I FSK 2040/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1027/14 odrzucającego skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Uzasadniając przyczyny odrzucenia skargi Sąd I instancji wskazał m.in., że strona została wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł, zgodnie z wezwaniem z dnia 2 grudnia 2014 r. Wpis ten należało uiścić w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Mimo prawidłowo doręczonego wezwania i upływu wyznaczonego terminu (5 stycznia 2015 r.) skarżąca nie uiściła wpisu w należnej kwocie. W złożonej skardze kasacyjnej strona skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, "[...] tj. art. 174 oraz art. 185 & 1 pkt. 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że doszło do nieprawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. Strona wskazała na nieprawidłowości przy awizowaniu przesyłki i w celu wyjaśnienia stanu sprawy w tym zakresie zwróciła się o przeprowadzenie szeregu dowodów (m.in. przesłuchania osoby doręczającej przesyłkę oraz strony skarżącej). W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze treść podniesionych przez stronę zarzutów należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono kwestionowane w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym są także podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie (art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a./). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego z dokładnym oznaczeniem jednostek redakcyjnych – artykułu, ustępu, paragrafu czy punktu, które miały być naruszone zaskarżonym orzeczeniem. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej musi zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, w czym strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się złamania przez Sąd I instancji każdej wytykanej mu normy prawnej. Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. W myśl tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie zostały wymienione w § 2 art. 183 P.p.s.a. Oznacza to, że kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia sądowego, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. Sąd kasacyjny może więc uwzględnić tylko te przepisy, których złamanie wyraźnie w skardze kasacyjnej zarzucono. Nie jest on natomiast uprawniony do wyręczania strony skarżącej oraz formułowania za nią, konkretyzowania, czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych. Tym samym NSA z własnej inicjatywy nie może rozpatrywać innych wad lub w innym zakresie niż naruszenia określone w skardze kasacyjnej. Z uwagi na omówione wymogi dotyczące sporządzenia skargi kasacyjnej ustawodawca zdecydował się na ustanowienie tzw. przymusu radcowsko-adwokackiego, czyli wprowadzenie obowiązku sporządzenia omawianego środka zaskarżenia przez profesjonalnych pełnomocników. Ich doświadczenie i umiejętności miały z założenia chronić stronę nieposiadajacą wiedzy prawniczej przed negatywnymi konsekwencjami niewłaściwie skonstruowanej skargi kasacyjnej. Tymczasem wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna w sposób oczywisty odbiega od opisanych wyżej wymogów. Wymaga bowiem podkreślenia, że autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów postępowania, powołując się w tym zakresie na naruszenie: art. 174 i art. 185 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Jak słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik organu w sporządzonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, tak sformułowane podstawy kasacyjne nie mogły jednak prowadzić do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Art. 174 P.p.s.a. określa bowiem, na jakich podstawach można oprzeć skargę kasacyjną, w związku z czym nie może służyć stronie jako przepis bezpośrednio służący do podważania zaskarżonego orzeczenia. Z kolei art. 185 P.p.s.a. nie posiada jednostki redakcyjnej wskazanej przez autora skargi kasacyjnej, tj. § 1 pkt 5. W podstawach kasacyjnych nie wskazano zatem jakiegokolwiek przepisu, który mógłby zostać naruszony przez Sąd I instancji. Niewłaściwy sposób zredagowania skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.