I GSK 2262/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-23

Skład orzekający: Henryk Wach, Ludmiła Jajkiewicz, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, może być uznane za skuteczne, jeśli nie wywołało dla strony negatywnych skutków procesowych?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, jest skuteczne wyłącznie wtedy, gdy zostanie doręczone pełnomocnikowi. Pominięcie pełnomocnika w procesie doręczania pism jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne, w tym brak rozpoczęcia biegu terminów do wniesienia środków prawnych. Nie ma podstaw prawnych do uznania doręczenia za skuteczne tylko dlatego, że nie wywołało ono negatywnych skutków procesowych dla strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą H. W. zobowiązanie podatkowe. Skarżący zarzucił naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio jemu, mimo ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie przepisów o doręczaniu pism i zasadę czynnego udziału strony. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną, kwestionując prawidłowość doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 425/15 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 425/15 wydanym w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z (...) marca 2015 r. nr (...) określającą H. W. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2013 r. w kwocie 428.894 zł i umarzającą postępowanie podatkowe prowadzone wobec P. J. Organ wskazał, że skarżący zakupił od rolników wyrób akcyzowy w postaci suszu tytoniowego. W skardze do sądu skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji przez organy obydwu instancji bezpośrednio na adres strony w sytuacji, gdy skarżący ustanowił pełnomocnika w sprawie, a zatem zgodnie z powołaną wyżej normą wszelka korespondencja kierowana do strony winna być doręczana jego pełnomocnikowi od chwili jego ustanowienia. W konsekwencji brak skutecznego doręczenia zaskarżonej, jak również poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., spowodowało, iż decyzje te jako nieistniejące (niedoręczone skutecznie) nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym i wywierać określonych w nich skutków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. i wskazał na art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej; O.p.). Wyjaśnił, że w związku z tym, iż decyzją z 15 września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, Naczelnik Urzędu Celnego w K. pismem z (...) listopada 2014 r. wezwał stronę do wskazania, czy adwokat I. M. ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa z (...) lipca 2014 r. w postępowaniu odwoławczym reprezentuje stronę również w obecnie prowadzonym postępowaniu. Na powyższe wezwanie strona nie udzieliła odpowiedzi w wyznaczonym terminie mimo pouczenia, że nieudzielenie odpowiedzi skutkować będzie uznaniem przez organ, iż strona działa samodzielnie, a wszelka korespondencja będzie przekazywana na adres stron. W dniu (...) września 2015 r. do sądu wpłynęło pismo Dyrektora Izby Celnej w K., w którym wyjaśnił, że pełnomocnictwo z (...) lipca 2014 r. obejmowało swym zakresem tylko postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z (...) czerwca 2014 r. W związku z tym oraz w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie z (...) listopada 2014 r. organ przeprowadził postępowanie odwoławcze bez udziału pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę. Wskazał, że z analizy akt administracyjnych sprawy wynikają następujące czynności: (>>>0 czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2013 r. Podatnik za pośrednictwem pełnomocnika adwokata I. M. wniósł odwołanie od tej decyzji. Do odwołania załączył dokument pełnomocnictwa z (...) lipca 2014 r., z którego treści wynika, że skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi I. M. do reprezentowania podatnika w postępowaniu podatkowym w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty 2013 r. na wszystkich etapach postępowania i przed wszystkimi organami. W dniu (...) września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z (...) czerwca 2014 r. Pismem z (...) listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał skarżącego do wskazania, czy adwokat I. M. ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa z (...) lipca 2014 r. w postępowaniu odwoławczym reprezentuje podatnika również w postępowaniu prowadzonym w związku z decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z (...) września 2014 r. Wyjaśnił, że ustanowienie pełnomocnika w jednym postępowaniu nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział. Organ zaznaczył, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w terminie trzech dni od dnia otrzymania pisma wszelka korespondencja przekazywana będzie na adres podatnika. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu. Na wezwanie nie udzielono odpowiedzi. W dniu (...) marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2013 r., a (...) maja 2015 r. decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej w K. Obydwie decyzje zostały wysłane na adres skarżącego, gdzie zostały odebrane przez ojca podatnika. W ocenie sądu opisane wyżej postępowanie organu naruszało reguły doręczania pism zawarte w O.p. oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ zarzucił naruszenie prawa procesowego: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. art. 123 i art. 145 § 2 O.p., poprzez uwzględnienie skargi i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dopuściły się naruszenia wyżej wymienionych przepisów O.p., tj. uznanie, że organy naruszyły reguły doręczania pism w postępowaniu podatkowym oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i uznanie, że organy obu instancji wydały decyzje podatkowe z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; - art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne wskazanie i wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy sąd I instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora IC z uwagi na brak jej doręczenia pełnomocnikowi skarżącego. W ocenie autora skargi kasacyjnej doręczenie pism i rozstrzygnięć organów podatkowych bezpośrednio podatnikowi było uprawnione. Podatnik nie był także pozbawiony możliwości obrony swoich praw, a doręczenie decyzji na jego adres nie spowodowało ujemnych skutków procesowych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne wskazanie i wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie organ zarzucił, iż sąd I instancji jako podstawę wyrokowania powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdził naruszenie prawa dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego), przy czym nie wskazał podstawy wznowienia postępowania z katalogu zawartego w art. 240 § 1 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istotnie sąd I instancji popełnił błąd nie wskazując konkretnie, której z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 240 § 1 O.p. uchybienie organu dotyczy. Niemniej jednak lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że jest nią przesłanka, o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. – strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dodać należy, że takiej wątpliwości nie miał także pełnomocnik organu, który w motywach skargi kasacyjnie trafnie zidentyfikował tę właśnie przesłankę. W tej sytuacji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na uchybienie art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie organ, jak też Naczelny Sąd Administracyjny, nie mieli bowiem problemów z odczytaniem intencji sądu I instancji. Przechodząc natomiast do rozpoznania zasadniczego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 123 i art. 145 § 2 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dopuściły się naruszenia tych przepisów, należy w pierwszej kolejności odnieść się do twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, iż doręczenie pism i rozstrzygnięć organów podatkowych bezpośrednio podatnikowi było uprawnione. Organ powołuje się w tym zakresie na argument, że Naczelnik UC wezwał podatnika pismem z (...) listopada 2014 r. do wskazania czy adw. I. M. ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa z (...) lipca 2014 r. w postępowaniu odwoławczym reprezentuje stronę również w obecnie prowadzonym postępowaniu. W piśmie tym organ wskazał sposób postępowania oraz skutki braku odpowiedzi na wezwanie, czyli uznanie, że podatnik działa samodzielnie. Na wezwanie to skarżący nie udzielił odpowiedzi. Odnosząc się do powyższego – po pierwsze – wskazać należy, że treść złożonego do akt administracyjnych sprawy pełnomocnictwa z (...) lipca 2014 r. ma charakter ogólny, ponieważ upoważnia adw. I. M. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu podatkowym i sądowym. Jego treść nie budzi zatem wątpliwości, a więc nie było potrzeby wzywania podatnika na podstawie art. 155 O.p. do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. Po drugie, treść samego wezwania Naczelnika UC z (...) listopada 2014 r. była nieprawidłowa, ponieważ organ uznał w nim, że pełnomocnictwo z (...) lipca 2014 r. nie ma charakteru ogólnego, a jedynie upoważnia do reprezentowania skarżącego w jednej sprawie podatkowej i nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział. Po trzecie, trafnie sąd I instancji stwierdza, że wezwania z (...) listopada 2014 r. powinno być doręczone adw. I. M., a nie podatnikowi. Błędne doręczenie tego wezwania powoduje także, że zakreślony termin na udzielenie odpowiedzi nie biegł. Powyższe prowadzi do wniosku, że wystosowanie do podatnika wezwania z (...) listopada 2014 r. było nie tylko niezasadne, ale także wprowadzało skarżącego w błąd i zostało niewłaściwie doręczone. Tym samym argumentacja skargi kasacyjnej odnosząca się do zasadności tego wezwania jest nieusprawiedliwiona. W szczególności bez znaczenia pozostają twierdzenia o tym, że udzielenie odpowiedzi na pismo organu nie wymagało od strony szczególnych umiejętności ani posiadania gruntownej wiedzy prawniczej. Nie można bowiem uzależniać oceny prawidłowości działań organów podatkowych od oceny stanu świadomości, wiedzy czy wykształcenia podatnika. Podobnie, nie można przenosić na podatnika skutków nieprawidłowych działań organu podatkowego. Reasumując tę część rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd I instancji prawidłowo uznał, iż powzięcie przez organ wątpliwości, czy po wydaniu uchylającej decyzji Dyrektora IC z (...) września 2014 r. pełnomocnik nadal reprezentuje podatnika, było nieuzasadnione. Bezsporne w sprawie jest to, że decyzja Naczelnika UC z (...) marca 2015 r. wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, jak i decyzja Dyrektora IC z (...) maja 2015 r., zostały doręczone bezpośrednio skarżącemu, pomimo prawidłowo ustanowionego pełnomocnika w osobie adw. I. M. W tym zakresie skarżący kasacyjnie organ twierdzi jednak, że doręczenie takie – z pominięciem ustanowionego pełnomocnika – może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych. Zdaniem organu taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, ponieważ podatnik wniósł w terminie odwołanie do Dyrektora IC, a następnie – skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego i to przy pomocy fachowego pełnomocnika, a co za tym idzie fakt jego samodzielnego działania w postępowaniu podatkowym nie wpłynął na możliwość i poziom jego prawa do obrony. Mimo, że postępowanie podatkowe jest w znacznym stopniu odformalizowane, to jednak nie można pozbawiać podatnika prawa do obrony, która wiąże się z koniecznością podnoszenia właściwej argumentacji faktycznej i prawnej, co z kolei niejednokrotnie wymaga wiedzy z zakresu prawa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznaje powyższą argumentację organu za chybioną. Należy podkreślić, że ustanowienie przez stronę pełnomocnika skutkuje wyłączeniem zasady doręczania pism bezpośrednio stronie, która w tym zakresie zastępowana jest przez pełnomocnika. Przepis art. 145 § 2 O.p. nie dopuszcza bowiem żadnych wyjątków i – zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń – obarcza organy podatkowe prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony udział w postępowaniu jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne (por. wyroki NSA: z 8 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 97/15; z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1838/15). Pominięcie pełnomocnika w toku czynności postępowania podatkowego uniemożliwia stronie ochronę jej praw i interesów oraz otrzymanie ochrony prawnej, jaką powinna uzyskać w demokratycznym państwie prawa. Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa (por. postanowienie SN z 9 września 1993 r. III ARN 45/93 - OSNCP 1994/5 poz. 112). Zwrócić należy też uwagę, że w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika konsekwencje, jakie przepisy prawa wiążą z doręczeniem pisma w postępowaniu podatkowym (np. w postaci rozpoczęcia biegu terminów) powstaną dopiero z chwilą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Od tego momentu zacznie biec termin do złożenia środka odwoławczego od decyzji czy postanowienia. Podobnie termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego rozpoczyna bieg od doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony postępowania, a nie stronie. Konsekwencją zaś doręczenia pisma z naruszeniem przepisu art. 145 § 2 O.p. jest prawna bezskuteczność dokonanego doręczenia. Nie wywołuje ono zatem żadnych skutków, które przepisy wiążą z doręczeniem pisma. W szczególności nie będą biec terminy złożenia środków prawnych od decyzji. Nie można więc zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika może być uznane za skuteczne, jeśli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych. Po pierwsze, żaden przepis prawa nie przewiduje takiej przesłanki uznawania