II SA/Gd 357/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-07-22
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca znaczące oszczędności i osiągająca wysokie dochody może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie znacznych oszczędności (np. blisko 60 tys. zł) oraz osiąganie wysokich dochodów przez rodzinę (łącznie ok. 8500 zł netto miesięcznie) przemawia przeciwko uznaniu takiej osoby za spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, zwłaszcza gdy oszczędności nie są przeznaczane na bieżące, niezbędne wydatki.Stan faktyczny
Skarżący J. G., wnoszący skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że wpis w wysokości 500 zł stanowi dla niego wysoki wydatek. Przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na posiadanie oszczędności w kwocie 59700 zł, dwóch mieszkań i dwóch działek, a także dochody rodziny wynoszące łącznie ok. 8500 zł netto miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. G., skarżący w niniejszej sprawie decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że wpis w wysokości 500 zł to wysoki i nieprzewidziany wydatek w budżecie domowym.
Skarżący wskazał w złożonym formularzu, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwojgiem dzieci. Posiada dwa mieszkania w G. o pow. 89 m2 i 46 m2 oraz dwie działki. Oświadczył wnioskodawca, że rodzina posiada oszczędności na kwotę 59700 zł. Wnioskodawca osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości 5500 zł netto miesięcznie, a jego małżonka z tytułu umowy o pracy i innych umów ok. 3000 zł netto.
Referendarz zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków.
Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Mając jednak na względzie, że skarżący wskazał, iż posiada zgromadzone oszczędności na kwotę niemal 60 tys. zł, referendarz stwierdził, że przemawia to przeciwko uznaniu skarżącego za osobę spełniającą przesłankę przyznania prawa pomocy w części. Ponadto osiągane przez rodzinę dochody także nie należą do niskich.
W sytuacji skarżącego nie ma okoliczności, które powodowałyby potrzebę nagłego przeznaczenia jego oszczędności na konsumujące je całkowicie, niezbędne życiowo wydatki. Jak bowiem podnosi skarżący są to środki, które traktuje jako oszczędności.
W ocenie referendarza posiadane przez skarżącego oszczędności, pozwalają mu na poniesienie częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku jego koniecznego utrzymania i jego rodziny. W tym na uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w niniejszej sprawie.
W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jej odmówiono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło