I OW 133/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej pisma A. Z. z dnia 1 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Bk 41/14 z wniosku A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 659/14 ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: odmówić wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma A. Z. z dnia 1 czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 41/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 659/14 ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 836/15 oddalił zażalenie na ww. postanowienie Sądu I instancji. Tym samym postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 41/14 jest prawomocne. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. A. Z. wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w sprawie o sygn. akt II SO/Bk 41/14. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pismo skarżącego, w którym ww. wnosi o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie jest wnioskiem o wyłączenie sędziów, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skróci, jako: "P.p.s.a.". Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 41/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanej sędzi Sądu Okręgowego Doroty Radaszkiewicz od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 659/14. Postępowanie w sprawie o sygn. akt II SO/Bk 41/14 jest zatem zakończone. Tymczasem wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) wnosi się w toku postępowania, ma on bowiem zagwarantować stronie rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd. Żądanie zawarte w piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. nie zmierza zatem do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, tj. w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Postępowanie wnioskodawcy nie stanowi korzystania z przysługujących stronie uprawnień procesowych, ale jest działaniem obliczonym na podważenie autorytetu sądu jako takiego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo z 1 czerwca 2015 r. nie jest wnioskiem o wyłączenie sędziów, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., a więc nie wymaga rozpoznania. Oznacza to, że z uwagi na brak wniosku o wyłączenie sędziego (sędziów), nie ma podstaw do wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania takiego żądania, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.