I GZ 108/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "H. (...)" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1525/15 w sprawie ze skargi "H. (...)" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) września 2004 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji celowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu w sprawie ze skargi "H. (...)" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) września 2004 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu części dotacji celowej wraz z odsetkami. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek "H. (...)" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca lub strona) o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 25 lipca 2017 r. skarżąca wniosła sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza. Sprzeciw podpisany został przez R. K. (likwidatora spółki). W związku z dostrzeżonymi brakami formalnymi sprzeciwu, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2017 r. wezwano stronę do podpisania sprzeciwu przez drugiego z likwidatorów spółki, tj. P. R. i odesłanie po podpisaniu do Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Do wezwania załączono kserokopię sprzeciwu. Wezwanie sporządzone w wykonaniu ww. zarządzenia doręczono stronie 21 sierpnia 2017 r. (k. 650 akt sądowych). Pismem z dnia 4 września 2017 r. (nadanym 6 września 2017 r.) spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu z dnia 25 lipca 2017 r. Wskazano, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Wyjaśniono, że R.K. do dnia 31 sierpnia 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Do wniosku załączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 lipca 2017 r. oraz egzemplarz sprzeciwu podpisany przez obu likwidatorów spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że w warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, iż strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu. Zdaniem Sądu I instancji fakty podane we wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Sąd przypomniał, że skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji, która reprezentowana jest łącznie przez dwóch likwidatorów, tj. R. K. oraz P. R.. Sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego podpisany został pierwotnie tylko przez R. K., a zatem obarczony był brakiem formalnym w postaci braku podpisu P. R.. W ocenie Sądu w takiej sytuacji powoływanie się przez stronę na chorobę likwidatora, który sprzeciw podpisał w terminie, jako na okoliczność świadczącą o braku winy spółki w nieuzupełnieniu w terminie braku formalnego sprzeciwu, poprzez podpisanie go przez drugiego z likwidatorów, uznać należało za nieskuteczne. Jako profesjonalny podmiot obrotu gospodarczego, spółka powinna była tak zorganizować pracę osób odpowiedzialnych za jej reprezentację, aby w terminie wskazanym w wezwaniu sądu usunąć stwierdzone braki formalne sprzeciwu. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca dopuściła się zatem zaniedbania, którego nie można zakwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości, skarżąca wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie jej terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Spółka podniosła, że to Sąd Rejestrowy wbrew woli R. K. oraz wbrew woli P. R. nie tylko powołał w/w na funkcje likwidatorów spółki HDP, ale nadto z sobie tylko wiadomych powodów ustanowił prokurę łączną. W tej sytuacji wobec faktu, że P. R. czasowo przebywa za granicą, zdaniem skarżącej, koniczne jest przywrócenie terminu, który został uchybiony bez winy skarżących. Dalej skarżący wskazał, że Sąd wydając zaskarżone postanowienie pominął fakt łącznej reprezentacji, narzuconej przez Sąd rejestrowy. Tym samym Sąd naruszył w sposób rażący przepisy Konstytucji RP, czym pozbawił też skarżącą spółkę prawa do skutecznej obrony swoich praw w postępowaniu sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja procesowa przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest jednak od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 20032 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie uzasadniają zatem przywrócenia uchybionego terminu takie okoliczności, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw bądź nieznajomość prawa. Sąd I instancji badając w sprawie przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, prawidłowo odmówił skarżącej jego przywrócenia. Przedstawione bowiem zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy spółki w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Tym samym uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r., odmawiające skarżącej spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia