III SA/Kr 266/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-29
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu ogłoszenia upadłości dłużnika alimentacyjnego wyklucza możliwość stwierdzenia bezskuteczności egzekucji na potrzeby przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa w związku z ogłoszeniem upadłości dłużnika alimentacyjnego nie wyklucza możliwości stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Brak wyegzekwowania należności w określonym przepisami okresie, nawet w sytuacji zawieszenia postępowania, może stanowić podstawę do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organy administracji publicznej powinny prawidłowo zinterpretować przepisy prawa upadłościowego i naprawczego w kontekście ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletnich córek z powodu zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika alimentacyjnego w związku z ogłoszeniem jego upadłości. Organy administracji uznały, że zawieszenie postępowania wyklucza stwierdzenie bezskuteczności egzekucji. Skarżąca podniosła, że egzekucja była faktycznie bezskuteczna, a organy błędnie zinterpretowały przepisy prawa upadłościowego i naruszyły jej prawa procesowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. K., A. Ś. i K. Ś. oraz N. Ś. i K. Ś. działających przez przedstawiciela ustawowego E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 30 zł (słownie: trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 stycznia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2, art. 9, art. 10, art. 12, art. 15, art. 18, art. 20 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr. 123, poz. 836 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2014 r. nr [...], orzekającą o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: A. Ś., K. Ś., N. Ś., K. Ś.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 30 maja 2015 r. E. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych córek: A. Ś. PESEL [...], K. Ś. PESEL [...], N. Ś. PESEL [...], K. Ś. PESEL [...].
Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...], Burmistrz orzekł o odmowie przyznania E. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione za okres od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 września 2014 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, E. Ł. pismem z dnia 8 lipca 2014 r. udzieliła wyjaśnień, iż postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika alimentacyjnego A. Ś. zostało zawieszone w dniu 11 marca 2014 r. na podstawie art. 146 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., zwanej dalej ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze). Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy upadłości po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Ponadto Komornik sądowy poinformował, że zawieszenie postępowania nie skutkuje uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych, jednak nie pozwala na dokonywanie nowych czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny zaznaczył, że w przypadku wyegzekwowania od dłużnika jakichkolwiek kwot wskutek dokonanych przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego zajęć, kwoty te zostaną przekazane do depozytu sądowego, a w przypadku uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt [...], przelane da masy upadłości w związku z umorzeniem postępowania z mocy samego prawa i nie będą mogły być przelane do Funduszu Alimentacyjnego.
W konkluzji organ l instancji podał, że skoro prowadzone postępowanie egzekucyjne ulega w czasie prowadzenia postępowania upadłościowego zawieszeniu z mocy prawa, to nie istnieje możliwość stwierdzenia bezskuteczności prowadzonej egzekucji ani też przyjęcia założenia, że taka egzekucja będzie bezskuteczna. Stąd brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. K. wskazując, że na skutek rozstrzygnięcia organu l instancji jej córki zostały bez środków do życia, bowiem dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 121,46 zł.
Odwołująca podała, że egzekucja w niniejszej sprawie nie stała się skuteczna, bowiem A. Ś., K. Ś., N. Ś. i K. Ś. nie otrzymały żadnych wpłat z tytułu alimentów, co w świetle art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest równoznaczne z bezskutecznością egzekucji, oznaczającą brak możliwości wyegzekwowania w okresie poprzedzających dwóch miesięcy pełnej sumy przypadających od dłużnika alimentacyjnego świadczeń na rzecz osoby uprawnionej, należnych za wszystkie nieuregulowane okresy świadczeniowe. Dopiero w przypadku wyegzekwowania tych należności we wskazanym okresie można by mówić o egzekucji skutecznej. Organ prowadzący postępowanie w żaden sposób nie wykazał, że doszło do wyegzekwowania w okresie poprzedzających dwóch miesięcy pełnej sumy przypadających od A. Ś. świadczeń alimentacyjnych na rzecz A. Ś., K. Ś., N. Ś. i K. Ś., a zatem spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 2 stycznia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, działające jako organ odwoławczy SKO podniosło, że dla przyjęcia zasadności wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w przedmiotowej sprawie egzekucja powinna być bezskuteczna w kwietniu i maju 2014 r. Tymczasem, zgodnie z treścią zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, E. Ł. z dnia 2 czerwca 2014 r., wydanym do sygn. akt [...] oraz [...], w okresie od 1 stycznia 2014 r. egzekucja była bezskuteczna, a od 11 marca 2014 r. zawieszono postępowanie wobec upadłości likwidacyjnej dłużnika i wyznaczenia syndyka. Kolejno, pismem z dnia 8 lipca 2014 r. Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym, E. Ł. wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do A. Ś. wydane do sygnatury akt [...] oraz [...] zostało zawieszone na podstawie art. 146 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło więc z mocy prawa, bez konieczności wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania. W okresie zawieszenia organ egzekucyjny nie podejmuje żadnych czynności egzekucyjnych. Czynności egzekucyjne dokonane od dnia ogłoszenia upadłości dłużnika egzekwowanego należy uważać za bezskuteczne (niebyłe).
Skoro wiec od dnia 1 marca 2014 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi A. Ś. było zawieszone, to zdaniem Kolegium, nie można stwierdzić, że po tej dacie było ono bezskuteczne, bowiem zgodnie z definicją zawartą w art 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, "bezskuteczność egzekucji" oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, bowiem w tym okresie egzekucja w ogóle nie była prowadzona.
W skardze na powyższą decyzję E. K., działająca jako przedstawiciel ustawowy małoletnich córek N. Ś. i K. Ś. oraz A. Ś. i K. Ś. podniosły zarzut naruszenia:
art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przez mylne rozumienie definicji "egzekucji" i ograniczeniu tego pojęcia do egzekucji syngularnej, podczas gdy egzekucja w rozumieniu ustawy stanowi zarówno egzekucję syngularną, jak i uniwersalną,
art. 3 pkt 4 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przez mylne rozumienie pojęcia "organ prowadzący postępowanie egzekucyjne" i ograniczenie go do organu egzekucyjnego w postaci komornika, gdy zakres desygnatów tego określenia obejmuje także pozostałe organy prowadzące takie postępowanie,
art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom postępowania: A. Ś. i K. Ś. obrony swych praw poprzez czynny udział w każdym stadium postępowania.
W uzasadnieniu skarżące podały, że upadłość określana w nauce prawa jako egzekucja uniwersalna, w odróżnieniu od egzekucji singularnej (prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego ( ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) albo ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
0. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) ma na celu równomierne, choćby częściowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli poprzez zrealizowanie całego majątku niewypłacalnego dłużnika, w trybie
1. na zasadach uregulowanych w Prawie upadłościowym. W kontekście przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów "bezskuteczność" należy jednak rozumieć odmiennie. Do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie jest wymagalny na gruncie tych przepisów "brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela poprzez wszczęcie i przeprowadzenie przez organ egzekucyjny egzekucji", a tylko to, by "w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych." Dokumentem potwierdzającym bezskuteczność nie będzie więc postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, a zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów, a zatem zaświadczenie wystawione przez syndyka.
To, co dotyczyło postępowania egzekucyjnego przed ogłoszeniem upadłości, ma bezpośrednie zastosowanie do egzekucji po jej ogłoszeniu, a prowadzonej przez Syndyka. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów "W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów." Organ l instancji zaniechał tego obowiązku, Jest rzeczą kluczową, że ustawodawca nie posługuje się w kontekście niniejszego przepisu pojęciem "komornika", używając pojęcia szerszego - "organ egzekucyjny". Nie powinno ulegać wątpliwościom, że syndyk jest organem prowadzącym egzekucję. Nie polega zatem na prawdzie twierdzenie SKO, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy egzekucja nie była prowadzona, przeciwnie - była, jednakże nie przez komornika, a syndyka, o którym to fakcie organ wiedział, co wynika wprost z uzasadnienia przedmiotowej decyzji.
Ponadto skarżące podniosły, że A. Ś. oraz K. Ś. w dacie wydawania decyzji organu były osobami pełnoletnimi, nie były jednak adresatami korespondencji i nie miały możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co stanowi poważne naruszenie ich praw. Mylnie bowiem określano E. K. jako ich przedstawiciela ustawowego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd dokonując kontroli, według wyżej wskazanych kryteriów, zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji, stwierdził, że przy ich wydawaniu doszło do naruszenia przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a także do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na jej wynik.
Zdaniem Sądu doszło bowiem, jak trafnie podniesiono w skardze, do naruszenia w toku postępowania art. 10 i 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.) poprzez skierowanie decyzji obu instancji do skarżącej oraz do niej jako przedstawiciela ustawowego – A. Ś. i K. Ś.
- zamiast z osobna, jak być powinno poprawnie: do skarżącej E. K.
- skarżącej i przedstawiciela ustawowego córek N. i K. Ś. i już pełnoletnich w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej pozostałych dwóch córek – A. Ś. i K. Ś.
Nie jest to więc błąd ustalenia kręgu stron, bo materiał zgromadzony w sprawie pozwala jednoznacznie stwierdzić którym osobom przysługiwał w tym postępowaniu przymiot strony. Doszło zatem do pominięcia A. Ś. i K. Ś. jako stron, czego konsekwencją było też uniemożliwienie im czynnego udziału w toczącym się postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Uchybienie tego rodzaju daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stwierdzenie natomiast tego faktu obligowało Sąd orzekający do uchylenia z tej już przyczyny decyzji organów obu instancji.
Ponadto, przy wydawaniu rozstrzygnięć w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia innych przepisów prawa procesowego i materialnego.
Organy nie poczyniły ustaleń wszystkich okoliczności, które były niezbędne dla treści rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. U podstaw uchybień postanowieniom artykułów: 7, 77 § 1 K.p.a., była nieprawidłowa wykładnia przepisów nie tylko art. 2 pkt 2 i 3 pkt 4 z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), ale także przepisów innych ustaw, w tym w szczególności przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, mających zastosowanie w twej sprawie.
Rzeczywiście, zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., zwanej dalej ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze) postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
W ocenie Sądu organy bezkrytycznie przyjęły wyjaśnienia komornika sądowego i wysnuły z nich błędne wnioski. Nie jest tak, jak to stwierdziły organy, że skoro prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa, to nie istniała możliwość stwierdzenia bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego, jako jednego z warunków uzyskania świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego, ani też przyjęcia, że taka egzekucja będzie bezskuteczna. Stanowisko takie wynikło z błędnej wykładni przepisów prawa upadłościowego i naprawczego.
Analiza ust. 1 art. 146 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze daje podstawy do stwierdzenia, że w przepisie tych chodzi o egzekucję wierzytelności podlegających zgłoszeniu do masy upadłości, nie wyłączając świadczeń alimentacyjnych. Wierzytelności z tego tytułu, przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości, podlegają zgłoszeni do masy upadłości. Postępowanie egzekucyjne przeciw upadłemu nie dotyczące masy upadłości jest kontynuowane. Jeżeli jednak dotyczy ono masy upadłości, to może być ono prowadzone wyłącznie przeciwko syndykowi masy upadłości, z tym, że konieczne jest uzyskanie przeciwko niemu klauzuli wykonalności, na podstawie art. 788 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.).
Nie ulega wątpliwości, że zasądzone wyrokiem sądowym, bądź ustalone ugodą sądową należności alimentacyjne podlegają zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym
Zaspokajania należności alimentacyjnych dotyczą bowiem przepisy art. 342 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 343 ust. 2, art. 346 ust. 1 oraz art. 249 ust. 4 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
"Sposób zaspokajania należności alimentacyjnych w postępowaniu upadłościowym zależy od tego, czy chodzi o (zasądzone) należności przypadające za czas przed czy po ogłoszeniu upadłości zobowiązanego. Z art. 343 ust. 2 wynika, że ciążące na upadłym zobowiązania alimentacyjne, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, syndyk zaspokaja w terminach ich płatności (a więc na bieżąco), w miarę wpływu stosownych sum. Syndyk reguluje te należności alimentacyjne tylko do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału i tylko do wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Przekraczająca tę wysokość część należności alimentacyjnych, przypadających za czas po ogłoszeniu upadłości, nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości. Jeżeli należności alimentacyjne, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, z braku wystarczających środków nie zostaną zaspokojone w sposób i w wysokości określonej w art. 343 ust. 2, to umieszcza się je w pierwszej kategorii planu podziału funduszów masy (art. 342 ust. 1 pkt 1), a więc traktuje się tak jak wierzytelności w stosunku do masy upadłości. Z art. 249 ust. 4 wynika ponadto, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają kapitalizacji i nie umieszcza się ich na liście wierzytelności. Z tego ostatniego przepisu można zatem wywieść wniosek, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zgłoszeniu do masy upadłości. Wierzyciel alimentacyjny, który dysponuje wyrokiem zasądzającym alimenty (ugodą sądową) - niezależnie od tego, czy wyrok ten został wydany przed czy po ogłoszeniu upadłości - może na jego podstawie (bez zgłoszenia wierzytelności do masy) żądać od syndyka wypłat bieżących należności alimentacyjnych na zasadach i w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2. Poza tym może także na tej postawie prowadzić egzekucję należności alimentacyjnych przeciw upadłemu z jego majątku niewchodzącego do masy.
Opisany wyżej sposób zaspokajania w postępowaniu upadłościowym należności alimentacyjnych nie odnosi się do zaległości z tego tytułu przypadających za czas przed ogłoszeniem upadłości. Mowa oczywiście o przypadku, w którym zasądzenie alimentów (zawarcie ugody sądowej) miało miejsce przed ogłoszeniem upadłości zobowiązanego, bowiem w przeciwnym razie nie istniałyby zaległości. Należności alimentacyjnych przypadających za czas przed ogłoszeniem upadłości nie dotyczy art. 343 ust. 2 ani art. 240 ust. 4. Natomiast zgodnie z art. 342 ust. 1 pkt 2 podlegają one zaspokojeniu w kategorii drugiej planu podziału funduszów masy upadłości. Należności te traktowane są zatem jak wierzytelności upadłościowe. Wynika stąd jednoznacznie, że zaległości z tytułu należności alimentacyjnych, przypadających od upadłego za czas przed ogłoszeniem upadłości, podlegają zgłoszeniu do masy upadłości na zasadach ogólnych." (tak Andrzej Jakubecki w: Komentarz do art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze; System Informacji Prawnej Lex(Lex Omega) 27/2015, stan prawny na dzień 25 lipca 2015 r.).
Doszło zatem do naruszenia ww. wskazanych przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik tej sprawy. Nie zwrócenie się bowiem do syndyka i nie ustalenie, czy rzeczywiście egzekucja należności alimentacyjnych, po ogłoszeniu upadłości dłużnika alimentacyjnego była bezskuteczna, stanowiło konsekwencję błędnego rozumienia materialnioprawnych regulacji, a tym samym stanowiło naruszenie artykułów 7 i 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy.
Skarga miała wobec powyższego uzasadnione podstawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło