II GZ 790/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I.Spółki z o.o. w G. w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 października 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2379/15 w sprawie ze skargi I.Spółki z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2015 r. nr . w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 1 października 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2379/15 odmówił I. Spółce z o.o. w G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2015 r. nr . w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. I. Sp. z o.o. w G., dalej: ("skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 6.000.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 448.672,96 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 56.585,17 zł. Skarżąca wskazała, iż nie posiada rachunku bankowego. Spółce zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi, co powoduje niemożność opłacenia wpisu sądowego. Nadto wskazano, iż wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2015 r. wezwano spółkę do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów. Pismem z dnia 17 lipca 2015 r. skarżąca poinformowała, iż żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty kwoty wpisu sądowego. Zdaniem spółki, "jest to fikcja, która ma uzasadniać odmowę zwolnienia", wobec czego nie nadeśle ona żądanych dokumentów. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że dane ujawnione przez spółkę nie pozwalają na uznanie, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu sądowego w sprawie. Sąd pierwszej instancji mając na uwadze treść art. 245 § 1 p.p.s.a. po przeanalizowaniu wniosku skarżącej stwierdził brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawo pomocy w żądanym zakresie. Sąd pierwszej instancji w celu uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych skarżącej wezwał ją dwukrotnie d o nadesłanie dokumentów potwierdzających prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne, w szczególności zajęcie egzekucyjne bądź umorzenie prowadzonej egzekucji, aktualny wykaz środków trwałych, wyciągów i wykazów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku przesłania tych dokumentów zarówno na etapie rozpoznawania wniosku przez referendarza sądowego jak i rozpoznania wniosku po wniesieniu sprzeciwu. Skarżąca miała świadomość, że brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy, co zresztą wynikało z postanowienia referendarza sądowego. Pomimo ponownego wezwania, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, skarżąca nadal uchyla się od nadesłania niezbędnych dokumentów. Sąd pierwszej instancji powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne tj. postanowienie z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt: I FZ 190/14, zgodnie z którym, jeżeli wnioskodawca uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków, to ocena Sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. W związku z tym, nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia skarżącej przyznanie j prawa pomocy w żądanym zakresie. I. Sp. z o.o. w G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Osoba prawna występująca o prawo pomocy powinna wykazać na podstawie złożonych dokumentów, że spełnia warunki do zwolnienia jej od ciężaru ponoszenia kosztów postępowania w części. W związku z tym, do wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dołączyć dokumenty tj.: oświadczenia, rachunki, zestawienia finansowe, sprawozdania finansowe pozwalające sądowi ustalić, czy w stosunku do wnioskodawcy występują przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów wpisu sądowego w wysokości 100 zł. We wniosku podała, że zajmuje się handlem, pośrednictwem, usługami łącznościowymi oraz obrotem wierzytelnościami. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 6.000.000 zł. Wartość środków trwałych wg bilansu wnioskodawcy za ostatni rok wynosi 448.672,96 zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 56.585,17 z. Ponadto, konta bankowe skarżącej są zablokowane z powodu prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Urząd Skarbowy w Z. oraz Urząd Kontroli Skarbowej w K. i, jak sama podnosi, nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. Następnie wszystkie środki ruchome spółki zostały zajęte przez komornika sądowego. Spółka powołując się na powyższe okoliczności nie załączyła do wniosku żadnych dokumentów takich jak tytuł wykonawczy do przeprowadzenia egzekucji przez komornika sądowego, czy zaświadczenia banków o zajęciach kont bankowych spółki przez organy skarbowe. Pomimo wezwania Sądu o przedłożenie stosownych dokumentów, spółka nie przedstawiła dokumentów księgowych obrazujących jej sytuację finansową. W piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. wręcz stwierdziła, że "jest to fikcja, która ma uzasadniać odmowę zwolnienia" i odmówiła wykonania wezwania Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności w sprawie, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd nie miał bowiem dostępu do dokumentów, na podstawie których mógłby ocenić, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Taki stan, co należy zaznaczyć, został spowodowany zachowaniem spółki uporczywie odmawiającej przedstawienia wymaganych przez Sąd dokumentów. Z kolei dane podane we wniosku odnoszące się do kapitału zakładowego spółki, wartości środków trwałych czy wielkości poniesionej straty w ostatnim roku obrotowym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są wystarczające do stwierdzenia, że spełniono warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z wymienionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.