II SA/Wa 451/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-23
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza istnienia takich warunków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy (akty osobowe, dokumentacja archiwalna) nie potwierdzał istnienia takich warunków. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, a nie woli, i może być wydane jedynie na podstawie posiadanych dokumentów, a nie na podstawie ustaleń faktycznych w drodze postępowania dowodowego.Stan faktyczny
K.O. zwrócił się o wydanie zaświadczenia o pełnieniu służby w Straży Granicznej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organy administracji odmówiły wydania takiego zaświadczenia, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza istnienia takich warunków. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, argumentując, że charakter pełnionej służby odpowiadał wymogom rozporządzenia, a organy błędnie oceniły dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube (sprawozdawca) Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. K.O. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w R. z prośbą o wydanie zaświadczenia o okresach pełnienia służby w Straży Granicznej od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] czerwca 1999 r. oraz od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszom Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.). Jednocześnie wniósł o przesłanie jednego egzemplarza zaświadczenia do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW w W.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w R. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267); zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.); zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił K.O. wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby we wnioskowanym okresie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Po rozpoznaniu zażalenia, Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), emeryturę podwyższa się o 0,5 % za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Zwrot "szczególnie zagrażających życiu" należy rozumieć jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że
w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Wykonywanie zatem codziennych czynności wynikających z zajmowanego stanowiska oraz zakresu obowiązków nie będzie mogło zostać uznane za uprawnienie do podwyższenia emerytury o 0,5 %, bowiem przyszły funkcjonariusz, godząc się na podjęcie służby formacji uzbrojonej, powinien liczyć się z ryzykiem zagrożenia życia i zdrowia wynikającym z toku służby i jej specyficznego charakteru.
Organ odwoławczy podał, że samo wykonywanie przez stronę czynności dochodzeniowo-śledczych, czego organ I instancji nie kwestionował, wynikające
z zajmowanego stanowiska oraz zakresów obowiązków nie stanowi podstawy do stwierdzenia, iż służba ta pełniona była w warunkach szczególnie zagrażających życiu
i zdrowiu. Za takie można by uznać zaistnienie zagrożenia wyjątkowego, innego niż wynikające z normalnego stażu służby. Bez znaczenia zatem pozostaje ile razy strona podejmowała w tym okresie powyższe czynności lecz, czy czynności te wykonywane były w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Zdaniem Komendanta Głównego Straży Granicznej organ I instancji
w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dokonując sprawdzeń zarówno w teczce akt osobowych zwolnionego funkcjonariusza, jak również we wszelkich materiałach będących w dyspozycji Archiwum Straży Granicznej w S. Organ stwierdził, że z powyższych dokumentów nie wynika, aby K.O. we wnioskowanym okresie wykonywał czynności, w których istniało szczególne zagrożenie życia i zdrowia.
Skoro zatem zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane dane to z uwagi na ich brak jego wydanie było niemożliwe,
w oparciu o kryterium zawarte w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której K.O. zakwestionował rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2015 r., uznając je za krzywdzące i wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego,
2. wydanie zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, ze względu na podejmowanie co najmniej 6 razy w roku czynności dochodzeniowo-śledczych w czasie pełnienia służby w Straży Granicznej od dnia
[...] stycznia 1996 r. do dnia [...] czerwca 1999 r. oraz od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r.,
3. wydanie i przesłanie jednego egzemplarza zaświadczenia stronie oraz Zakładowi Emerytalno – Rentowemu MSW w W.,
4. zwrócenie się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o przesłanie przepisów regulujących prowadzenie przez Straż Graniczną dokumentacji o nazwie "meldunek sytuacyjny (operacyjny) oraz "rozkaz dzienny",
5. zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony, a także art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz dokonanie pobieżnej i wybiórczej oceny dowodów,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu braku podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Skarżący wskazał, że charakter pełnionej służby w powyższych okresach odpowiada § 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.,
a o spełnieniu tych przesłanek decyduje istnienie określonej liczby zdarzeń (czynności dochodzeniowo-śledczych), w określonym czasie, w którym istniało bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia.
W ocenie wnoszącego skargę organy błędnie oparły się na aktach osobowych, które z natury rzeczy nie mogą potwierdzać podejmowania określonych czynności podczas służby oraz na ewidencjach i rejestrach, które nie zawierają dokumentów uzasadniających wykonywanie służby w warunkach stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia. Ponadto Kierownik Archiwum Straży Granicznej w S. nie wykonał w sposób rzetelny kwerendy w: meldunkach sytuacyjnych (operacyjnych), rozkazach dziennych [...] Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w C. z okresu jego służby od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] grudnia 1998 r., urządzeniach – dokumentach ewidencyjnych – Rejestr Śledztw i Dochodzeń, aktach kontrolnych znajdujących się w zbiorach archiwalnych Straży Granicznej, a także nie uwzględnił terminu dla potrzeb kwerendy i nie przeprowadził analizy
innych dokumentów zgromadzonych w Archiwum Straży Granicznej w S.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 4 maja 2005 r. został przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 uznany za niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący podtrzymał skargę wskazując, że § 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia zawiera pojęcie służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis ten utracił moc w zakresie w jakim nakłada na funkcjonariusza konieczność wykazania okresów służby w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Jego zdaniem podejmowanie przez funkcjonariusza, co najmniej 6 razy w roku czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo – śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego jest pełnieniem służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wniósł o załączenie do akt wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1267/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, czy postanowienia Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z tego względu wnioski procesowe K.O. o wydanie zaświadczenia (...), zawarte w skardze, są bezprzedmiotowe.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w R. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Należy podkreślić, że zaświadczenie, w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Zaświadczenie, potwierdzające wykonywanie przez funkcjonariusza Straży Granicznej służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przewidziane jest w postępowaniu mającym na celu ustalenie emerytury funkcjonariuszowi Straży Granicznej. W art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu
w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2004 r. Nr 239, poz. 2404). Zgodnie z powyższym przepisem środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby
w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało
w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Straży Granicznej w warunkach szczególnie zagrażających życiu
i zdrowiu. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Przepis
art. 218 § 2 k.p.a. daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ - przed wydaniem zaświadczenia - postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak tylko
w koniecznym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ informacje odnoszą się do wnioskodawcy
i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też stanu prawnego. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia. Z tego względu organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów. Niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia dokumentacji potwierdzającej określony stan faktyczny.
W odniesieniu do zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby
w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu zauważyć należy, że przepis
§ 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
18 października 2004 r., stanowiący regulację szczególną, w sposób wyraźny wskazuje, że powinno być wydane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach. Przepis ten zatem w sposób jednoznaczny wyłączył szerszy zakres postępowania wyjaśniającego. Uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia uniemożliwia stosowanie uregulowania art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć jedynie można, że zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie dowodowe w tym zakresie,
z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.
Przyznając funkcjonariuszom, w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 powołanej ustawy delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Powyższe rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 czerwca 2005 r. (§ 7) i ma zastosowanie do okresu służby funkcjonariuszy po jego wejściu w życie.
W rozpoznawanej sprawie K.O. wystąpił o zaliczenie do wysługi emerytalnej okresu pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] czerwca 1999 r. oraz od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. W tym czasie warunki podwyższania emerytury zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, a nie jak błędnie wskazał skarżący we wniosku z dnia [...] października 2014 r., w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Należy podkreślić, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., zgodnie z którym emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz
w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje
w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach,
w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, jest tożsamy względem
§ 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r., w myśl którego emeryturę policyjną podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz
w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje
w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach,
w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
W tym miejscu należy wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 (OTK-A 2014/5/56), który orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w zakresie w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia i zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany wyrok, a zwłaszcza argumentacja w nim zawarta znajduje odniesienie także do regulacji ujętych w § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1995 r. z uwagi na ujętą w tych przepisach przesłankę bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Trybunał Konstytucyjny uznał, że wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury.
Biorąc powyższe pod uwagę należało jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zastosować przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że zgromadzony w teczce akt osobowych, jak również w Archiwum Straży Granicznej w S., materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że skarżący pełnił służbę w latach 1996-1999 oraz 2003-2004 w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Jak wynika z akt sprawy w okresie od dnia [...] listopada 1995 r. do dnia
[...] grudnia 1998 r. K.O. pełnił służbę w Wydziale Dochodzeniowo – Śledczym [...] Oddziału Straży Granicznej na stanowiskach: [...] i [...]. W związku z likwidacją [...] Oddziału Straży Granicznej został przeniesiony do [...] Oddziału Straży Granicznej, w którym pełnił służbę: od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] czerwca 1999 r. na stanowisku [...] Grupy Dochodzeniowo – Śledczej w Z. Wydziału Dochodzeniowo – Śledczego (z uwagi na potrzeby służbowe faktycznie realizował obowiązki w Grupie Dochodzeniowo-Śledczej w N.), od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] lutego 2003 r. na stanowisku [...] Grupy Ewidencji Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w N., od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. na stanowisku [...] Grupy Ewidencji Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w K., a od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. na stanowisku [...] Grupy Dochodzeniowo-Śledczej Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w K.
Ze znajdujących się w aktach personalnych dokumentów, w tym szczegółowych zakresów czynności i opinii służbowych oraz kwerendy dokonanej przez Archiwum Straży Granicznej w S. na podstawie wykazu spraw prowadzonych przez funkcjonariusza, meldunków sytuacyjnych (operacyjnych) i rozkazów dziennych [...] Oddziału Straży Granicznej (pismo Zastępcy Dyrektora Biura Ochrony Informacji Komendy Głównej Straży Granicznej Kierownika Archiwum Straży Granicznej – R.T. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]) nie wynika, aby K.O. w okresach od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] czerwca 1999 r. oraz od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym
w zaskarżonym postanowieniu, że nieistotne jest ile razy skarżący podejmował
w podanym okresie czynności dochodzeniowo-śledcze, tylko czy czynności te wykonywał w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Wykonywane przez K.O. czynności mieściły się w ramach obowiązków wykonywanych przez funkcjonariuszy dochodzeniowo-śledczych, czy operacyjno-rozpoznawczych Straży Granicznej. Fakt ich wykonywania nie stanowi sam w sobie przesłanki uzasadniającej zakwalifikowanie ich jako służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Znajduje to odbicie w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (OTK-A 2014/5/56), w którym wyrażono pogląd, że zwrot "szczególnie zagrażających życiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia.
Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą.
Skoro brak jest udokumentowanych zdarzeń potwierdzających wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), to jedyną możliwą formą załatwienia wniosku K.O. z dnia [...] października 2014 r. było wydanie przez organ I instancji, na podstawie art. 219 k.p.a., postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, a przez organ odwoławczy utrzymanie w mocy tego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się zaś do załączonego przez K.O. przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1267/14 (dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl), należy wskazać, że nie ma on odniesienia do niniejszej sprawy, bowiem został wydany w odmiennym stanie faktycznym. Także wniosek skarżącego o zwrócenie się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o przesłanie przepisów regulujących prowadzenie przez Straż Graniczną dokumentacji o nazwie "meldunek sytuacyjny (operacyjny) oraz "rozkaz dzienny", w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie mają one znaczenia w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o wykonywaniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło