II GZ 593/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/WA 2641/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 29 lipca 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 2641/15) wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. S.A. z siedzibą w W., na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. WSA wyjaśnił, że skarżąca we wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków tj. będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego Skarżącej. Argumentowała, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło jej dochodów i umożliwia nieprzerwane funkcjonowanie. Podniosła, że obecnie ma bardzo ograniczone źródło dochodów ze względu na wygaszanie udzielonych zezwoleń. Jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Spółka uprawdopodobniła bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dyrektor Izby Celnej w zażaleniu na postanowienia z 29 lipca 2015 r. wniósł o jego uchylenie. Zdaniem organu za niewystarczające należy uznać twierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej spółki i jej upadłości, skoro Sąd nie dysponował aktualnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Skarżąca nie wykazała bowiem czy wykonanie decyzji (uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych) będzie skutkować brakiem możliwości terminowego regulowania przez spółkę I. zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, więc to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać, że zastosowanie ochrony tymczasowej jest zasadne. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie nie powołał się na żadne dokumenty, które uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena nie jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie decyzji (czyli zapłata kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. Spółka wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zasadnie podniósł organ w uzasadnieniu zażalenia. Uniemożliwiło to ocenę rzeczywistej sytuację finansowej spółki w okresie poprzedzającym bezpośrednio wniesienie skargi w tej sprawie. W konsekwencji stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.