I SAB/Wa 258/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi I. C.-C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G.-G.s, E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S. M., Z. S., A. S., A. S. i C. S.-K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy al. [...], ozn. hip. [...] "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących I. C.-C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G.-G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S. M., Z. S., A. S., A. S. i C. S.-K. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. I. C.-C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. vel A. M., A. M., M. Ma., I. G.-G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. (P.) S., J. M. S., J. S. M., Z. S., A. S., C. S.-K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. uregulowaną niegdyś w księdze wieczystej hip. [...]. Wskazali, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia, który to termin upłynął [...] r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia [...] r. poinformował skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu i o przewidywanej dacie zakończenia postępowania wskazanej na dzień [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. uregulowaną niegdyś w księdze wieczystej hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd dokonując oceny charakteru bezczynności uwzględnił, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. postępowanie sprawie było zawieszone wobec toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] r. o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] r. Jednakże z akt administracyjnych sprawy wynika, że po wydaniu przez organ postanowienia nr [...] z dnia [...] r. organ w zasadzie nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Z akt sprawy wynika, że dopiero w dniu [...] r., a zatem po wypłynięciu skargi w niniejszej sprawie, Prezydent W. zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy M. Urzędu W. o nadesłanie informacji z ewidencji gruntów i map z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej, do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy M. Urzędu W. o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania W. wraz z odpowiednim opisem dotyczącym nieruchomości objętej wnioskiem oraz o wydanie dokumentów z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy [...] dotyczących ww. gruntu. Powyższe oznacza, że przez prawie 2 lata od daty podjęcia zawieszonego postępowania organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w tym okresie Prezydent również nie wypełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a., albowiem pierwsze i jedyne pismo jakie wystosował w oparciu o ten przepis datowane jest również na dzień [...] r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.