jeśli strona nie uchybiła terminowi, o którego przywrócenie wnosi, lub gdy uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreśla terminów dla wniosku o przyznanie prawa pomocy, który może być składany wielokrotnie w trakcie postępowania, a jego niedopuszczalność nie zamyka możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi i przyznanie prawa pomocy. Sąd odrzucił zażalenie z powodu braku usunięcia braków formalnych, a wniosek o prawo pomocy pozostawił bez rozpoznania. Po kolejnych zażaleniach i wnioskach, Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając go za niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 4200/14 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) odrzucił skargę wniesioną przez B. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2015 r. złożyła zażalenie, w którym wniosła m.in. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4200/14 odrzucił zażalenie skarżącej, ponieważ skarżąca nie usunęła braków formalnych zażalenia w terminie. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania ponieważ skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r. na postanowienie Sądu z dnia 29 grudnia 2015 r. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie z dnia [...] maja 2016 r. w którym zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie zażalenia oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy zawartymi w obu ww. zażaleniach pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. WSA w Warszawie wezwał skarżącą Spółkę do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie po uprzednim dwukrotnym awizowaniu, z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2016 r. Starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie z 19 lipca 2016 r. w którym zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) postanowieniem z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 4200/14 odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że niedopuszczalne jest przywrócenie terminu w sytuacji, gdy terminowi, o przywrócenie którego wnosi strona, nie uchybiono. Sąd uznał, że skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim można wystąpić z takim wnioskiem. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że skarżąca ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 88 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację i ocenę stanu faktycznego poprzez stwierdzenie Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został wniesiony jako niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, jednocześnie dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny bowiem uchybienie temu terminowi nie powoduje dla skarżącej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Strona nie traci bowiem możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten może być bowiem składany w sprawie wielokrotnie, a uchybienia zaistniałe w tym przedmiocie nie prowadzą w żadnym razie do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie wpływa zatem negatywnie na sytuację skarżącej, bowiem na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ma ona możliwość ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy i uzyskać merytoryczną ocenę w tym zakresie. Wobec powyższego, skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, to prawidłowo przez Sąd I instancji został odrzucony. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło