I OSK 3091/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-15

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Aleksandra Łaskarzewska, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nadania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (ZRID) rygoru natychmiastowej wykonalności, a następnie jej uostatecznienia się przed wydaniem decyzji ustalającej odszkodowanie, organ jest zobowiązany do wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania na podstawie art. 12 ust. 5a w zw. z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, kluczowe jest jedynie nadanie decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie jej późniejsze uostatecznienie się. Organ jest zobowiązany do wypłaty zaliczki, jeśli rygor został nadany, niezależnie od tego, czy decyzja stała się ostateczna. Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy.
Stan faktyczny
Małżonkowie P. zostali wywłaszczeni na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) z rygorem natychmiastowej wykonalności. Po wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie, GDDKiA odmówiła wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania, argumentując, że decyzja ZRID stała się ostateczna. WSA uznał czynność odmowy za bezskuteczną i nakazał wypłatę zaliczki. GDDKiA wniosła skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów dotyczącą możliwości wypłaty zaliczki po uostatecznieniu się decyzji ZRID.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Falkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 228/15 w sprawie ze skargi M. P. i M.P. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz M. P. i M. P. solidarnie kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 23 lipca 2015r. (sygn. akt II SA/Go 228/15), na skutek skargi M. P. i M. P., stwierdził bezskuteczność czynności Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA ) z [...] października 2014 r w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki i uznał obowiązek GDDKiA do wypłaty na rzecz M. P. oraz M. P. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody Dolnośląskiego. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W wyniku decyzji nr [...] Wojewody Dolnośląskiego z [...] lutego 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydanej w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm., dalej jako specustawa drogowa), nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, [...], obręb Ł. W., będąca własnością małżonków M. i M. P., stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Decyzji tej Wojewoda Dolnośląski nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda Dolnośląski wydal zaświadczenie nr [...] o ostateczności (z dniem [...] kwietnia 2014 r.) decyzji z [...] lutego 2014 r. nr [...]. Zawiadomieniem z 5 sierpnia 2014r. Wojewoda Dolnośląski poinformował M. i M. P. o wszczęciu z urzędu - w oparciu o art. 12 specustawy drogowej - postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] Wojewoda Dolnośląski orzekł o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, [...], obręb Ł. W. w wysokości 964 966,00 zł na rzecz M. P. i M. P. Pismem z 22 września 2014 r. M. P. i M. P. – powołując na treść art. 12 ust. 5a specustawy drogowej - zwrócili się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w Z. (dalej jako: GDDKiA) o wypłatę zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego w decyzji z [...] września 2014 r. GDDKiA pismami z [...] października 2014 r. nr [...] poinformowała wnioskodawców, że ich wniosek o wypłatę zaliczki został rozpatrzony negatywnie, gdyż nie była możliwa wypłata zaliczki na tym etapie postępowania. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko i wyłącznie decyzji nieostatecznej, a więc takiej od której służy odwołanie. W niniejszej sprawie decyzję zezwalająca na realizację inwestycji z rygorem natychmiastowej wykonalności wydano w dniu [...] lutego 2014 r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2014r. Uzyskanie przez ww. decyzję waloru ostateczności skutkowało ustaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 12 ust. 4b specustawy drogowej, który określa, że za prawo do nieruchomości objętej ostateczną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji ustalane jest odszkodowanie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwy organ. W powyższym przypadku decyzja ta stała się ostateczna, zatem nie ma zastosowania art. 12 ust. 5 oraz art. 12 ust. 4g specustawy drogowej. Pismem z 18 grudnia 2014 r. pełnomocnik małżonków P. wezwał GDDKiA do usunięcia naruszenia prawa i niezwłocznej wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania, gdyż wbrew ocenie GDDKiA sprawa wniosku o wypłatę zaliczki powinna być załatwiona nie w ramach art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, gdyż przepis ten dotyczy nieostatecznych decyzji ZRID, lecz w ramach art. 132 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) – stosowanego, co podkreślano, odpowiednio, a nie wprost – w związku z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej. W odpowiedzi z [...] stycznia 2015 r. GDDKiA podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko. W dniu [...] marca 2015 r. M. P. i M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na czynność odmowy wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod inwestycję drogową, zarzucając: naruszenie prawa materialnego – art. 132 ust. 1 b u.g.n. w związku z art. 12 ust .5 specustawy drogowej, polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że skoro decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną na jej podstawie nieruchomość skarżącej, to tym samym nie należy się im zaliczka w wysokości 70% odszkodowania, w przypadku odwołania od decyzji odszkodowawczej organu pierwszej instancji. Podnieśli także naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na nierównym traktowaniu adresatów decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość poprzez różnicowanie ich prawa do zaliczki w wysokości 70% odszkodowania, w zależności od trwałości decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Odpowiadając na skargę GDDKiA wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015r. (sygn. akt II SA/Go 228/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził bezskuteczność czynności Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA ) z [...] października 2014 r w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki i uznał obowiązek GDDKiA do wypłaty na rzecz M. P. oraz M. P. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody Dolnośląskiego. Na wstępie Sąd wskazał swoją kompetencję do rozpoznania skargi na przedmiotowy akt w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd stwierdził również, że w tej sprawie skarżący zachowali tryb wynikający z art. 52 § 3 w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a. i skarga została wniesiona w terminie. Dokonując wykładni przepisów specustawy drogowej oraz u.g.n., Sąd stwierdził, że do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a specustawy drogowej, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 specustawy (ust. 5). Przepisy art. 18 specustawy drogowej określają reguły specjalne w stosunku do zasad i trybu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, zawartych w przepisach u.g.n. Przepis ten określa kryteria, według których następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jest to zatem przepis szczególny w stosunku do regulacji art. 130 ust. 1 u.g.n. Odpowiednie stosowanie przepisów u.g.n odnosi się więc do ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłacenia, nie odnosi się natomiast do kwestii związanych z samą zaliczką, którą ustawodawca uregulował w sposób szczególny. Wbrew zatem stanowisku skarżących w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania art. 132 ust. 1b u.g.n, regulujący zasady wypłacania zaliczki w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, lecz art. 12 ust. 5a specustawy drogowej, który stanowi samoistną podstawę do wypłaty - na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania - zaliczki w wysokości 70% odszkodowania. Ponieważ sąd administracyjny I instancji nie jest związany ani podniesionymi w skardze zarzutami, ani też jej wnioskami czy powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a), to Sąd pochylił się także nad innymi niż wskazane w skardze, dostrzeżonymi naruszeniami prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Dolnośląski decyzji z [...] lutego 2014 r. nr [...], zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Okoliczność ta – zdaniem Sądu – determinowała tryb postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku osoby uprawnionej o wypłatę zaliczki. Nadanie bowiem decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności służyć ma nie tylko przyspieszeniu realizacji celu publicznego, ale także zapewnieniu osobie uprawnionej do otrzymania słusznego odszkodowania możliwości ubiegania się o wypłatę zaliczki w wysokości 70% wartości odszkodowania, nawet wówczas, gdyby decyzja ta stała się ostateczna. Powyższa konstatacja jest tym bardziej uzasadniona gdy się zważy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której Wojewoda Dolnośląski decyzji z [...] lutego 2014 r., zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nadał rygor natychmiastowej wykonalności a decyzję o ustaleniu odszkodowania wydał dopiero [...] września 2014 r. a więc po upływie ponad sześciu miesięcy od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co z kolei oznacza, że organ postąpił wbrew dyspozycji art. 12 ust. 4g specustawy drogowej. Zdaniem Sądu niezrozumiała jest sytuacja, w której organ administracji publicznej decyzję o ustaleniu odszkodowania (z której skarżący dowiedzieli się o wysokości przysługującego im odszkodowania, a w związku z tym o wysokości zaliczki) wydaje po terminie określonym w ustawie, a obecnie GDDKiA, która nabyła z mocy prawa trwały zarząd i będąca w związku z tym podmiotem zobowiązanym do wypłaty zaliczki, z efektów zaniechania organu wywodzi negatywne skutki dla obywatela. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła GDDKiA, działając przez pełnomocnika – radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na czynność organu. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust.5a w związku z art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U 2013, poz. 687), poprzez przyjęcie iż na podstawie powyższych przepisów Organ zobowiązany był do wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez Wojewodę Dolnośląskiego w decyzji z dnia [...].09.2014r. nr [...]., w sytuacji gdy decyzja Wojewody Dolnośląskiego nr [...] z dnia [...].02.2014r. ([...]) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych pod nazwą: "Budowa drogi [...] N. ([...]) odcinek [...]: od km 16+400 do 33+300" stała się ostateczna w dniu [...].04.2014r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł w szczególności, że Sąd dokonując odmiennej od organu interpretacji przepisów art. 12 ust 5a specustawy drogowej, uznał że skarżącej przysługiwało prawo do wypłaty zaliczki. Powyższe Sąd wywiódł z ogólnych założeń do specustawy oraz zasad konstytucyjnych regulujących prawo obywatela do własności. W odczuciu organu Sąd I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł o normy związane z zasadami współżycia społecznego, co pozostaje w zupełnym oderwaniu od 1) merytorycznego brzmienia przepisów specustawy, 2) ratio legis tych zapisów oraz 3) zakresu zadań organu. Wskazano, że decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowe stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2014r. i nie mógł mieć do niej zastosowania art. 12 ust. 4g - który ma zastosowanie jedynie do decyzji nieostatecznych. Wskutek tego organ nie miał podstaw do wypłacenia zaliczki Skarżącemu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 12 ust. 5a specustawy drogowej, na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa w ust.4g. Tymczasem w momencie, w którym decyzja stała się ostateczna, zastosowanie miał do niej art. 12 ust. 4b a nie art. 12 ust 4g specustawy drogowej, a tylko w stosunku do decyzji, o której mowa w ust. 12 ust. 4g możliwe byłoby wypłacenie zaliczki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie jest władny oceniać innych zarzutów niż podniesione w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem kasatora, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia prawa materialnego. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę kasacyjną w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z 21 lipca 2017r., sygn. I OSK 2801/15. Cytowany przez organ oraz Sąd pierwszej instancji art. 12 ust. 5a ustawy drogowej stanowi, że na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa w ust. 4g. Wypłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 12 ust. 4g powołanej ustawy stanowi natomiast, że jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Z zestawienia cytowanych przepisów wynika zatem, że w wypadku nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, osobie uprawnionej do otrzymania odszkodowania, wypłaca się na jej wniosek zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, która to decyzja powinna być wydana w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W omawianych przepisach ustawodawca w żaden sposób nie nawiązał jednak do okoliczności następczego uzyskania przez decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, waloru ostateczności. Dla zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z ust. 4g nie ma więc żadnego znaczenia, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanie się następnie ostateczna, lecz jedynie to, czy taki rygor został nadany. Językowa wykładnia cytowanych przepisów nie budzi zatem jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, dlatego nie jest dopuszczalne, jak uczynił to skarżący kasacyjnie, dokonywanie jakiejkolwiek innej wykładni tych przepisów, w tym wykładni celowościowej, jeżeli doprowadzi to do odmowy zastosowania literalnej treści przepisu przyznającej stronie uprawnienie. Nie można bowiem pozbawiać strony uprawnienia przyznanego przez ustawodawcę w sytuacji jednoznacznie opisanej w przepisie, poprzez dokonywanie takiej wykładni tego przepisu, która - wbrew jego literalnej treści - wykluczy to uprawnienie. W rozpatrywanej sprawie Wojewoda Dolnośląski nadał swojej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności, co spowodowało spełnienie się ustawowej przesłanki do zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z ust. 4g ustawy drogowej, w postaci dopuszczalności ubiegania się przez uprawnioną stronę do uzyskania zaliczki na poczet ustalonego odszkodowania. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], spowodowało bowiem powstanie po stronie właściwego organu orzekającego obowiązku wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania tego rygoru, zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy drogowej. Tymczasem skarżący kasacyjnie uznał, że następcze ustanie rygoru natychmiastowej wykonalności uprawnia właściwy organ do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania w kolejnym terminie, tj. w terminie 30 dni od dnia, gdy decyzja, której nadano ten rygor, stanie się ostateczna, zgodnie z art. 12 ust. 4b powołanej ustawy. Powołany art. 12 ust. 4b i 4g określa dwie odrębne procedury wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, w zależności od zaistnienia okoliczności opisanych w tych przepisach. W art. 12 ust. 4b ustawodawca postanowił o wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Natomiast w art. 12 ust. 4g ustawodawca postanowił o wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli taki rygor został nadany. Przepis art. 12 ust. 4g stanowi zatem lex specialis wobec art. 12 ust. 4b ustawy drogowej, dlatego nie można art. 12 ust. 4b stosować do odmiennej sytuacji, w której znajduje zastosowanie art. 12 ust. 4g powołanej ustawy, tylko dlatego, że decyzja, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, stała się następnie ostateczna przed wydaniem decyzji o ustaleniu odszkodowania. Przyjęcie wykładni zaprezentowanej w skardze kasacyjnej doprowadziłoby do sytuacji, w której właściwy organ miałby najpierw czas 60 dni, liczony od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, na wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania, a następnie, gdy decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stałaby się ostateczna, a organ nie wydał jeszcze decyzji o ustaleniu odszkodowania, byłby zobowiązany wydać tę decyzję w nowym terminie, tj. w terminie 30 dnia od dnia, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W ten sposób doszłoby, oprócz zastosowania w tej samej sprawie dwóch odmiennych trybów postępowania związanych z odmiennymi okolicznościami, do wydłużenia terminu wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, wbrew literalnej treści omawianego art. 12 ust. 4g. O ile bowiem w praktyce dochodzi niekiedy do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania po upływie znacznego czasu od nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, o tyle praktyka ta nie może determinować dokonywania takiej wykładni przepisów dotyczących ustalania odszkodowania, która pozbawi strony uprawnień przyznanych przez ustawodawcę. W niniejszej sprawie, przyjmując wykładnię skarżącego kasacyjnie, właściwy organ najpierw powinien był wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia [...] lutego 2014 r., w którym to dniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Skoro jednak decyzja odszkodowawcza nie została wydana we wskazanym terminie, a decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2014 r., to – zdaniem skarżącego kasacyjnie - właściwy organ byłby zobowiązany wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w kolejnym terminie, tj. w terminie 30 dni od dnia [...] kwietnia 2014 r. Uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, miałoby zatem uprawnić organ orzekający do ustalenia odszkodowania w kolejnym terminie, tym razem liczonym od dnia uostatecznienia się powołanej decyzji. W ten sposób doszłoby jednak do wydania przez właściwy organ decyzji o ustaleniu odszkodowania z przekroczeniem wskazanego powyżej terminu 60 dni tylko dlatego, że przed upływem tego terminu decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stała się ostateczna. Tymczasem, językowa wykładnia omawianych przepisów wskazuje, że właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w jednym terminie, określonym przez ustawodawcę, liczonym w sposób zależny od okoliczności wskazanych przez ustawodawcę, dlatego termin ten nie może być zmieniany tylko dlatego, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanie się ostateczna nawet przed upływem terminu ustalonego w art. 12 ust. 4g ustawy drogowej. Dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji należy uznać za odpowiadające prawu, jako wynik prawidłowej wykładni powołanych przepisów. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło