II OSK 183/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Krakowie P. D. skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2913/17, w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 808/15 w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2913/17; 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 808/15 i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości. Skargą z 16 stycznia 2020 r. K. sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2913/17. Wnosząc o wznowienie postępowania Spółka powołała się na przesłankę nieważności postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) twierdząc, że w wyniku naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądami obu instancji. Spółka stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 808/15 uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2015 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z [...] listopada 2014 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Wyrokiem z 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2913/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. B. od ww. wyroku WSA w Krakowie. Spółka wskazała, że Starosta N. decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] przeniósł na spółkę z o.o. K. pozwolenie na budowę zawarte w jego własnej decyzji z [...] listopada 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2015 r. Decyzja o pozwoleniu z [...] listopada 2014 r. na budowę pierwotnie wydana została na rzecz J. B., która prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą P.. Należąca do J. B. nieruchomość, na której realizowana miała być inwestycja objęta pozwoleniem na budowę została nabyta przez K. sp. z o.o. w dniu [...] czerwca 2015 r., a następnie przeniesione zostało na Spółkę K. pozwolenie na budowę. Skarżąca kasacyjnie Spółka stwierdziła, że nie uczestniczyła w postępowaniu przed Sądem I instancji jak i przed Sądem II instancji. Spółka stwierdziła, że przypadkowo dowiedziała się o wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie 30 czerwca 2017 r. i skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo z wnioskiem o wzięcie pod uwagę z urzędu nieważności postępowania i uchylenie wyroku Sądu I instancji jednakże pismo to wpłynęło do Sądu już po wydaniu wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postepowania zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. W niniejszej sprawie bez wątpienia K. sp. z o.o. z siedzibą w S. została pozbawiona bez własnej winy możliwości działania zarówno w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie jak i w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z przedstawionych przez Spółkę dokumentów wynika, że decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] Starosta N. przeniósł ostateczną decyzję z [...] listopada 2014 r. o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowo-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastruktury technicznej na działce o nr ew. [...] oraz na działce o nr ew. [...] położonych w miejscowości R. przy ul. P. wydaną na rzecz J. B. na K. sp. z o.o. z siedzibą w S.. Nadto stwierdzić należy, że na mocy zawartej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2015 r. (Rep. A nr [...]) J. B. sprzedała K. sp. z o.o. z siedzibą w S. nieruchomość stanowiącą działkę o nr ew. [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że K. sp. z o.o. z siedzibą w S. przysługiwał status strony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 808/15 zainicjowanej skargą wniesioną przez G. Spółka nie została zawiadomiona o terminie rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i o rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1956/15 "Uczestnikom na prawach strony, wymienionym w § 1, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Ich udział określa się jako obligatoryjny, w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników. Ustalenie kręgu uczestników, o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a., i ochrona ich praw należy do obowiązków sądu, który jest np. zobligowany do zawiadamiania ich na piśmie o jawnych posiedzeniach (art. 91 § 2 p.p.s.a.), doręczania im z urzędu postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym (art. 163 § 2 p.p.s.a.) lub odraczania rozprawy, jeśli nie zostali o niej zawiadomieni (art. 109 i 110 p.p.s.a.). Uchybienia ze strony sądu w tym zakresie mogą stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli doprowadziły do pozbawienia uczestnika możności obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5, art. 271 pkt 2 w zw. z art. 12 p.p.s.a.)." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Spółkę z o.o. K. uznać należy za podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie wniósł skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego. Za postępowanie, o którym mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. uznać należy nie tylko postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ale także związane z nim postępowanie o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę ma charakter uzupełniający w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę. Zawarte w niej rozstrzygnięcie sprowadza się wyłącznie do zmiany strony postępowania. Postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę jest swoistym przedłużeniem postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę i funkcjonalnie należy traktować je jako cześć tego postępowania. Pozwolenie na budowę, które zostało przeniesione należy bowiem traktować tak jakby wydane zostało wobec tego podmiotu, na które pozwolenie przeniesiono. Poprzez brak powiadomienia Spółki o terminach rozpraw przed Sądami I i II instancji doszło do pozbawienia Spółki możliwości działania w postępowaniach przed tymi sądami. Pozbawienie możliwości działania nastąpiło przy tym bez winy Spółki co oznacza, że spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności tego postępowania tak przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Dla stwierdzenia, że doszło do pozbawienia Spółki możliwości działania nie ma znaczenia fakt, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadały informacji o tym, że Spółka K. nabyła działkę o nr ew. [...] oraz, że na Spółkę K. zostało przeniesione pozwolenie na budowę. Istotne jest, że fakt pozbawienia Spółki możliwości działania bez jej winy miał miejsce. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2913/17 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 808/15 i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 281 p.p.s.a., art. 282 § 2 p.p.s.a. oraz art. 207 § 2 p.p.s.. orzekł jak w sentencji. Stwierdzić również należy, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Mając na uwadze intensyfikację rozwoju epidemii, przyjąć należy, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Dodatkowo nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, toteż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.