doręczenia pisma za skuteczne. Po drugie, logicznie rzecz biorąc, nie jest możliwe dokonanie oceny, czy wadliwe doręczenie decyzji (postanowienia) wywołało dla strony ujemne skutki procesowe, tj. czy strona wniosła odwołanie (zażalenie) z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż termin do ich wniesienia w ogóle nie rozpoczyna biegu, a co za tym idzie organ podatkowy nie miał podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania odwoławczego (por. art. 220 i nast. O.p.). Przyjęcie zaś twierdzeń skarżącego kasacyjnie organu za prawidłowe prowadzi do wniosku, że w przypadku doręczenia decyzji z naruszeniem art. 145 § 2 O.p. skuteczność tej czynności procesowej nie jest okolicznością obiektywną, lecz zależy od "uznania" jakiegoś podmiotu. Nie wiadomo, kto miałby dokonywać takiego "uznania", jeśli sprawa nie trafi do sądu administracyjnego (np. strona, organ podatkowy?) i w jakim trybie (np. art. 162 i nast. O.p.). Rozumowanie przyjęte przez skarżący kasacyjnie organ jest wadliwe także z tego powodu, że prowadzi do kolejnego wniosku (przy założeniu, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika jest skuteczne i nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych, tj. gdy strona złożyła odwołanie od decyzji z zachowaniem ustawowego terminu), że strona mogłaby według własnego uznania decydować o skuteczności doręczenia. Składając w terminie odwołanie (zażalenie) przesądzałaby o tym, że doręczenie było skuteczne, i odwrotnie, nie korzystając z prawa do wniesienia środka odwoławczego, uniemożliwiałaby uznanie doręczenia za skuteczne. To z kolei rodzi pytanie, jak w tej sytuacji należałoby wykładać art. 212 O.p., w myśl którego "organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje, o których mowa w art. 67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania". Konsekwencją zaprezentowanego przez organ stanowiska byłoby to, że ocena skuteczności doręczenia decyzji stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika musiałaby być dokonywana wstecznie, tj. dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania (a nie wprost na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki albo na podstawie art. 150 § 4 O.p.), ponieważ ocena tego, czy wadliwie doręczona decyzja wiąże organ, czy można ją wykonywać, nie byłaby możliwa na dzień jej doręczenia, lecz dopiero po stwierdzeniu, czy nie spowodowało to ujemnych skutków procesowych (czy strona wniosła w terminie odwołanie). Rodziłoby to stan niepewności zarówno po stronie organu, jak i adresata decyzji, co trafnie wskazuje się w glosie krytycznej do wyroku WSA z 11 maja 2005 r., I SA/Bd 130/05 (pub. M. Masternak, Lex nr 173897). Dodać też należy, że w razie podważenia ustaleń w zakresie skuteczności doręczenia decyzji mogłoby dochodzić do nieuzasadnionego wydłużania postępowań podatkowych, z naruszeniem konstytucyjnej zasady "rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy organ", wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a nawet prowadzić do przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 68 i nast. O.p.). Dokonując wykładni prawa należy też pamiętać o zasadzie prymatu wykładni językowej, co oznacza, że w pierwszej kolejności ustala się językowe znaczenie przepisu, a dopiero w dalszej kolejności, zwłaszcza gdy osiągnięty rezultat wykładni nie jest jednoznaczny czy w inny sposób satysfakcjonujący, dopełnia i weryfikuje wynik interpretacji pozostałymi regułami wykładni. Pierwszorzędne znaczenie ma jednak ustalenie znaczenia na gruncie językowym. Z uwagi na powyższe sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organy naruszyły art. 123 i art. 145 § 2 O.p. przyjmując, że zaskarżona decyzja Dyrektora IC została skutecznie doręczona i że nie została złamana zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Występowanie w postępowaniu podatkowym strony przez ustanowionego pełnomocnika jest jej prawem, które nie powinno podlegać ograniczeniu przez niczym nieuzasadnione działania organów podatkowych. Konsekwencją wyrażonego powyżej poglądu jest uznanie, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 123 i art. 145 § 2 O.p. okazał się nieusprawiedliwiony. Wskazane zaś przez skarżący kasacyjnie organ jako naruszone przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie się hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Skoro zatem sąd I instancji stwierdził, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego), to prawidłowo orzekł na tej podstawie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Tym samym nie mógł orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło