II GZ 868/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 741/15 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 8 października 2015 r. odrzucił wniosek A. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] maja 2015 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące okoliczności: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzję tę doręczono skarżącej 20 maja 2015 r. A. J. 22 czerwca 2015 r. nadała w urzędzie pocztowym "[...]" przesyłka zawierająca skargę. WSA w Ł., postanowieniem z 30 lipca 2015 r. odrzucił skargę, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej 6 sierpnia 2015 r. W dniu 13 sierpnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi opatrzony datą "19 czerwca 2015 r.". Skarżąca podnosiła między innymi, że uchybienie terminu nie było spowodowane jej złą wolą czy też niedbalstwem. Od śmierci męża spadło na nią wiele trudności i stała się jedynym żywicielem rodziny. Ponadto leczy się na depresję. Spowodowało to, że źle obliczyła termin do wniesienia skargi. Przekroczenie terminu było nieznaczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącej. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej 20 maja 2015 r., a trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 19 czerwca 2015 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę 22 czerwca 2015 r., a więc po upływie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca złożyła dopiero 13 sierpnia 2015 r. –ponad miesiąc później. Z powoływanych przez skarżącą i jej pełnomocnika okoliczności wynika, że przyczyną mającą usprawiedliwiać niezłożenie skargi w terminie miał być jej stan zdrowia, który spowodował, że źle "obliczyła termin do wniesienia skargi". W ocenie sądu skarżąca spóźniła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Natomiast fakt złożenia przez skarżącą skargi 22 czerwca 2015 r. wskazuje –zdaniem WSA – że powoływana przez nią przyczyna uchybienia terminu (zły stan zdrowia) w rzeczywistości ustała w tym dniu, skoro dokonała wówczas tej czynności procesowej. W tym dniu niezależnie od uprzedniej przyczyny uchybienia terminowi była ona już w stanie dokonywać czynności procesowych w sprawie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji 23 czerwca 2015 r. zaczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Wniosek natomiast o przywrócenie terminu należało złożyć najpóźniej do 29 czerwca 2015 r. WSA przyjął, że na końcową datę biegu terminu do złożenia wniosku nie ma wpływu okoliczność doręczenia skarżącej 6 sierpnia 2015 r. odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Nie można bowiem przyjąć, że termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie od daty dowiedzenia się o tym. A. J. wniosła zażalenie na postanowienie z 8 października 2015 r., zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 88 p.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i uznanie, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest spóźniony, oraz art. 87 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż ustanie przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi, nastąpiło w dniu 23 czerwca 2015 r. – w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że zły stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał je podejmowanie właściwych działań prawnych nie tylko w czerwcu 2015 r., ale również w okresie późniejszym, a zatem uznanie że bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, zaczął swój bieg 23 czerwca 2015 r. jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Prawodawca przewidział natomiast (art. 86 i nn. p.p.s.a.) możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest złożenie wniosku w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny jako wniesionej z uchybieniem terminu, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia skarżącj odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem od tej chwili skarżąca dowiaduje się o uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FZ 35/15 i przywołane tam orzecznictwo – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wskazane wyżej. W związku z tym skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone stronie 6 sierpnia 2015 r., to z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi i od tej daty powinien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upłynął zatem 13 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu 13 sierpnia 2015 r., nastąpiło z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.