II GW 16/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach z dnia 2 kwietnia 2015r., nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach a Starostą Powiatu Radomszczańskiego w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej dla B. S., Ł. T. i S. T. za wydobywanie kopalin ze złóż bez wymaganej koncesji postanawia wskazać Starostę Powiatu Radomszczańskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach (dalej zwany również "Dyrektor OUG") wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Starostą Powiatu Radomszczańskiego poprzez wskazanie Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy administracyjnej, dotyczącej ustalenia dla B. S., Ł. T. i S. T. podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin ze złóż bez wymaganej koncesji na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...] (gmina [...], powiat radomszczański, województwo łódzkie). W uzasadnieniu wniosku Dyrektor OUG wskazał, że zawiadomieniem z dnia 18 marca 2015 r. Starosta Powiatu Radomszczańskiego - działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") - uznał, że nie jest właściwy we wskazanej wyżej sprawie, prowadzonej po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...]) decyzji tego Starosty z dnia [...] listopada 2014 r. (nr [...]) ustalającej B. S., Ł. T. i S. T. podwyższoną opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopalin ze złóż bez wymaganej koncesji. Starosta brak swojej kompetencji do prowadzenia sprawy powiązał z wejściem w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1133; zwanej dalej: "ustawa zmieniająca"), w której brak jest przepisów przejściowych dla prowadzenia postępowań wszczętych, a niezakończonych, a zatem organem właściwym w sprawie jest obecnie Dyrektor OUG. Zdaniem Dyrektora OUG, stanowisko Starosty jest nietrafne. Z art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika bowiem, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 613 ze. zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze to starosta prowadzi postępowania w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za prowadzenie działalności wykonywanej bez wymaganej koncesji w sprawach wymienionych w art. 140 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Starosta Powiatu Radomszczańskiego wniósł o wskazanie Dyrektora OUG jako organu właściwego do załatwienia wskazanej na wstępie sprawy. Starosta stwierdził, że w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej stał się organem niewłaściwym do prowadzenia przedmiotowego postępowania. Podniósł, że art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej nie stanowi normy kolizyjnej w wypadku pozbawienia dotychczasowego organu możliwości rozstrzygania przedmiotowych kwestii (ma zastosowanie do prowadzenia postępowań, ale bez zmiany właściwości miejscowej czy rzeczowej organu), jak również nie wskazuje na art. 140 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który mówi o właściwości organu do ustalenia opłaty podwyższonej. Starosta dodał, że organy administracji mają obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, a więc przed wszczęciem postępowania i przestrzegania jej w każdym stadium postępowania, bowiem zmiana przepisów prawnych może prowadzić do pozbawienia organu zdolności do przeprowadzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Spór kompetencyjny w sprawie niniejszej powstał na tle postanowień art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej, który stanowi, że "Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się dotychczasowe przepisy". Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie stosuje się przepisów prawa geologicznego i górniczego w nowym brzmieniu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że w tych sprawach należy stosować częściowo przepisy w poprzednim, a częściowo przepisy w nowym brzmieniu. W nowym np. w odniesieniu do właściwości organów, a w poprzednim w pozostałym zakresie. Należy przyjąć, że gdyby wolą ustawodawcy było, aby jednak w tego rodzaju sprawach miał zastosowanie art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze w nowym brzmieniu, to dałby temu wyraz wprost stanowiąc o zachodzeniu takiego wyjątku. W takim przypadku musiałby też ustanowić tryb przekazywania spraw organom właściwym lub choćby stwierdzić, że organy dotychczas właściwe zachowują swoją właściwość do zakończenia sprawy w danej instancji. Ponadto na str. 73 uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr VII.2352) autor tekstu tej ustawy wprost stwierdza co do projektowanego (i nie zmienionego w procesie legislacyjnym) art. 18: "Do postępowań wszczętych w zakresie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznych oraz dokumentacji geologiczno-inżynierskich, a także projektów robót geologicznych, na podstawie których zostały one wykonane, oraz ustalania opłaty podwyższonej stosuje się przepisy dotyczące organów określonych jako właściwe na podstawie dotychczasowych przepisów". Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Starosty Powiatu Radomszczańskiego co do częściowego – odnośnie do właściwości – stosowania przepisów w nowym brzmieniu, a w pozostałej części przepisów dotychczasowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając spór kompetencyjny jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie, wskazał - stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a. - że Starosta Powiatu Radomszczańskiego jest nadal organem właściwym do rozpoznania tej sprawy.