II GW 18/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 14 kwietnia 2015r., nr . o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Burmistrzem Łasku w zakresie rozpoznania wniosku W. Sz.. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. Armii Ludowej w Łasku postanawia wskazać Burmistrza Łasku jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 9 marca 2015 r. W.Sz., działając z upoważnienia inwestora O. . S.A., wystąpił do Burmistrza Łasku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. Armii Ludowej w Łasku w celu umieszczenia w nim kanalizacji teletechnicznej. Uznając się za organ niewłaściwy do załatwienia sprawy Burmistrz Łasku przekazał wniosek do załatwienia Generalnemu Dyrektorowi Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi. Według Burmistrza Łasku ulica Armii Ludowej w Łasku jest odcinkiem drogi krajowej Nr 14, wymienionej w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych (Dz. U. Nr 59, poz. 371) - załącznik nr 5. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, dalej "wnioskodawca, działając na podstawie art. 22 § 2 k.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, poprzez wskazanie Burmistrza Łasku za organ właściwy dla załatwienia omawianej sprawy. Według wnioskodawcy decyzją Nr . z dnia 6 sierpnia 2014 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił inwestorowi Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad m. in. pozwolenie na użytkowanie drogi ekspresowej S-8 odcinek 6 na odcinku od km 174+200 do km 182+000,00. Przedmiotowy odcinek drogi ekspresowej został oddany do ruchu w dniu 8 sierpnia 2014 r. Od tego momentu dotychczasowy odcinek drogi krajowej Nr 14, obejmujący przebieg ul. Armii Ludowej w Łasku, na której pasie drogowym ma być zlokalizowana wspomniana kanalizacja teletechniczna, został pozbawiony swej kategorii i jest zaliczony do kategorii dróg gminnych, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460). W myśl tego przepisu odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Przepis ten, wprowadzając regulację szczególną (lex specialis), nie uzależnił daty zmiany kategorii drogi od spełnienia dodatkowych wymogów formalnych, jak np. oficjalne przejęcie danego odcinka drogi przez nowego zarządcę drogi, czy też wydania rozporządzenia w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych, obejmującego przedmiotową zmianę. Burmistrz Łasku wniósł o wskazanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organu właściwego dla załatwienia sprawy. Według Burmistrza Łasku ul. Armii Ludowej w Łasku nadal jest drogą krajową, gdyż dotychczas nie zostały zmienione przepisy dotyczące kategorii tej drogi. Wskazany przez wnioskodawcę przepis art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych nie ma w sprawie zastosowania, gdyż nowy odcinek drogi ekspresowej S-8 znajduje się w innym miejscu. Natomiast powołany przepis odnosi się do sytuacji, kiedy mamy do czynienia z istniejącą drogą i na pewnym jej odcinku dotychczasowy jej przebieg zostaje zastąpiony nowym odcinkiem. Znajduje to potwierdzenie w wykładni systemowej ustawy o drogach publicznych. Stosownie do art. 7 ust. 1 tejże ustawy drogami gminnymi są drogi, które mają charakter lokalny i służą miejscowym potrzebom, a także nie obsługujące połączeń między miastami mającymi znaczenie dla województwa w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 1 ustawy, ani połączeń pomiędzy siedzibami powiatów i gmin (art. 6a ust. 1 cyt. ustawy). W niniejszej sprawie omawiana droga w dalszym ciągu obsługuje ruch ponadlokalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stanowisko Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, według którego właściwym organem do załatwienia sprawy jest Burmistrz Łasku, znajduje uzasadnienie w powołanym przepisie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten, jak trafnie wywodzi wnioskodawca, nie uzależnił daty zmiany kategorii drogi od spełnienia dodatkowych wymogów formalnych, jak np. oficjalne przejęcie danego odcinka drogi przez nowego zarządcę drogi, czy też wydania rozporządzenia w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych, obejmującego przedmiotową zmianę. Uzasadnieniem dla takiej regulacji, co wynika z uzasadnienia rządowego projektu dotyczącego nadania przepisowi art. 10 ust. 5 omawianej ustawy aktualnego brzmienia, było zapobieganie sytuacjom, aby zarządca drogi, który wybudował nowe odcinki dróg czy obwodnice, nie był zmuszony zarządzać dwoma równolegle przebiegającymi odcinkami dróg. Nie sposób podzielić argumentacji Burmistrza Łasku, w myśl której przepis art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych nie ma zastosowania, gdy nowy odcinek drogi znajduje się w innym miejscu, niż dotychczasowa droga krajowa. Rozumowanie to jest nieracjonalne. Przecież, co jest oczywiste, przy nowych odcinkach dróg, a zwłaszcza obwodnicach miast, nowa droga, co odnosi się także do drogi ekspresowej S-8, przebiega w innym miejscu, aby nie tamować ruchu ulicznego w danym mieście. Toteż dotychczasowa ulica Armii Ludowej straciła kategorię drogi krajowej, stając się drogą gminną, dla której zarządcą jest Burmistrz (art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych). W sprawie nie ma też istotnego znaczenia podnoszona przez Burmistrza Łasku okoliczność, że ulica Armii Ludowej, obok zaspokajania potrzeb lokalnych, służy również potrzebom ruchu ponadlokalnego. Przepis art. 10 ust. 5 powołanej ustawy nie uzależnia bowiem drogi gminnej do zaspokajania wyłącznie potrzeb społeczności lokalnej. Odpowiednio odnosi się to również, przynajmniej w pewnej mierze, do drogi ekspresowej S-8, z której niewątpliwie korzystają także mieszkańcy miasta Łask. Z powyższych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.