II OZ 1037/15

Dnia 30 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Ke 8/15 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Kielcach postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Ke 8/15 oddalił wniosek [...] o wyłączenie sędziów WSA w Krakowie. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że [...] wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Krakowie w sprawie toczącej się przed tym sądem pod sygn. akt III SA/Kr 16/15, w której ww. Spółka jest uczestnikiem. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że jedną ze stron niniejszego postępowania jest SKO w Krakowie. Jest to jej zdaniem o tyle istotne, że niektórzy sędziowie WSA w Krakowie byli pracownikami tego organu, co może wskazywać na potencjalny brak bezstronności w sprawie. Ponadto podlegające kontroli decyzje zostały wydane przez organy, których pracownicy bądź przedstawiciele mogą pozostawać z sędziami WSA w Krakowie w określonych relacjach osobistych lub zawodowych. Strona podkreśliła, że przedstawicielem Gminy Kraków w tej sprawie jest J. M., profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, były Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ, były Wojewoda Krakowski i obecny Prezydent Miasta Krakowa. W związku z powyższym, zdaniem wnioskodawczyni zachodzi duże prawdopodobieństwo istnienia więzi albo relacji emocjonalnej, której podstawą może być stosunek przyjaźni, znajomości lub relacji służbowo – społecznej pomiędzy ww. sędziami, a przedstawicielami Gminy Kraków, która może wpływać na obiektywizm sędziów przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. Zdaniem tegoż sądu wnioskodawczyni nie wskazała na żadne dowody mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Zażaleniem [...] zaskarżyła ww. postanowienie w całości, opierając je na naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj.: - naruszeniu przepisu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wyłączenia sędziów WSA w Krakowie, - naruszeniu art. 141 Ppsa poprzez niewystarczające uzasadnienie motywów podjętego w sprawie rozstrzygnięcia (w uzasadnieniu zażalenia jego autor precyzuje, że chodzi o art. 141 § 4 Ppsa). Z uwagi na powyższe Spółka wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podnosi te same argumenty jak we wniosku. Dodatkowo zauważa, że od czerwca 1996 r. Krajowa Reprezentacja Samorządowych Kolegiów Odwoławczych wydaje ogólnopolskie czasopismo prawniczo-administracyjne "[...]", którego Redaktorem Naczelnym jest Krystyna Sieniawska – Prezes SKO w Krakowie i przewodnicząca Krajowej Reprezentacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Wskazuje, że Sędzia Mariusz Kotulski często publikuje na łamach tego kwartalnika, a Prezes Krystyna Sieniawska – Redaktor Naczelna bardzo pochlebnie wypowiada się o jego publikacjach. Podnosi również, że wielu innych sędziów WSA w Krakowie publikuje na łamach tego kwartalnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 22 Ppsa. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 Ppsa, natomiast art. 19 Ppsa zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 Ppsa przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 20 Ppsa, strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziów musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziów, których wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w niniejszym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie sędziowie WSA w Krakowie (poza sędzią Iwoną Niżnik – Dobosz, która oświadczyła, że ze względu na to, że była etatowym członkiem SKO w Krakowie, gdzie przez pewien czas pełniła obowiązki Wiceprezesa do tzw. spraw zewnętrznych może to wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie), których wyłączenia domaga się skarżąca Spółka, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 Ppsa, dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu wypada jedynie przytoczyć stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że "W orzecznictwie i w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że wyłączenie sędziego z mocy prawa traktuje się jako rozwiązanie wyjątkowe. Stanowi ono odstępstwo od reguły, że każdy sędzia jest władny do orzekania w sprawie należącej do właściwości sądu, w którym orzeka. Odstępstwo to powinno obejmować wyłącznie nadzwyczajne sytuacje, które silnie przemawiają za koniecznością powstrzymania się sędziego od udziału w danej sprawie. Chodzi o takie sytuacje faktyczne, których wystąpienie może prowadzić do racjonalnie podnoszonych wątpliwości co do bezstronności sędziego, a praktycznie niemożliwe jest dowiedzenie ich nieprawdziwości. Przy czym chodzi tutaj o wątpliwości obiektywnie uzasadnione, a nie jakiekolwiek wątpliwości czy też tylko pozory braku bezstronności." (wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., SK 66/13, OTK-A 2015/4/47 - Dz.U. z 2015 r., poz. 560). Argumenty skarżącej Spółki zawarte we wniosku o wyłączenie sędziów nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonych przez tych sędziów oświadczeń. W ocenie NSA sąd I instancji zasadnie przyjął, że sama okoliczność uprzedniej pracy sędziego w organach administracji nie może wystarczać do uznania, iż tacy sędziowie winni podlegać wyłączeniu od udziału w sprawie. Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła również w przekonujący sposób tego rodzaju więzi pomiędzy sędziami WSA w Krakowie a Prezydentem Miasta Krakowa, które mogłyby nasuwać uzasadnione podejrzenia co do braku ich bezstronności w sprawie niniejszej. Nie stanowią też podstawy do wyłączenia sędziów ich publikacje w czasopismach prawniczych. W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko sądu I instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych takich okoliczności, które podawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez sąd I instancji stanowiska. Skoro, co już wyżej stwierdzono, w sprawie nie zachodzi żadna przesłanka wyłączenia, niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 19 Ppsa. Za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia mogłaby stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy uzasadnienie byłoby sporządzone w taki sposób, że niemożliwa byłaby kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA uzasadnienie postanowienia z dnia 30 lipca 2015 r. zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów podjął rozstrzygnięcie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej w tym zakresie. Z uzasadnienia wniosku Spółki o wyłączenie sędziów WSA w Krakowie wynika, że stronie chodzi w rzeczywistości o wyłączenie niektórych sędziów WSA w Krakowie, którzy byli kiedyś pracownikami SKO w Krakowie, to źródłowy wniosek odnosił się do wszystkich sędziów tego sądu, co prowadzi do konstatacji, że stronie chodziło o wyłączenie WSA w Krakowie. Zgodnie z art. 20 § 4 Ppsa wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Skoro postanowienie WSA w Kielcach z dnia 30 lipca 2015 r. jest poprawne i zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.