II SA/Kr 676/15

WyrokWSA w Krakowie2015-07-24

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Mariusz Kotulski, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli wnioskowane ograniczenie dotyczy jedynie ustanowienia strefy ochronnej, a nie bezpośredniego posadowienia obiektów liniowych lub urządzeń na nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, wydając decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest związany ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskowane ograniczenie musi być zgodne z tą decyzją, a samo ustanowienie strefy ochronnej, bez bezpośredniego posadowienia obiektów lub urządzeń na nieruchomości, może nie stanowić realizacji celu publicznego w rozumieniu ustawy, chyba że wynika to wprost z decyzji lokalizacyjnej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą ograniczenia korzystania z nieruchomości poprzez ustanowienie strefy ochronnej dla planowanej inwestycji polegającej na odprowadzaniu wód opadowych z terenu lotniska. Organy administracji uznały, że ustanowienie jedynie strefy ochronnej nie stanowi realizacji celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ inwestycja nie przewiduje bezpośredniego posadowienia obiektów lub urządzeń na tej nieruchomości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Aldona Gąsecka- Duda Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Międzynarodowego Portu Lotniczego [...] Spółka z o.o. z siedzibą w B na decyzję Wojewody z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak:[...] w przedmiocie odmowy ograniczenia korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Międzynarodowego Portu Lotniczego im. [...] Spółka z o. o. z siedzibą w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 27 stycznia 2015 r. znak [...] Prezydent Miasta odmówił ograniczenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,6377 ha, obręb [...], jedn. ewid. [...], stanowiącej współwłasność: B. K., B. W., L. W. i A. W., przez zezwolenie na ustanowienie strefy ochronnej o szerokości ok. 3,6 m i długości ok. 7 m, o zasięgu zakreślonym kolorem czerwonym na mapie ewidencyjnej - w celu realizacji inwestycji określonej ostateczną decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaną przez Prezydenta Miasta w dniu 29 września 2010 r. pod sygnaturą [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Odprowadzanie wód opadowych z terenu lotniska [...] w zakresie umożliwiającym zabudowę 45 ha powierzchni biologicznie czynnej (budowa dwóch rurociągów przewodowych wraz z towarzyszącymi obiektami technicznymi) na działkach (...)". Orzekając w ww. sposób organ I instancji wskazał, iż pismem z 22 lutego 2013 r., sprecyzowanym i uzupełnionym pismami z 25 marca 2013 r., z 30 kwietnia 2013 r. i z 28 czerwca 2013 r., ww. spółka wystąpiła z wnioskiem o ograniczenie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] poprzez ustanowienie strefy ochronnej w pasie o szerokości ok. 3,6 m i długości ok. 7 m. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało ponadto, iż inwestor nie planuje budowy na ww. nieruchomości jakichkolwiek urządzeń, w związku z czym, mając na uwadze fakt, że decyzja wydana w oparciu o powołany przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi rodzaj wywłaszczenia, którego istota polega na wydaniu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości celem posadowienia pod ziemią, na ziemi lub nad ziemią określonych w tym przepisie obiektów liniowych lub urządzeń, zaś inwestycje, które przewiduje omawiany przepis mają co do zasady realizować cel publiczny określony w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami łącznie jako budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, to wskazane we wniosku inwestora ustanowienie jedynie strefy ochronnej przewodów planowanych na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą wnioskiem nie stanowi realizacji celu publicznego, o którym mowa w ww. przepisie. Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta spółka Międzynarodowy Port Lotniczy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B., zarzucając naruszenie przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyjaśnienia funkcji technicznej projektowanej strefy ochronnej dla ww. inwestycji, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że strefa ochronna w granicach ewidencyjnych działki nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] nie służy budowie infrastruktury, a jedynie jej utrzymaniu, podczas gdy ww. działka pozostaje w granicach pasa technologicznego wyznaczonego na potrzeby realizacji inwestycji o charakterze liniowym celem położenia projektowanych rurociągów zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż w swojej dotychczasowej korespondencji, w tym zwłaszcza w rozpatrywanym wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości, inwestor posługiwał się roboczą nazwą "strefy ochronnej", przez którą należy rozumieć ściśle określony obszar wolny od zabudowy na potrzeby realizacji inwestycji określonej ostateczną decyzją. Strona odwołująca się podniosła, iż inwestycja ma charakter liniowy, zaś dla prawidłowej, tj. uwzględniającej zasady sztuki budowlanej realizacji projektu budowy rurociągów o łącznej długości 2921,3 m oraz 2916,8 m i średnicy DN 1000 m konieczne jest zachowanie strefy pozwalającej na wykonanie wykopu pod rurociągi, odkładu mas ziemnych oraz przemieszczanie ludzi i sprzętu, o szerokości stałej min. 20 m. Wojewoda decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismami z 26 lutego 2015 r. i z 1 kwietnia 2015 r. znak [...] zwrócił się do pełnomocnika inwestora o jednoznaczne wskazanie, czy na terenie przedmiotowej nieruchomości inwestor zamierza posadowić jakiekolwiek obiekty budowlane związane z ww. inwestycją i/lub urządzenia niezbędne do korzystania z takich obiektów oraz o przedłożenie do akt sprawy mapy z naniesionym usytuowaniem takich obiektów i/lub urządzeń na ww. nieruchomości, względnie o jednoznaczne wskazanie, czy na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzone będą jakiekolwiek prace ziemne, jak np. wykopy (wyjaśniając, iż w takim wypadku niezbędnym byłoby przedłożenie do akt sprawy stosownej mapy z zaznaczonym obszarem, na którym prowadzone będą takie prace ziemne oraz określenie jego dokładnych wymiarów), czy też - jak wskazano w odwołaniu - obszar "pasa technologicznego" na przedmiotowej nieruchomości przeznaczony zostanie na: składowanie materiałów (rury przewodowe), drogę technologiczną z żelbetowych płyt drogowych, pas montażowy, pas pracy maszyn budowlanych, pas składowania gruntu z wykopu z podziałem na grunt zasypowy i organiczny, pas dla poruszania się sprzętu budowlanego (lokalnie dla tymczasowej gruntowej drogi dojazdowej). Ponadto w ww. piśmie z 1 kwietnia 2015 r. zastrzeżono, iż w razie braku udzielenia odpowiedzi w wyznaczonym terminie Wojewoda rozpatrzy sprawę w oparciu o dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznając okoliczności podnoszone w odwołaniu za nieudowodnione. Pismem z 14 kwietnia 2015 r. strona wyjaśniła, iż na przedmiotowej nieruchomości inwestor "nie zamierza posadowić żadnych obiektów budowlanych związanych z ww. inwestycją, ani żadnych urządzeń niezbędnych do korzystania z takich obiektów. Zgodnie z oświadczeniem projektanta przedmiotowej sieci z uwagi jednak na położenie ww. nieruchomości w pasie bezpośrednio przylegającym do projektowanych rurociągów niezbędne będzie wykonanie na tej działce robót budowlanych związanych z wykopami pod ułożenie rur przewodowych". Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zatem należało utrzymać ją w mocy. Wskazano, że art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje szczególny tryb wywłaszczenia, tj. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegające na czasowym zajęciu nieruchomości celem założenia i przeprowadzenia na niej określonych obiektów liniowych i urządzeń. Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, którego istota polega na wydaniu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości celem posadowienia pod ziemia, na ziemi lub nad ziemia określonych w tym przepisie obiektów liniowych lub urządzeń. Inwestycje, które przewiduje omawiany przepis mają co do zasady realizować cel publiczny określony w art. 6 pkt 2 u.g.n. (zamieszczonym w Dziale I tej ustawy zatytułowanym "Przepisy ogólne") jako budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wojewoda podkreślił, iż powołany przepis za cel publiczny uznaje łącznie "budowę i utrzymywanie" ww. obiektów (użycie spójnika "i"), a zatem nie można uznać za cel publiczny jedynie utrzymywania takich obiektów (por. odpowiednio wyrok NSA w Warszawie z 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1759/06, LEX nr 365821). Jak słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazywane przez inwestora ustanowienie strefy ochronnej przewodów planowanych na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą wnioskiem, służącej jedynie utrzymywaniu tych obiektów w stanie umożliwiającym ich prawidłowe użytkowanie, nie stanowi realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n, rozumianego łącznie jako "budowa i utrzymywanie" określonych obiektów. Z powyższych przyczyn zarzuty odwołania należało uznać za nieuzasadnione, bowiem w toku całego postępowania w przedmiotowej sprawie inwestor nie wykazał, aby miał zamiar wykonać na przedmiotowej nieruchomości jakiekolwiek obiekty lub urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, czy też inne obiekty i urządzenia niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Powyższe zostało również potwierdzone przez pełnomocnika inwestora w ww. piśmie z 14 kwietnia 2015 r. W tym miejscu należy również wskazać, iż przewidziany przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) wymóg załączenia przez inwestora do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie dotyczy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji (w tym nieruchomości znajdujących się w strefie ochronnej), lecz nieruchomości, na której będą prowadzone prace budowlane, a zatem w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę inwestor nie jest obowiązany do wykazania się posiadaniem ostatecznej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości (jako czasowego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) w stosunku do nieruchomości, na której nie będą prowadzone prace, a która dopiero po wybudowaniu przewodów znajdzie się jedynie w ich strefie ochronnej. Ponadto należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy inwestor zamierza wykorzystać teren przedmiotowej nieruchomości wyłącznie jako "pas technologiczny", przeznaczony na składowanie materiałów (rury przewodowe), drogę technologiczną z żelbetowych płyt drogowych, pas montażowy, pas pracy maszyn budowlanych, pas składowania gruntu z wykopu z podziałem na grunt zasypowy i organiczny, pas dla poruszania się sprzętu budowlanego (lokalnie dla tymczasowej gruntowej drogi dojazdowej), to zasadnym jest zwrócenie uwagi na regulację art. 47 ust. 1-3 prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka Międzynarodowy Port Lotniczy [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które to naruszenia miało wpływ ni wynik sprawy, a to art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez jego: 1. niewłaściwe zastosowanie i dokonywanie przez organy rozpatrujące sprawę w ramach badania przesłanki zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego własnych ustaleń dotyczących charakteru inwestycji planowanej przez skarżącego w zakresie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] j.e. [...], pomimo tego, że z obrotu prawnego nie została wyeliminowana ostateczna decyzja nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 29 września 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. Odprowadzenie wód opadowych z terenu lotniska [...] w zakresie umożliwiającym trwałą zabudowę 45 ha powierzchni biologicznie czynnej (budowa dwóch rurociągów przewodowych wraz z towarzyszącymi obiektami technicznymi) (...) obejmująca przedmiotową nieruchomość, 2. błędną wykładnię i przyjęcie, że ograniczenie sposobu korzystanie z nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy na tej konkretnej nieruchomości planowane jest posadowienie urządzeń. Na podstawie tych zarzutów wniesiono: 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu niższego stopnia, 2. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przywołano argumenty na poparcie zgłaszanych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy, stanowiącym podstawę prawną kwestionowanej decyzji, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Omawiany przepis zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Te tylko okoliczności mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Z powyższego wynika, że starosta może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości tylko w sytuacjach wskazanych w art. 124 ustawy. Brak określenie zamierzenia inwestycyjnego w planie miejscowym albo brak decyzji lokalizacyjnej stanowią przesłanki negatywne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Za taką interpretacją przepisu art. 124 ustawy przemawia wykładnia językowa, jak również wykładnia systemowa, oparta na zasadach ochrony własności, określonych w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Zatem rolą organu jest ustalenie czy wyżej omówione przesłanki wystąpiły. Wydanie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej, w której przewidziano realizację zamierzenia inwestycyjnego, jest warunkiem niezbędnym do podjęcia negocjacji z właścicielem nieruchomości celem jej udostępnienia, a w przypadku, gdyby do ugody nie doszło, do wydania decyzji w trybie art. 124 ww, ustawy. W samej decyzji lokalizacyjnej nie jest możliwe ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości. Dopiero na podstawie jej ustaleń organy określają, w stosunku do których nieruchomości muszą zostać wydane decyzje o ograniczeniu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 powoływanej ustawy. W niniejszej sprawie ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 29 września 2010 r. ([...]) ustalono lokalizację celu publicznego pn.: "Odprowadzanie wód opadowych z terenu lotniska [...] w zakresie umożliwiającym zabudowę 45 ha powierzchni biologicznie czynnej (budowa dwóch rurociągów przewodowych wraz z towarzyszącymi obiektami technicznymi) na działkach (...), w tym m.in. na działce [...] obr. [...] jedn. ew. [...]. Przebieg inwestycji, a tym samym usytuowanie w granicach poszczególnych nieruchomości (działek ewidencyjnych) wyznaczają załączniki nr 2A, 2B, 2C, 2D, 2E, 2F, 2G (tj. mapy w skali 1 : 1000 z wkreślonym liniami rozgraniczającymi teren inwestycji) stanowiące integralną część ww. decyzji, w tym załącznik nr 2B obejmujący działkę nr [...] obr. [...] j.e. [...]. Przedmiotowa inwestycja obejmuje swoim zakresem budowę dwóch rurociągów przewodowych o średnicy 1000 mm i długości do 3000 mm każdy, odprowadzających wody opadowe z terenów przeznaczonych pod rozbudowę lotniska w [...] do rzeki [...]. W ramach przedmiotowego zamierzenia planuje się również budowę obiektów technicznych. Dla potrzeb realizacji przedmiotowej wyznaczona została również strefa ochronna tj. pas terenu niezagospodarowanego, bez elementów małej architektury i zadrzewienia. Celem zapewnienia prawidłowej eksploatacji rurociągów zaplanowano zająć na działce nr [...] obr. [...] j.e. [...] obszar o szerokości ok. 3,6 m i długości 7 m. Należy wyraźnie podkreślić, że rodzaj i charakter inwestycji określa decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kwestie te, jak słusznie wskazuje strona skarżąca w uzasadnieniu skargi, nie podlegają ustaleniom lub ponownej weryfikacji przez organ w postępowaniu prowadzonym na postawie art.124 u.g.n. Organ rozważając uzasadniony interes właściciela nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość, musi natomiast rozważać także sprawę w szerszym kontekście - znaczenia przewidywanej inwestycji, tj. celu, określonego w decyzji lokalizacyjnej, jako służącego także realizacji interesu społecznego. I w tym zakresie organy administracyjne zasadnie wskazują, że wszelkie ograniczenia wprowadzane w trybie art.124 u.g.n. powinny mieć charakter wyjątkowy i w sposób maksymalnie ograniczony ingerować w prawo własności nieruchomości, której dotyczą. Wniosek Międzynarodowego Portu Lotniczego im. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością złożony został wobec braku woli prowadzenia rokowań przez właścicieli nieruchomości oznaczonej jako ww. działka celem zawarcia stosownych umów, a dotyczył obszaru pozostającego w granicach decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zasadnym wydaję się zatem twierdzenie, iż ograniczenie korzystania z tej nieruchomości nastąpiłoby zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W niniejszym postępowaniu, zakończonym negatywnym rozstrzygnięciem, nie zostało wykazane, że wnioskowany sposób ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości jest niezgodny z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pomimo tego, że charakter planowanej inwestycji został określony w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta, to organ I i II instancji czynił w tym zakresie własne ustalenia, w tym m.in. rozważając czy planowana inwestycja ma realizować cel publiczny, chociaż kwestia ta została już ostatecznie. Również ustalenie miejsca i sposobu realizacji inwestycji, w tym granic terenu niezbędnego dla tej inwestycji, nastąpiło w ww. rozstrzygnięciu. Decyzja lokalizacyjna wiąże organ wydający decyzję o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości. Z tej przyczyny orzekające w sprawie organy były "związane" kształtem inwestycji, jej przebiegiem oraz charakterem określonym w decyzji lokalizacyjnej. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie przewiduje dla organu administracyjnego takiego uprawnienia, na podstawie którego kwestie te mogłyby zostać podważone w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji. Podsumowując, w ocenie Sądu planowana inwestycja powinna zostać "scharakteryzowana" właśnie w oparciu o ostateczną ww. decyzję lokalizacyjną oraz decyzję o warunkach zabudowy. Budowę przedmiotowych rurociągów wraz z towarzyszącymi obiektami technicznymi oraz strefami ochronnymi należy traktować jak jedną funkcjonalną całość, której parametry zostały wyznaczone w ww. aktach administracyjnych, i które są dla organu orzekającego na podstawie art. 124 u.g.n. wiążące. W konsekwencji wskazane w tym przepisie zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń - oznacza nie tylko samo fizyczne ich umieszczenie na/w gruncie (ich budowę), lecz także realizację takiej inwestycji jako całości. Takie ujęcie inwestycji celu publicznego w szerszym – funkcjonalnym zakresie (a nie tylko wąskim związanym z bezpośrednią budową) pozwala na jej całościową realizację oraz jej późniejsze prawidłowe użytkowanie i utrzymywanie (w sposób nie kolizyjny z posadowionymi rurociągami, liniami itp.). W przypadku przedmiotowej inwestycji celem zapewnienia prawidłowej eksploatacji rurociągów niezbędne jest utrzymanie pasa niezagospodarowanego terenu – bez elementów małej architektury i zadrzewienia. Podsumowując wskazać należy, że nawet przyjmując, iż ustalone strefy ochronne inwestycji celu publicznego są częścią tej inwestycji, to organ orzekając na podstawie art. 124 u.g.n. zobowiązany jest, zgodnie ze zd. 2 ww. przepisu zbadać czy ograniczenie wynikające z wniosku przedsiębiorcy nastąpi zgodnie z decyzją o lokalizacji celu publicznego. Odnośnie ustanowienia stref ochronnych, których dotyczy wspomniany wniosek, to podnieść należy, iż nie ma większego problemu w sytuacji, w której szerokość stref wynika wprost z decyzji o ustaleniu lokalizacji (albo z aktu prawa miejscowego), bowiem wówczas starosta związany jest tymi aktami prawnymi. W tego rodzaju przypadkach nie ma możliwości wydania decyzji zgodnej z wnioskiem przedsiębiorcy, który byłby odmienny od tych ustaleń, lecz nadrzędne znaczenie ma decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Teza ta jest aktualna, gdy w decyzji o ustaleniu lokalizacji strefy (lub w planach miejscowych) zostały precyzyjnie ustalone. Jeżeli w decyzji lokalizacyjnej kwestie te nie zostały ustalone, to organ orzekając w tym zakresie związany jest koniecznością badania jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości w związku z wydaniem decyzji. Nawet więc, gdy istnieją podstawy do wydania decyzji, należy rozważyć jak najmniejszy stopień ingerencji (wydanie decyzji co do części nieruchomości i tylko w niezbędnym zakresie co do zachowań uprawnionego, które musi znosić właściciel) - w zakresie linii rozgraniczających teren inwestycji celu publicznego. Zatem w takim przypadku, maksymalnie w granicach obszaru wyznaczonego liniami rozgraniczającymi w decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, organ będzie badał zasadność wniosku zmierzającego do ograniczenia prawa własności w trybie art.124 u.g.n. Nie wykluczając sytuacji, że w pewnych sytuacjach może być to taki maksymalny obszar, to w zazwyczaj ów obszar podlegający ograniczeniom w korzystaniu z prawa własności w trybie art.124 u.g.n. będzie węższy. Uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga by przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. I tym należy upatrywać podstawową i decydującą rolę organów administracyjnych prowadzących postępowanie w trybie art.124 u.g.n. Podzielając argumentację i wnioski organów co do kwestii związanych z wykorzystaniem terenu na "pas technologiczny" przeznaczony na składowanie materiałów, pas montażowy, drogę technologiczną itd., to podkreślić należy, że wnioskodawca w przedmiotowej sprawie nie wnosił o wprowadzenie ograniczeń w trybie art.124 u.g.n. ze względu na potrzebę wyznaczenia "pasa technologicznego", czy też terenu związanego z prowadzoną inwestycją (są to kwestie prawa budowlanego), lecz jak przyznają same organy o ustanowienie strefy ochronnej o szerokości 3,6 m i długości 7 m na działce nr [...] obr. [...]. Ostatecznie stwierdzić należy, że organ odwoławczy przedwcześnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło